Band 
Tomus secundus.
Seite
109
JPEG-Download
 

LIBER DECIMUS OCTAVUS. 109

fine mola fiat: 4 Proximum trimestri, quod e minime ponderoso tritico. 5 Madescit dulc 1aqua ligneis vasis, ita ut integatur, quinquies in die mutata. Melius si & noctu, ita utmisceatur pariter. Emollitum, prius quam acescat, 6 linteo aut sportis saccatum, tegulaeinfunditur illitae fermento, atque ita in Sole densatur. 7 Post Chium maxime laudaturCreticum, mox iEgyptium: Probatur autem lxvore, & levitate: atque ut recens lit: jam z& 8 Catoni dictum apud nos.

XVIII. 1 Hordei farina Sc ad medendum utuntur. Mirumque, in usu jumento-rum , ignibus durato, ac postea molito, offilque humana manu demissis in alvum, ma-jores vires, torosque corporis fieri. 1 Spicae quadam binos ordines habent, quaedam plu-tes usque ad senos. 3 Grano ipsi aliquot differentiae: longius, leviusque, aut brevius, aut iorotundius, candidiusj nigrius, vel cui purpura est, 4 vltimo ad polentam. s Contratempestates candido maxima infirmitas. Hordeum frugum omnium mollissimum est :

‘ luti non vult, nisi in sicca & soluta terra, ac nisi laeta. 7 Palea ex optimis: stramentoVero nullum comparatur. Hordeum ex omni frumento minime calamitosum: quia antetollitur, quam triticum occupet rubigo. Itaque lapientes agricolae triticum * cibariis tan- ^tum serunt. 9 Hordeum sarculo seri dicunt, propterea celerrime redit: fertilillimumque,quod in Hispaniae Carthagine Aprili mense collectum est: hoc seritur eodem mense inCeltiberia, eodemque anno bis nascitur. Rapitur omne a prima statim maturitate festi-nantius , quam cetera. Fragili enim stipula & tenuilhma palea granum continetur.

10 Meliorem etiam polentam fieri tradunt, si non excocta maturitate tollatur. zo

XIX. Frumenti genera non eadem ubique: nec ubi eadem sunt, iildem nominibus. Vulga- Cap. VIH.tistima, tar, 1 quod adoreum veteres appellavere, siligo, triticum. Hsc plurimis terris cotn-naunia. 1 Arinca GaIliarum propria, copiosa & Italiae est. iEgypto autem ac Syriae, Cilicisque& Aliae , ac Graeciae peculiares, 3 zea, olyra, tiphe. iEgyptus similaginem conficit e triticosuo, nequaquam Italicae parem. Qui zea utuntur , 4 non habent far. Est & haec Italiae in Cam- 2 5pania maxime, semenque appellatur. Hoc habet nomen res praeclara, 5 ut mox docebi-mus: propter quam & Homerus isiSipos dixit: non ut aliqui arbitrantur, quoniamVitam donaret. Amylum quoque ex ea fit , 7 priore crassius. Haec sola differentia est.

Ex omni genere durissimum far, 8e contra hiemes firinissimum. Patitur frigidistimoslocos, & minus subactos, vel 8 aestuosos, sitienteique. 9 Primus antiquis Latio cibus, z omagno argumento in adoreae donis, 10 sicut! diximus, 11 Pulte autem, non pane, vixisse

N o t A.

4 ' Proximum trimestri. ] Vide Notas & Emend. num. VII.

5 ' Madefit. ] Diosc. loc. cit.

6 - Linteo, am Sportis saccatum. ] Hoc est, per saccum cola-djy»: quo modo vinum Hippocvaticum colant pharmacopo-

• Vide Notas & Emend num. I X.

7 - Post Chium. ] Creticum pariter laudat Diosc. loc. cit.

. ° x digypuunv Chii non meminit. Alexandrinum com-edat & Theodorus Priscianus , hb. 4.

• °- Cntoni diflum apud nos ] Etsi res sit exotica amylum,Ist 111 * , jam tum a täte tamen Catonis, Roma id cognitum■ Verba ha:c sunt Catonis, cap. 87. Amylum sic suito. Sibgi-«<•») purgato bene , C-c.

&tt. XVIII. i. Mordet farina.'] Ad aurium dolorem utt-c a Marcellus Empit. cap. 9. pag. 78. In pluribus vero. r 18 Calenus > quos in Indice llrailavoli leges,ca p ’ ] Hordei scilicet. Theophr. lib. 8. hist.

^ H ’ 91 ^ 5, d?‘ -ri & • ■ • dX«-

3: Granos ] Theophr. loc. at.

cens imwlll M ’"'T 3 Postremum, hoc est, purpuras-cens , imbecille m polenta : etsi plurimum farmx reddit :

«f tmutp<po&tC,tsmi , apog foxtstttt eines.

lheophr. loc. cit. . .

?. Contra tempestates. ] Contra hiemem, ventosque, &mutationes vanas. Theophr. de purpurascente hordeo:

Lf Si , 7 W srvoJuatfa ^ 0 Aus tot dl y* T

> candido firmius. '

Non pTac et "certe w* S S ’ *? voUt ' fortC F ° w " vtU -

Pal 1 rJ e legi, non valet.

ad certoI"quo!d'am"u 7 , ”? Geo P°"- lib 4- cap. H- pag. n 4 -

rcll( ^ anteponit: r St m~fanulix1ibanaSest T “ mm ^ici serunt, quantum ad0 ^y^ or ^ eiim s an stl°‘ 3 Terra levislime mota ac vduti sus-

a.». ; rrsa*" “

10. Meliorem itiam. ] Galenum 1 ‘, Vt h .

hc„)e vr Y US siuoque lib. I. dc amm.

• P 3 7- om -6. ex recenti hordeo medio-

criter frixo laudatissimam fieri polentam docet: odoris e~tiam eximii: si arista non omnino sicca : 'kx r ve'®vtppoyuowv trtptpttrpees ii ityXMf t ahtyiTov Jiitfoti .. .. /jsihiftlim JJufo 1 tu tot t «tgas», (E tttet ugtfät yiyri^oa. > ptij mit»Irpot i guttat r

Sesl. XIX. 1. Quod, adoreum. ] Unde adorea liba apud Ma-ronem , lib. 7. Aineid. versi 10?. Festus: Ador farris genus,edor quondam appellatum ab edendo : vel quod aduratur , ut jiattostum: unde in sacrificio mola salsa ejfcitur.

z. Arinca. ] Nunc corrupto vetere vocabulo , in Delphi-natu Rigue t id tritici genus appellant. Nie. Chorier , lib. t.hist. pag. 44. De arinca plura dicemus siect. 10.

3. Aea ,olyra, tiphe. ] Tiphen & olyram rem alii eamdem

elfe , alii diversam ,veteres prodiderunt, referente eorumsententias Galeno , loc. cit. cap. 13. pag. 319. odei tupat , >H«Xupa*, ii i^aat. Ipse Galenus, tom. z. in cxplic. vocumHippocr. pag. 91. Zelat, , interpretatur, petihde ac

si res una sit . nominibus diversis. Hsec tria tamen & nomi-nibus & re distinguit Anguillara - par. 6 . pag. 98. Tiphamait Italis appellari Spe ha: Olyram , Scandtlla: Zeam , ISarra.Asclcpiad.'apud Galen. lib. 9. ilmst , cap. 3. x«-

*o<ht ^'at. Et quod Straboni lib. 5. pag. 241. IU dicitur, idPlmius sect. ij. sar appellat. Et Dionysi lib. 4. Antiq. Romipag. 95. <l>ctppe( , 0“ iiueit ri'«v. /Egyptios porro pa-

nem tat t oAop/at fecille auctor est Herodotus lib. 1. Eu-terpe, pag. 128. num. 77.

4. No» habent far. ] Sed zeam pro sarre habent. Nam& ipsa zea far est : nec semen tantum appellatur , ut Pli-nius ait, sed cum sarre nomen alterum commune habet,adoreum, teste Isidoro, lib. 17. cap. 3. Adoreum , tritici ge-nus , quod idem vulgo femen dicitur. .

5. Vt mox docebimus. ] Sect. 19. ubi e zea quae confici-tur , alicam commendat.

6 . Homerus. ] iliad. ß. versi 548. & alibi pastim. Quodferret: non 'S A» vivere.

7. Priore crajjlns. 1 Priore amylo , de quo sect. 17.

8. Ahstuofis. ] In M S S. ubique astivofos.

9. Primus antiquis. ] Vide Dionysi Halic. lib. 1. Roill»Antiq. pag. 95. ubi far zeam eile docet.

10. Siculi diximus. ] Sect. 3.

ji. Pulte amem. ] Valerius Maxim, lib. 2. cap. y Eran t