LIBER DECIMUS OCTAVUS. *05
quia non a in multa dividuntur: altiffimas autem cicer. Frumenta multis radicantur sibris , line ramis. 9 Erumpit a primo fatu hordeum die lepumo : legumina quarto ^ vcum tardissime, septimo: 10 faba a x v. ad x x. legumina in -/Egypto tertio ie^hordeo alterum caput grani in radicem exit - alterum in herbam, qua: & prior höret, it ucem crassior pars grani fundit, tenuior florem. Ceteris leminibus eadem pars,
3 ‘+ Fruamenta hieme in herba sunt: verno tempore fastigantur in stipulam, qu*sunt hiberni generis : at milium & panicum in culmum geniculatum Sc concavum ,sesama vero in ferulaceum. 15 Omnium fatorum fructus, aut ipicis continetm » ut JOci, hordei: muniturque vallo aristarum quadruplici: aut includitur liliqms, ut ^guminu .aut vasculis, ut se&m*, ac papaveris. Milium, Sc panicum tantum pro md mso, »parvis avibus expositum est. Indefenla quippe membranis continentur. ^ ^ rniculis dictum, cacumine languide nutante , paulatim extenuato cu mo p»lum , praedensis acervatur granis , cum longissima 19 pedali obba. i n co i z
complexae 20 fimbriato capillo curvantur. Sunt Sc panico genera. amni • 5 ‘
parvis racemata paniculis: Sc cacumine gemino. Quin Sc colore di mguitur . c J
nigro, rufo, etiam purpureo. Fanis multifarie » & e milio sit, e panico rarus bed nul-lum frumentum ponderosius est, aut quod coquendo magis crekat. l x ^
modio reducunt, modiumque pultis ex tribus sextariis madidis. 3 Milium intra hos dccannos ex India in Italiam invectum est nigrum colore , amplum Mano , a u c . onimumAdolescit ad pedes altitudine septem, praegrandibus culmis . * °frugum fertilissimum. Ex uno grano terni sextarii gignuntur, en ce e
4 . 25 Frumenta quxdam in tertio genu spicam incipiunt concipere, quxda A
to, sed etiamnum occultam. Genicula autem sunt tritico quaterna, ai 'n moctona. Sed non ante fupradictum geniculorum numerum conceptus est ^an qspem fui fecit, quatuor aut quinque tardistune diebus florere incipiunt. toipaulo pluribus deflorescunt. lS Hordea vero cum tardissime leptem. arro q
venis diebus fruges absolvi tradit, Sc mense nono meti.
5. Faba: in folia exeunt, ac deinde caulem emittunt, 30 nullis di m ui .j...,,
* l Reliqua legumina furculosa sunt. 32 Ex his ramosa, cicer, ervum, lens. Qn, 30
I» multa. ] In multos ramos.
Interpretatio.
N O T M.
radice . eamque radicem lignosam habent , quia no " l "tos superne ramos ea legumina dmduntur, nec n um .ro ocaule & ramulo le attollunt, proster fabam,e diverso multis radicantur fabris , scd qu* »mos m mmcmittun. H*c Plinii ,h*c Theophrasti racas , hb \ b - hl £, ca £»■TU M <&• *
4 rmXddc «v**» t
Koüu.\s. T« 5 vtarnus , xreOivppiC«> *3
S. Erumpit. ] Thcophr. lib. 8. hist. cap. 1. Vide & Varro-nem, fib. 1. de re rust. cap. 45. . • :
lo. Faba a XH.ad XX.] Thcophr. Faba, inquit^ qui-busdam in locis die xv. alias etiam vicesimo : hrcemm 01 -nium difficillime provenit: ac si frequens polt sationem
imber successerit, omnino difficilis proventu redditur . v*
f*S* Ü c 'amxfi mrreucufcnsihui©- ‘ ort iq HKSrX ,o! ’ c ’
U. Ex hordeo. ] Thcophr. lib. 8. luit. cap. 2.l i. Radicem. ] Thcophr. loc. cit. . ...
13 . Et florem. ] Hoc clt, ut dictum est proxime, m her-
bam exit , qua; & prius störet, sive germinat. T heophr. loc.cit. O" radicem,& caulem seu Jf icam dixit. -4 701 “ ,
%ffo7ni , eine öjustuc . oit § cu!t£ t ii> *4 ^
Faba, ceteraque legumina non eodem modo emittunt '.jed eadem exfarte radicem fundunt , ty caulem.
14. Frumenta hieme. ] Thcophr. loc. cit. & cap. 3.i;. Omnium fatorum. ] Theophr. lib. 8. histor. cap16. Pro indiviso. ] Hoc cit, ex sequo. Diximus de 1
ce lib. 9. soct. (,4.
-- . 3 -
xquo. Diximus de ea vo-
17. Panicum. ] Grani minuti genus, milii instar: nostris,Panti. Joan.dc Janua: Panicium , a fanis derivatur.. .. quod-dam genus annonet, qmd in quibusdam locis eo homines fufleutan-tur vice fanis ; unde dicitur fanicum , quasi panis vicium , quodVice fanis fungatur , secuti dum quosdam. Gothorum rex VitlgCSde horreis Ticinensibus c?“ Dertonensibus fanicum fofulo esurientidistrahi fr tersit . auctore Cassiodoro . lib. 12. Var. epist. 27.
18. In surculum. ] duritiem ligni.
19. Pedali obba. ] In M S S. obsa. Libentius multo agno-verim , litteris permutatis fiba , vel potius fhoba. Est enim
Theophrasto , lib. 8. bist. cap . j. arundinacea coma
frugum omnium»P t%f seiyp'i ‘ ™
o, ui). s. mu. cap. 3. arundinacea coma> qu* ad milii similitudinem accedunt: twi 9 Xoßtt. to -j
Toni. II.
>j yS "ixmfoirti , tpo'ß>i. Hanc Latine panum Piso
nius ipse plane modo vocat.
ro. Fimbriato caf illo, ] Instar crinium simbriarumque, fo-hlt* videri possint.
ii. Mammosa. J Mammosum panici gctms est, inquit,cui panus inest racemosus , exiguisque constans paniculis. Pa-nicum est illud (ativum Dalccampii in hist. piant, pag. 16.
& idem vulgare Clusii. pag. C C x V.
ai. Et e milio fit. ] Milii nunc in pulte usus , qualis olint,auctore Festo, cum fuls miliacea ex meile, forma assellaretur :am lade non fafiidienda , inquit Columella , lib. 2. cap. 9. Inpanificio raro. Scd is olirn usus, teste etiam Columella , lib.
2. cap. 9. pag. 5 6. Panis, inquit, e milio fit, qui antequam
refrigescat, fine saflidio potest absumi.
23. Milium intra hos. ] De milio Indico, eximi* magni-tudinis, culmique arundinei , vide Phiiostr. lib. 3. dc vitaApollou. cap, 2. pag. 112. Hoc Surgum vocari apud popula-res suos auctor est Scaliger > Exercit. 292. pag. 8L9.
24. Lobas vocant. ] ItaMSS. ontncs. Rectius tamen fla-bas dixeris , ex laudato proxime Theophrasti loco , qui le-guminibus ys^ormt , miliaccis ipo'ßrv assignat.
25. Frumenta quadam. ] Habet hxc & Theophr. lib. 8.hist. cap. 2. & Columella, lib. z. cap. 12. pag. 67. Genuaporro, sive genicula, sunt veluti nodi & articuli, quibus
herbacei caules & stipulx distinguuntur.
26. Qui ut spem. ] Qui conceptus scilicet, seu spies par-tus. Theophr. loc. cit.
27. Tetidemque. ] Post dies totidem elapsos. Theophrast.loc. cit.
28. Hordea vero. ] Theophr. vrvpe» >4 xg/fiir, triticum,hordeumque.
29. Harro. ] In libris deperditis.
30. Nullis distinclum. ] Nullis certe geniculis interseptum,glabrum, inanemque caulem faba: cernimus, etsilheophr,lib. 8 hist cap. 2. psambt uaoxiy uodftss vocat.
31. Reliqua.... furculosa sunt. ] Hoc est, plures e sua ra-dice caules emittunt: ni /P ^aopo-nd 7tv>.dr.aor.a. Theophr.
loc. cit.
32. Ex hh ramosa. ] quorum caulis in plu-
res se fundit ramulos.
O