101
C. PLINII NATUR. HISTOR.
nem. Folia cocta splenicis in cibo data , & cruda illita cum sulphure & nitro prosuitf*Item mammarum duritia:. Radicum cinis uvx in faucibus tumenti tactu medetur : & P a "rotidas cum meile illitus reprimit : serpentium morsus fanat. Virium brassicae unum &magnum argumentum addemus, & mirabile. Cruflae si occupent intus vala omnia , 1115 quibus aquae fervent in tantum, ut non sit eas avellere , fi brassica in iis decoquatur >abscedunt.
XXXVII. Inter silvestres brassicas & 1 lapsana est, pedalis altitudinis - hirsutisliis, napi simillimis , nisi candidior esset flore, 2 Coquitur in cibo. Alvum lenit & nioll' 1,
XXXVIII. 1 Marina brassica vehementissime ex omnibus alvum ciet. *■ Coquisio propter acrimoniam cum pingui carne, stomacho inimicissima.
XXXIX. 1 Scillarum in medicina alba est qua: masculus, femina nigra. Qu« candndifsima fuerit, utilissima erit. 1 Huic aridis tunicis direptis 5 quod reliquum e vivo est >consectum suspenditur lino , modicis intervallis. 4 Postea arida frusta in cadum aceti q uJ,nasperrimi pendentia immerguntur , ita ne ulla parte vas contingant. S Hoc fit ante lohrz stitium, diebus xlviii. Gypso deinde oblitus cadus ponitur lub tegulis, totius diei So*lern accipientibus. Post eum numerum dierum tollitur vas, scilla eximitur, acetum traiiS'funditur. 6 Hoc clariorem oculorum aciem facit. 7 Salutare est stomachi laterumque st°’loribus, parum sumptum binis diebus. Sed tanta vis est , ut avidius haustum extinctfanimae momento aliquo speciem praebeat. Prodest 6c gingivis, & dentibus , vel per ^20 commanducata. Tineas Sc reliqua ventris animalia pellit ex aceto & meile sumpta. 8 Li st 'gux quoque recens subjecta praestat, ne hydropici sitiant. 9 Coquitur pluribus modis: 111olla, qua: conjiciatur in clibanum aut furnum, IO vel adipe aut luto illita , aut frufUti* 11in patinis. 11 Et cruda siccatur, deinde conciditur , coquiturque in aceto , tum serp eil 'thun ictibus imponitur. 12 Tosta quoque purgatur , & medium ejus iterum in aqua cO'2 Z quitur. I} Usus sic coctae ad hydropicos, ad urinam ciendam tribus obolis cum mellc^aceto potae. 14 Item ad splenicos , & stomachicos, ( 15 fi non sentiant hulcus , ) quis>n sinnatet cibus. 15 Ad tormina, regios morbos , tussim veterem cum suspirio. 17 Difcuti c& foliis strumas, quadrinis diebus soluta. “ Furfures capitis, <Sc hulcera manantia lllst-' 1
Noti.
Sefl. XXXVII i. Lapsam. ] Dc qua superiore libro .sect. 41.
1. Coquitur in cibo. ] Et caulis & folia, inquit Diosc. lib. 2.cap. 141.
Sed. XXXVIII. I. Marina brassica. ] Hrc totidem ver-bis Diosc. lib. 2. cap. 148. Galenus item , lib. 7. de fac. timp.mcd. pag. 1 96. A Lobclio pingitur id braflicx genus in Ob-serv. pag. 3 19. quale in horto Regio vidimus.
2. Coquitur propter. ] Iisdem verbis Diosc. loc. cit.
Sed. XXXIX. I. Scillarum.} Delibata luec jam superio-re libro, sect. 30.
2. Huic aridis tunicis. ] Hanc ipsam aceti scillini concin-nandi rationem vide apud Columellam , lib. 12. cap. 33.Marcellum Empir. cap. 20. pag. 149. & apud Diosc. lib. 5.cap. 25.
3. Quod reliquum e vivo.} E medio, quod tenerius, inte-riulquc est. Marcellus Empir. cap. 34. pag. 232. ScilU bulbi ,inquit, quod interius est. To' fttmqm-ny , quod intimum estmeditullium, inquit Diosc. lib. 2. cap. 202.
4. Postea arida. ] In umbra siccata. H;ec totidem verbisDiosc. loc. cit. Sectas taleolas vocat Columella , lib. 12.ta P- 33 -
3. Hoc fit ante solstitium.} Discrepat Columella, qui diebusante vindemiam X L. id fieri praecipit.
6. Hoc clariorem.} Diofcor. lib. 3. cap. 23.
7. Salutare est. } Stomachicis , & iis qui Lgre cibum conco-quunt. Diosc. loco proxime cit.
8. Lingua quoque. ] Plinius Valer. lib. 3. cap. 12. plane adverbum. Apuleius quoque, cap. 42. tit. 4.
9. Coquitur pluribus. ] Ita Diosc. lib. 2. cap. 202.
10. y'el adipe am luto. ] Diofcor. loc. cit. Ztcutj y jj omxü
<tfie*7rXecoat^) , rjq eic kXiSmics ij usitytLys esxpVIt^)
p>Axe/.c ds 0 CTT))öif hexcat TO afetueistljjov vests. Farina fubafta ,iutove oblinitur , Cr in clibanum conjicitur , aut prunis obruitur ,donec ambiens crusta sußeienter tosta sit. Ex aliis haud dubiefontibus Plinius hxc hausit. Nam vocem ambiguam carne ,quL & adipem , & farinam subactam fermentumve signi-heat, de la paste , cur adipem potius redderet , quam fari-nam , non liquet. Hefychius , pag. 862. «AdOgjs,
tyfttt. , xivttss. Nisi forte numero solum multitu-
dinis , ut Hcsychius innuit , fermentum significet, ac fari-nam : numero singulari, adipem. At adipe involvi, inco-quique scillam , minus commodum videtur, quam si id fari-na fiat subacta.
11. Etcruda.} Ha:c quoque Diosc. lib. 2. cap. 202. Theod.Priscianus, lib. i. cap. 12. de apum pcrcuflibus, vel scorpio-
num, ceterornmque serpentium. Scilla cruda trita imponit^ 1CT'statim curat.
12. Tosta quoque.} Plinius Valer. lib. 3. cap. 12. ad' ,cr 'bum : & Scribonius Largus, Compos76.
13. Vsius sic coda. ] Diolc. loco cit. Apuleius quoque, ca P'42. tit. 1. & ante hos Celsus , lib. 3. cap. 21. Plinius Vah 4 'loc. cit. Scilla bulbus torretur , deinde purgatur , Ctr medium
in aqua coquitur: cum madidum est , ex eo tres oboli danturtui ex meile Ctr aceto : evacuatur per urinam. Theodorus P* 1cianus, lib. 4. Ad hydropem : Squilla , id est , bulbus subnis furno afjatitr : deinde circumpurgatur , Cr medietas ejnfi 1 'bulbi tn aqua coquitur: posteaquam coquendo colorem mutaverit’*tollitur. Ex quo bulbo scrupulus unus Cr dimidius teritur cummeile : tribus cyathis calefadum , bibendum datur : omnem cala""tatemper urinam evacuat. i
14. Item ad splenicos cr stomachicos.} Diosc. loc. cit. ^ciicy.yiKXi cit t ai 77i}.x s ei m ornet. Stomachicis qmbus innatcibus. Celsus lib. 4. cap. 9. in lienis morbo acetum acrej ‘’ r 'bere per se , magis etiam quod Jalla conditum sit , expedire al r 'XtsrxlMisie est lienosus, sive qui lienis lndurationem P 3t ’’tur. Vide Galenum, lib. 9. *5 -rietst , cap. 2. paZ>, 5 vjTtny.ctyyufis, qui stomacho, hoc est, ventriculi orificio uborat,& cibum continere nequit. Vocis hujus acceptio^,alias vide apud eumdem Galenum, lib. 8. rsi tc-atst, cap *'
pag 563.- . e i
Is Si non sentiant hulcus.} Cavendus enimvero scillas u ,iis, quibus interna quaepiam cxhulceratio est, inquit 1COr. lib. 2. cap. 202. moXarltd^ y cuniit t Iw cbcotreis ir.Kucle 71 1 itis afnt.
16 . Ad tormina, Cire. ] Diosc. loc. cit. Kaj ion /»nf* *tpctpnßstois , ßK-rtösteis %postat , ä&yemxüs , äsutpeei*" 1 ^Celsus lib. 4. cap. 4. ad tuffim pariter veteremjeillam jubet. Scribonius Largus, Compos 76. Adsu/pir' 11faciunt bene inter simplicia quiaem acetum scillites , quod vod”cochleario ter quatervesumptum in die. Prodest es" ips a scilla > fgilU circumdata , cr furno coßa , purgatis exterioribus putam" ■inis , a- quod tenerrimum est ejus mellis duabus partibus ^admixtum & tritum , cochleario semel in die bisve sumptu"*fuit multis.
17. Discutit cr soliis. ] Theod. Priscianus, lib. 1- ca P'libi de furunculis & strumis : Scilla quoque, inquit » 1 ' ‘ (/)ftrita in vicem cataplasmatis imponatur , quatuor diebus per"*""continuis , duritias solvit.
18. Furfures crc.} Hanc vim bulbi« adscribit Diosc ** 'cap. 20. cum nitro cocto.