c

)

'A

uo C. PLINII NATUR. HISTOR.

intereunt fmc ipsius damno,-propter altitudinem radicum. Si evicerint herbae, remediumunicum est aratio, impius vertendo, donec omnes alia; radices intereant. 13 Dari nonad iatictatem debet, ne deplere languinem nec este lit. Et viridis utilior est. 14 Arescitsurculose , ac postremo in pulverem inutilem extenuatur. 1S De cytiso, cui & ipsi principa-5 tus datur in pabulis, affatim diximus inter frutices. Et nunc frugum omnium natura pera*genda est: cuius in parte de morbis quoque dicatur.

C a p. xvi 1 . XL IV. i. Primum omnium frumenti vitium 1 avena est : & hordeum in eam degene-rat : sicut i pia frumenti fit instar: quippe cum Germania: populi ferant eam , neque aliapulte vivant. Soli maxime castique humore hoc evenit vitium. a Sequentem causam habetIO imbecillitas seminis, li diutius retentum est terra, prius quam erumpat. Eadem est ratio,2 fi cariosum fuit cum sereretur. Prima autem statim eruptione agnoscitur, ex quo appa-ret in radice este causam. 3 Est & aliud ex vicino avena: vitium , cum amplitudine in-choata granum,sed nondum matura, prius quam roboretur corpus, afflatu noxio castum& inane in spica evanescit 4 quodam abortivo.

2. 5 Venti autem tribus temporibus nocent frumento & hordeo: in flore , aut proti-nus cum defloruere, s vel maturescere incipientibus. Tum 7 enim exinaniunt grana : 8 prio-ribus causis nasci prohibent. 9 Nocet & Sol creber e nube. IO Nascuntur & vermiculi inradice , cum sementem imbribus secutis , inclusit repentinus calor humorem. GignunturSe in grano, 11 cum spica: pluviis calor infervescit . 11 Est St cantharis dictus scarabxus par-20 vus, frumenta erodens. 13 Omnia ea animalia cum cibo deficiunt. Oleum, pix , adeps,contraria seminibus, cavendumque ne contacta eis serantur. 14 Imber in herba utilis tan-tum : florentibus autem frumento Se hordeo nocet, leguminibus innocuus, praeterquamciceri. 15 Maturescentia frumenta imbre laeduntur, Se hordeum magis. Nascitur Se herbaalba , panico similis, occupans arva , pecori quoque mortifera. 16 Nam lolium, Se tri-2 5 bulos , Se carduos , lappasque, non magis quam rubos , inter frugum morbos potius,quam inter ipsius terrae pestes numeraverim. Caeleste frugum vinearumque malum, nullominus noxium est 17 rubigo. 18 Frequentislima haec in roscido tractu , convallibusque, acperflatum non habentibus: 19 e diverso carent ea ventosa Se excella. Inter vitia segetumSe 10 luxuria est , cum oneratae fertilitate procumbunt. Commune autem omnium sato-Zo nun vitium 21 urica, 21 etiam ciceris , cum salsilaginem ejus abluendo imber dulcius idfacit.

Interpretatio.

a Sequentem. ] Secunda causa cur in avenam semen degeneret, oritur ex imbecillitate feminis.

N O T /E.

,3. t>ari non ad. ] Colum, loc. cit. p. 63 Teneram jumentisprabeas , sed inter initia parcius , dum confuest.iilt , ne novitas pabulinoceat: inflat enim , CT multum creat sanguinem. Sic etiam Pal-lad. loc. cit.

14. Arescit surculose. ] Utilior est, inquit, dum virescit:nam cum coepit arescere , lignola tota eil.

15. De cytiso. ] Libro 13. sect 47.

Sech X L I V- I. Avena efl. ] Hxc ipsa sativa, ex qua pultemhodieque conficiunt rustici. Graecis ßpd/.i&s , ut diximuslest. 10. VAvoine. Aliunde certe haec Plinius haulit, quama Theophrasto : nam qux ille de aegilope retulit, lib. 8.hist. cap. 8. quas spectari nunc a Plinio nonnulli putant , ea-dem , led aliunde accepta , recitat, xgilopem appellans:quam festucam verius appellari Latine ipse monet.

1. Si cariosum. ] Si vetustum, aut exelum fuit.

3. Ester aliud. ] Avena hi-c silvestris est , qua: sativa: si-milis , asperiores tantum , longiorelque arillas habet, & infolliculis fere vacuis femen evanidum. De hac Virgihus«ccinit,

Infelix lolium , cr flertles dominantur avente.

Steriles, incjuit Servius, ad discretionem earum que seruntur. Ave-nam hanc inter frumenti vitia Naso quoque enumerat, lib.:i. Pastor, vers 691. <

Et canant loliis oculos vitiantibus agri,

Nec flerilis culto furiat avena solo.

4. Quodam abortivo. ] Ita MSS. omnes; hoc est, quodamabortivo partu , quodam abortu.

5. Venu autem. ] Haec Theophr. lib. 8. hist. cap. IO.

6. Vel maturesere. ] E’» tu ddputsd% , cum crallescunt,inquit Theophr.

7 Exinaniunt. ] Exsiccat & arefacit grana vis venti vehe-mentior , quae tunc ingruit, cum maturescere ea c cepe-runt . Znpeuvtn -tz dtpaocuvH. Theophr.

8. Prioribus causis .] Cum vel in flore, vel protinus ubidefloruerint, venti vehementioves incidunt.

9. Nocet cr Sol. ] Theophr. loc. cit. ‘A7rcXb,uot 'j y, n'ÄtQyi CMtlcpiXoc dfiCflti , hordeum icilicet, triticunique.

jo. Nascuntur. ] Altera ratione, inquit, vermis ingigni-

tur , cum humor imbrium eflfundi nequit conclusus sicci-tate aeris circumfusi. 1 une enim calor contecta putredineanimal contrahit, flieophr. lib. 3. de causis, cap. 27. pag.

11. Cum fluviis. ] Cum calore imbres secuto spica fer-vescit.

12. Est cr cantharis. ] Hoc tantum Theophr. lib. 8. bist.Cap. 10. E ‘Ttiyut^ Xj n ß/i x.ai/%cgst: cii rois onptttf. At sanesimile veri est, erodendo plus, quam insidendo animal idofficere frugibus. Est autem id non muscarum generis, quasvulgo cantharidas dicimus : sed scarabxorum, de quibuslib. xi. fest. 34.

13 . Omnia .... cum cibo. ] Cibo consumpto ac deficienteintereunt.

14. Imber in herba. ] Hxc totidem verbis Theophr. lib. 8.histor. cap. 6.

1$. Maturescentia. ] Theophr. loc. cit.

16. Nam lolium. ] Habuit hoc Virgilii carmen ante ocu-los, e lib. 1. Georg. vers. 1 jo.

MoX CT frumentis labor additus : ut mala culmosEst et rubigo: JegiiiJque horreret in arvisCarduus: intereunt segetes: subit ajpcra stiva,Lappxque, tribulique , interque nitentia cultaInfelix lolium , Cr steriles dominantur avena.

17 Rubigo. ] Vitii genus , quo culmi nigrescunt: NielleiE rore nascitur, cum Solis superventu excalefactus pu-trescit.

18. Frequentijftma. ] Tradidit haec & Theophr. lib. 8. hist-cap. io.

19. E diversto. ] Theophr. loc. cit.

20. Luxuria est. ] Non foliorum modo, quod Theophr-

lib. 8. hist. cap. 7 - vocat: sed & spicarum , cuni

gravidis procumbit culmen aristis, ut Virgilnts canit lib-1. Georg. vers. 111.

21. Vrica. ] Ita veteres appellavere, quam nos erucamdicimus , Graeci ust/am i», nostri Chenille , ut ante monuimuslib. XI sect 37;

iz. Etiam ciceris. ] Vide qux diximus sect. 32

3. 32 £ß