Band 
Tomus secundus.
Seite
156
JPEG-Download
 

i S 6 C. PLINII NATUR. HISTOR.

rientium injuria. Italia Sc Pelignis etiamnum linis honorem habet, 15 led fullonum t.Wtum in usu : Nullum est candidius, lanx ve limilius : licut in culcitis praecipuam gloriamCadurci obtinent. 26 Galliatum hoc, & tomenta pariter , inventum. 27 Italia: quidem m° setiam nunc durat in appellatione stramenti.

5 3. /Egyptio lino minimum firmitatis , plurimum lucri. Quatuor ibi genera : Taniti'

cum, ac Pelusiacum, Buticum , Tentyriticum , cum regionum nominibus, in quibusnascuntur. Superior pars ct.gypti in Arabiam vergens gignit fruticem, quem aliqui golh'pion vocant, plures 28 xylon , & ideo lina inde facta xylina. Parvus est, limilemque bar-batx nucis defert fructum , cujus 30 ex interiore bombyce lanugo netur. Nec ulla liu l£10 eis candore mollitiave prxferenda. 31 Vestes inde lacerdotibus ytgypti gratistimx. QU‘ U 'tum genus 32 Orchomenium appellant. Fit c palustri velut arundine , dumtaxat 33 pani-cula ejus. 3+ Alia e genista facit lina ad retia praecipua , in pileando durantia, fruticemadefacto denis diebus. yEthiopes Indique e malis , Arabes cucurbitis , in -arboribus >3J ut diximus, genitis.

IS III. 1 Apud nos maturitas ejus duobus argumentis intelligitur, intumescente semine -aut colore flavescente. Tum evulsum , & in 2 fasciculos manuales colligatum , liceaturin Sole, pendens conversis superne radicibus uno die, mox quinque aliis, in contrariuminter se verlis fascium cacuminibus, ut femen in medium cadat. Inter medicamina huicvis , 3 & in quodam rustico ac praedulci Italix Tranlpadanx cibo, led jam pridem 4 la*20 crorurp tantum gratia. Deinde post mestem triticeam virgae ipsae merguntur in aquamSolibus tepefactam , pondere aliquo deprellx : nulli enim levitas major. Maceratas indi-cio est membrana laxatior, lterumquc inversae, ut prius , Sole liceantur : mox arefacta:in laxo tunduntur 5 stupa 1 io malley. Quod proximum cortici fuit , stupa appellatur de-terioris lini, lucernarum fere luminibus aptior. 5 Et ipta tamen pectitur ferreis hamis ,2Z donec omnis membrana decorticetur. 7 Medullae numerosior distinctio, candore, molli-tia. Linumque nere & viris decorum est. Cortices quoque decusti clibanis & furnis prae-bent usum. Ars depectendi digerendique : Justum e quinquagenis fascium libris quinasdenas carminari. Iterum deinde in filo politur , illisum crebro 4 in Illice ex aqua : tex-tumque rursus 9 tunditur clavis , femper 10 injuria melius.

3 ° IV. 1 Inventum jam est etiam, quod ignibus non absumeretur. Vivum id vocant»

N o T M.

Itaque nullo negotio'vel unus homo callium multitudinigestanda: par fuit, qua saltus integer cingeretur, ut JuliusLupus fecit.

25-. Sed suVonnm.] Qui nempe ex eo lino culcitas con-cinnabant, opplebantquc deinde stramine fcu tomento. Velpotius quod subuculas ex eo lino sibi fullones , indiuiaqiicconficerent.

2 6. C alitarum hoc zyc. ] Nimirum tomentum Lingonum ,culcita Cadurcorum inventum fuit. Unde alterum tomentumLingonicum , & Lingonicum stramen dictum est , liti monui-mus , lib. 8. fest. 73. cx Martiali. Culcitam veteres nomi-ne gentis , que invenit, cadurcum vocavere. Juvenalis , Sa-tyr. 7. verf 221.

Inflitor hibernx tegetis, niveique Cadurci.

Idemqtte Satyr. 6. verf. 535.

Magnaque debetur violato potita cadurco.

Sulpicia Poetria in verere epigrammate Cadurcas fascias, e linoCadurcino fascias vocat:

■ Ne me Cadurcis destitutam fasciisMolH Caleno concubantem proferat.

17. hah.t quidem mos.] Ita M S S. Salmasius in Soliti, pag.-,38. vox legt , non mos jubet. Frustra. Qtit mos fuerit an-tiquus Italia: , inquit , auctor, vel ex quotidiano sermonepalam est: nam torum saltem castrensem vulgo stramen-tum vocamus - quoniam , ut dictum cll , lib. 8. scct. 73.antiquis torus e stramento erat, qualiter etiam nunc in castris , ubihxc potiffimum stramenti appellatio perseverat.

28. Xylon. ] EuAov lignum sonat : quare Ulpianus , in leg.Si cui lana legetur, Dig. de legat. 3. i eAluAa» ligneam lanamreddit.

29. Vorhat* mnis.] Cujufmodi sunt Pontica: nuces, quasmollis barba protegit - ut dictum est lib. 15. scct. 24. Sicetiam Jtil. Pollux lib. 7. cap. 17. nA j «j AlyovtVoisLdr- Isi Au -n tg/.ot siyiiTcet , t \ st rlu) ifri-Ta. xitts clv tis

<p«H < 50 irtoixe»») , n>.lu Stju^jus-- t-r« yS ttu^yrt-• TtS stltstpa KCtpTiie cmtpvtf) , x-upoai f^Kisa (GtZSeioixciS,

&C.

30. Ex'interiore bombyce. ] Hoc cit, lanugine , quam Italitombace appellant , nos Coton dicimus : unde Bombay n vo-camus telas bombacinas, aut lintea ex bombacc confecta.Jacobus de Vitriaco, lib. 1. cap. 8;. Sunt ibi in oriente pra-terea arbusta quadam qtne seminantur , ex quibus colligunt bom-hacem , quee Francigena Cotonemsieu Coton appellant: zy est quafimedium inter lanam zy linum : ex quo subtilia Vestimenta conte-xuntur. Nascitur hic frutex jam in Gallia , cx ludia dela-

tus : Cotonem 'pariter vocant, !• Coton. In horto Regio po-mum vidimus , quod cum patens dehisceret, inculcatum floc-ci glonnim exhiberet.

31. testes inde. ] Ex gofiipio , qui regionis illius peculiarisfrutex , lini vices habet. Unde Gratius in Gy neget. verf. 4»-linum appellat :

Vix operata suo sacra ad Bubaftia lino

Felatur sonipes xsttvi turba Canopi.

32. Orchomenmm.] Dt; arundine Orchomenia diximus sb-1 6 . scct. 66.

3 3. Panicula ejus. ] Lanosam comam in milio , panico ,arundine , & qualem in arvis complures herba’, & in palustri-bus junci gerunt, Latini paniculam , Gtaci dixere-

De ea voce dixitnu, lib. 1 6. scct. 64.

34. Asia e genista. ] Vide qua dicturi fumus , lib. 14 *sect. 40.

35. Ut diximus. ] Libro 12. scct. 21.

Sed. III. I. Apud nos. ] In orbe lloifrano, qui ArabumIndorumque terris opponitur.

2. Fasciculos manuales.] Qui manum impleant. Andrio 1yiftrtSii%f , fasciculum manualem appellat Hippocrates i 11Verein, pag. 87 9-

3. Et in quodam ... cibo. ] Galenus lib. 1. de aliment. Al-etur. c*ap. 3 2. pag. 331 tom. 6. lini tosto femine , oblbnii vi-ce, quoldam vesci tradit ex iale & garo : itidem meile co»7lperfum edi: panibus denique a nonnullis iiileri: ion-nädhiJ‘ j‘ivioi >ij Ibis aprotf au ,e.

4. Sacrorum ... gratia.] Forte ad suffimenta, ut quidamvolunt: vel potius ad epulas lactas, quas feriatis diebus pri-vatus quisque domi instruieret.

Stupario malleo.] Quo Ima ftupa?quc tunduntur.

6. Et ipsi-. .... pellitur. ] Linum ita pectere Galli J*'ctlilt , ferancer du lin , du chanvre : Ferreum hamum , 11,1seran.

7. MedulU. ] Delicatioris snbstantix > quas ad nendum re-servatur.

8. In filice. ] In alveo siliceo , sive lapideo.

9. Tunditur clavis. ] Fustibus - qui clavas capite reserans-

10. Injuria, melius. ] Sic de salice pronunciavit lib. 16. A-A69. Mirumque , contuso ligno alicut majores ad Vincula c ß evires.

Scß. IV. I- Inventum. . . quod ignibus. ] Dc lino asbeffi-110 non vetustatis modo plena monumenta scmt, led & ido-nea eruditorum hujus cevi testimonia. Habeo Qy ego in Mf*fico, inquit Kirchcrus noster, tom. 2. Mutuli liibtenaiv l l£> '