LIBER DECIMES OCTAVÜS, iis

In cibis quidem nostris pluribus modis commendantur: durantque ad alia, 9 filialis acri-nionia domita, etiam coloribus picta, praeter luum, fex aliis, purpureo quoque: nequealiud in cibis tingi decet.

Genera eorum Graeci duo prima fecere, masculum, femininumque, $r. ea serendimodo ex eodem semine: 11 densiore enim situ masculescere, item in terra difficili. 11 Se- Zmen praestantius, quo subtilius. Species vero omnium tres. 13 Aut enim in latitudinemfundi, aut in rotunditatem globari. 14 Tertiam speciem iilvestrem appellavere, in longi-tudinem radice procurrente, raphani similitudine, & folio anguloso scabroque, succoacri. 5 qui circa mestem exceptus oculos purget, medeaturque caligini, admixto lactemulierum. 15 Frigore dulciora fieri existimantur & grandiora: 17 tepore in folia exeunt, io

Palma in Nursino agro nascentibus. Taxatio in libras sestertii singuli, Lc 19 in penuriabini. Proxima 10 in Algido natis.

XXXV. 1 Napi vero Amiternini, quorum eadem fere natura, gaudent aique frigi-*r s ’ Seruntur & ante Calendas Martias, 2 in jugero sextarii quatuor. Diligentiores 3 quintoulco napum feri jubent , rapa quarto , utrumque stercorato. Rapa laetiora fieri, sicum palea seminentur. Serere nudum volunt, precantem sibi Lc vicinis serere se. Satusutrique generi justus, inter duorum numinum dies festos, 4 Neptuni atque Vulcani. Fc-runtque subtili observatione, 3 quota Luna praecedente hieme nix prima ceciderit, si to-ti em luminum die intra praedictum temporis spatium serantur, mire provenire. Seruntur& vere in calidis atque humidis.

X X X V 1. 1 Lupino est 2 usus proximus, Cum sit & homini, & quadrupedum ge- Cai\ XIVneri ungulas habenti, communis. 3 Remedium ejus, ne metentes fugiat exsiliendo, ut abimo re tollatur. b Nec ullius quae feruntur, natura 4 assensu terrae mirabilior est. 5 Primumomnium cum Sole quotidie circumagitur, horasque agricolis etiam nubilo demonstrat.

1 er praeterea floret: terram amat, 7 terraque operiri non vult. Et unum hoc seritur 8 nonarato. 9 Quaerit maxime sabulosa, & sicca, atque etiam arenosi. 10 Coli utique non vult

i5

20

25

Interpretatio.

tu* L* * 4 'f t0t dicbus P ost Neptuni festum seran- b Nec ullius. Nec ullius eorum qui ferantur natura - te»

cecidit. * Ul ' a * ucrat P r * c cdeine hieme, cum nix prima ra ei admodum favente, milerabilior est.

Nota

busl C 1 ? nUmera ftd'oit , qux xxx. libras penderent, & qui-,, ^m locis centenas : magno certe natura: miraculo, egigni CX1 ^ U0 hmiine > tribu, iere mensibus tantas radices

Stna f>s- ] Ita Nicander in Georg. Ioc. cit.

1 o. Genera eorum. ] '1 heophr. Ioc. cit. a quo & AthcnxilS* Cce pit 1 lib. 9. cap. 369. 1

11. Densiore enim. ] Thcophr. totidem verbis: To-H j

V»f & .a t„’ , mi-

^ 1** fwvcir.tav jS oreicmr , -miottr donxp ptv£td[ , gr «u-*5 Tforret , dv ysi ft$yl)np<si carapaon.lt - Semen. ] Theophr. llt Atisv Mniit.din 3 ' 1 “ £ enim ^ Hanc faciem Nicander pnetermisit :loc. S ti t ltJUas cx P reIsit co carmine quod Athemus recitat

DtjfoXtht Aojij yo id’’ putqiuuoio j/tveOXij,

Tria li ft > -n tpuetiiTtu vt irfy-mriot , &C.

histor.ua ra P onim genera depicta vide apud Dalec. lib. s.

6 40 . Orbiculatum Galli vocant, Nave an rond.i j. ö ] Thcophr. lib. 7 . hist. cap. 6.

lio Theouhi-Tft 1 -] Et hanc vim lactuca: silvestris fo-

bus, & rauoru S a ji mbuic ’ * oc - cit. Plinius ex aliis auctori-16. Frigore ’ l l ui cx caule cxcilo excipitur.

Theophsslib‘,7 H(W C r r>hb 2 ' Ocmrg. apud Atbenamm,

-ure epigrammate P ’ 4 ' * Mamahs ' allato P aul °

cu^kfcV AustHno tem P°rc incrementum omne & luc-cus ab t n folia , non m radicem. Thcophr. Ioc. cit.a.ma m \ursino. ] Columella in Hortulo :

^ ^ ar, lij>edi Jacris jam rite filatis ,

_ 11 e feritur , cali pendetuihus undis,ongy i s ,ll u fl r i mittit quam Nursia camjio ,

19 . In ^ n “‘ vr,u:i is defertur humas arvis.

sunt quatcniT n ] - lni sddcrtii ' moneta- nostri assesLudovicum X I ™\ nnn coisse a Conone rustico

io. In x^ m Edlumm > serunt.

Albano monti ab Ul -b "w dt 111 a S ro Tukulano, conjunctusdo dictum GramiS ^ 3 X V-iM, palst quem ab algen-p a g Z y 7t v g1uvu. \ide Strabonem, lib. 5 .

cujus lemma Ver °' ] Mai ’tialis , lib. i;. Epigr,

io*

Kursinas soter,s

sartius ejje >.,Us,

\

Nursini pili rapa sunt in rotunditatem globata, de qui-bus dictum est proxima fest. Napus Gneis , & Columella:paulo ante laudato, ßtsuds: nostris, un Navet. Pingitur aDodon. pag- 663. Ut olim porro Nursinis, sic modo Sabau-dis rapis Lemovicilquc palma tribuitur.

i. In jugero sextanti , &c. ] Columella, lib. a. cap. 10. pag.61.

Quinto sulco. ] Terram ante quinquies arandam, quamnapus ieratur, Vide infra, lect. 49. num. 3. Quarto feri sul-co , &c.

4. Neptuni atque Vulcani. ] In Calendario rustico , apudGruter p. 139. Augusto mensi Neptunalia: Vulcanalia Sep-tembri dicantur. Et pag. 133. Vulcanalia decimo Calend.Septemb. Neptunalia decimo Calend. Aug.

Sect. XXXVI. 1. lupino. ] Nostri, Lupin, Gncii'fctpov vocant.

1. V/its proximus. ] Post rapa , qui cunctis paviter anima-libus nasci diximus fest. 34. boves cmm lupinum , inquit Co-lum. lib. X. cap. io. pag. ;6. per hiemem collum maceratumqueprohe alit 1 Famem quoque , si ßerilitas annona incessit homiuihnsttommode propulsat. C^iu promtsiuus hoc loco ejumnproximus le-gi malunt, & a M S S. fide , & a Plinii mente descilcunt.

Remedium ejus. ] Lupinum, inquit Theophrast lib. 8.hiitor. cap. 10. non prius metunt, quam imber incesserit;quoniam alioqui inter metendum e vaginulis exsiliret, at-que ita periret leinen. Sic etiam auctor Geopon, lib. 2.cap. 37-pag, 72. Post dies ferventes, aere madefacto, ma-ne demeti oportere lcribit Thcophr. lib. 4. de causis, cap.14. pag. 318.

4. rijseiisiu terra. ] M S S. adsensu terra que.

5 . Primum omnium. ] Hxc totidem verbis Geopon. auctor,ex Apuleio , loc. cit.

6. Ter praterea. ] Geopon. loc. cit.

7. Terraque operiri. ] cthcophr. lib. 8* hlst. Cäp. XI- Kew t»oRov j eim ijh.u fipfitgS updirTidj rn yjl ' di» devora-pisrns auil 1%: 1. Vide & ejusdem scriptoris librum 1. hiitor.cap. 12.

8. Non arato. ] Subintelligc , solo. Sic etiam Geopon au-ctor , loc. cit. Colum, lib. 2. cap. 1 o. Crudis nova.ihus licet in-geras : & quaHtercnmque ohruas , fuflinet coloni negitgeniiam.

9. Qiiarit. ] Hoc iterum rnculcat lect. 46. ut & Thcophr,lib. 8-histor. cap. x 1.

10. Coli- ] Thcophr. & Geopon. auctor , locis citatis,

1