Band 
Tomus secundus.
Seite
198
JPEG-Download
 

i 9 8 C. PLINII NATUR. HI STOR.

dicx sistunt. Lentitiam pituitae digerunt , atque ut aliqui tradiderunt , 11 sensus' purgant.Stomachi dilloluti utilissime adjuvantur : in eo ulu & 13 oxypori obolis asperitatem ad*dito dulci ad intinctum aceti temperantes : li cralsior pituita sit, scillite aut vino ablio*thite : & si tulsis sentiatur , hyllopite admixto. Dantur coeliacis cum intubo erratico , &

5 ad duritiam praecordiorum Dantur & melancholicis candidae copiosiores , & ad vesicae Vitia.Praxagoras & dylentericis dedit. Ambustis quoque prosunt recentibus, priusquam pusttd®fiant , cum lale illitae. Hulcera etiam , qua: serpunt , coercent , initio cum aphronitro >mox in vino. Trita: igni sacro illinuntur. Convulsa & luxata caulibus tritis cum polentaex aqua frigida leniunt. 14 Eruptiones papularum - ex vino & polenta. In cholera qn°'io que coctas patinis dederunt: ad quod utilissima: quam maximi caulis & amara:. a Qil 1 'dam lacte infundunt. Defervefacti hi caules & stomacho utilissimi traduntur: sicut somnoaestiva maxime lactuca , & amara lactenfque , quam 15 meconidem vocavimus. ' 6 Hoclac & oculorum claritati cum muliebri lacte utilissimum este praecipitur , dum tempeflh' ecapiti inunguntur. 17 Oculorum quoque vitiis , quae frigore in iis tacta sunt. Miras &15 alias invenio laudes: Thoracis etiam vitiis prodeste, non lecus quam abrotonum , cun 1meile Attico. Purgari & feminas hoc cibo. Semen sativarum contra scorpiones dari. S e 'mine trito ex vino poto Sc libidinum imaginationes in somno compesci. 18 Tentantesaquas non nocere lactucam edentibus. Quidam tamen frequentiores in cibo officere cla*ritati oculorum tradiderunt.

Cap. viii. 20 XXVII. Nec beta sine remedio est utra que. Sive candidae , sive nigra: radix recens >& madefacta, suspensa funiculo, contra serpentium morsus efficax este dicitur. 1 Canih'da beta cocta, Sc cum allio crudo sumpta contra tineas: nigrae radices ita in aqua coä £>

1 porriginem tollunt: atque in totum efficacior este traditur nigra. Succus ejus capi tlSdolores veteres , Sc vertigines : 3 item sonitum aurium sedat , infusus iis : ciet urinam-2z Medetur dysentericis injecta , 4 & morbo regio. Dolores quoque dentium sedat illi tllSsuccus. Et contra serpentium ictus valet, sed hujus radici dumtaxat expressus. J Ipsa ve'ro decocta , pernionibus occurrit. 6 Alba: succus epiphoras sedat, fronte illita : aluniimSpauco admixto, 7 ignem sacrum. 8 Sine oleo trita licet, 9 adustis medetur. 10 Et contmeruptiones papularum > coctaque eadem contra hulcera qua: serpunt, illinitur: 11 & al°'3 ° peciis cruda, & hulceribus qua: in capite manant. 12 Succus ejus cum meile naribus i 11 'ditus caput purgat. Coquitur & cum lenticula addito aceto, 13 ut ventrem molliat. 14 V?lidius cocta fluxiones stomachi sistit «Sc ventris.

Interpretatio.

a Quidam. ] Quidam cum lacte infundunt clysteribus.

NoT«t.

II. Sensus purgant. ] Sic paulo inferius scct. 34. brassies 4. Ft morbo regio. ] Celsus , lib. 3. cap. 4». potui dat i# e 'esu sensus purgari dicit. ricis cum aqua betam albam contritam.

13. Oxypori obolis. ] Lactucis, inquit, stomachi adjuvantur, 5. Ipsa vero decolla. ] Plinius Valcr. lib. 4. cap. 10. &

cum oxyporo, quod oboli mensura capiatur, cujus asperi- beta. Pernionibus in fomento adhibita prodes. Theod. Priscian»'’tatem addito palso ( yA«*«‘dulci ) mitigant ad iirinctum lib. 1. cap. ile pernionibus. Prosunt ty decolliones betarum ,f >t 'aceti. Si crassior pituita in stomacho videbitur, non oxypo- busalumen fiißum insuderis. Diosc. loc. cit. Tt jj t pi&* *3ro dulcibus edomito , sed scillite aceto , aut absinthite vi- r tpdxxas ysfai-rM* irgpoemo» ttt/.miTXÜ frpot.

no utendum cum lactucis. O'IvTrogje dicebantur, qua: aceto collum radicum ac foliorum perniones fotu mitigat.

condita ad intinctus servabantur. Apud Columellam, lib. 6 . Albs succus. ] Plinius Valer. lib. 1. capi 14. Ad. oculor» 11 *

II. caput postremum inscribitur , Moretum oxyporum , vel ut dolorem : Beta alba trita fronti, imponitur.

alii, oxygarum , quemadmodum componas. Muria condiri lactu- 7. Ignem sacrum. ] Huic medendi facultatem utrius t ] llC

cas auctbf'est Diosc. lib. r. cap. 16;. Oxymelite, Plinius, bet« radici Dioscorides adjudicat, lib. z. cap. 149.

cap. 19.sect.z81 _ 8. Sine oleo trita licet. ] porte rectius , sine oleo trita elix** 1 *.'

14. Eruptiones papularum. ] Qua: Graeci , Pii- Nam Theodorus Priscianus, lib. I. cap. 17. De ustione c*.

nilis mtnfc papulas, nunc eruptiones pituitae vocat: tubere»- da , vel ignis: Beta elixa contrita imponuntur.

Ia videlicetqui jejuna: salivae defricatione curantur. Pa- 9. Adustis medetur. ] Sive ambustis , m>&tx.aJsui. Dscst° r 'pulis cutis exasperatur , & rubet, levicerque roditur. Celsum loco cit. de radice beti’ cocta:.

vide , lib. 5. cap. postremo , tit. de papulis. IO. Et contra eruptiones.} Dioscorides loco citato.

Is. Meconidem vocamus. ] Libro 19. fest. 37. M vxuiis atra: II. Et alopeciis. ] Diosc. loco cit. & Plinius Valet. ^ T °

lactuca: Sc amara: genus , cui nomen est a lactis soporiferi co- 4 cap. 10.

p 4 - Laudat eam Galenus, lib. 8 . -nirue, cap. 4 -pag. 577- n. Succus ejus. ] Diosc. loco cit. & Marcellus EmP ir '

16. Hol lac. ] Diosc. loc. z. pag. 166. cap. 5, pag. 44.

17. Oculorum quoque vitiis. ] Adustionibus forte ex frigo- 13. Ut ventrem molliat. ] Alba nimirum beta, quae

re , quas «*»•>«! eo loco appellat Dioscorides. alvum : ut dos est nigra: contraria, sistendi: Diosc. l° c °

18. Teilt antes aquas. ] Aquas qua: senium cerebrumve ten- cit. TsJtAo» «Wv U i» , «j, -n falx tu, *“t

reut , quales memorantur, lib. 31. scct. 11. iz.&c. xU rso - L hi& • k xaUud», W

Seil. X X VI L i- Candida beta* ] Ha?c totidem verbis Pii- Auy. Martialis > lib. 3. Epigr. 47.nius Valer. lib. r. cap. z I. p,i, r oque ventri non mutiles betas.

z. Porriginem tollunt. ] Marcellus Empir. cap. 4. pag. 40. Injusta acculatione hoc loco Dalecampius Plinii samrBet.t Viridis contuse expreflsque succo porriginosum caput frequenter tam inurit, quem rei medie* suille rudem ait : quod c° [Vin balneo lotum, omiti tabe purgatur. Diosc. lib. z. cap. 149. vicium quidem cum ingerit, suam magis inscitiam prodit'To 5 T r tpd»,m atptq/ilfWt, onrvpaii ii, ngvtjltv 14. Calidius colla. ] Ut brassicam constat inter auct° rC s

tr/niKTj ujv, Ikc. , i , quemadmodum dicetur scct. 34. non percoctam alvum sc

Z. Item sonitum. ] Plinius Valer. lib. I. cap. 10. Gummi vere, bis coctam sistere: idem & in beta fieri indicat' “reders, inquit, cumbet« nigra succo tritum Cr tepejaflum auribus non percocta ventrem molliat, validius cocta sistat. Qi ,a linfundis: ita tamen ut V rubi tenerifucctim misceas .... ventosita- re sic & Celsus accipiendus est , qui lib. z. cap S°'ttm vr dolorem tolht. ea quas ventrem adltrmgunt, lenticulam afteit, cui beta *