3 ;^
NOTü ET EMENDATIONES
AD LIBRUM XXIV.
C P
NATURALIS HISTORIAE
LINII SECUNDI
2f.
S.fl.2 8 .
Ibii.
RABI a atque India in medio tstiman-tur. ] Keg 2. Coli). & Chiffl. in media.Forte in remedia : propter id quod se-quitur haud multo polt : cum remediaVera quotidie pauperrimus quisque canet.
1 1 . Phthiriases perungere eo non dubita-verim , itemque porrigines. ] Sic hbri om-nes editi. lnMSS. Ptinafis. Qui phthi-
axxxlxs tnri ciorf ypyfdf. It-
VIII. Piatam adversantur vespertilionibus. ] In vetek jy.bro scorpionibus legi, non vespertilionibus Dalecampius 31net. Qmiquis is liber fuit, fidem haud meretur, rectatibuS ceteris , tum M ■> S. tum scriptoribus etiam a ntll l,Vertigine premi velpcrtilionem , II plutani folio tal1 8* g.scribit Sextus Empir. lib. i. P) rrh. liypoth. cap.
12. i'IA«7o:voy cpvXtsov SiTTrof, »oxrt^.e xoc»urcc\. Asi» c ^
in Geopon. lib. 13. pag 372. objectis platani solus 1 ,tum ob/trui vespertilionibus alleverat : En v«f pfj-
, Kj *’* iwtAtdsovT q no rta»^
15. cap. 1. pag. 404. ciconias 11
saxeo» ■zrXarui
dit idem auctor, lib. .. r _ 0 . T - T . - T - l)( .
Iliis platani folia imponere , ne velpertiliones lubeant-A*ps«< ■sr&otrolvou tpdxtsu (gtif »toriiiifc cfirtthaji dia s** g_»fd'ttc. Quod & Phile prodidit, lib. de propr. animal- P
SeSt.
12 .
Seä,
23.
Ita M SS, Rj#.ierant ie-
, . _. . ros , V UftTi
riafcs legi maluerint , tueri se poliunt Q_ Sereni calculo ,cap. 6. cui titillus est, phthiriasi arcenda , quo morbi genereinteriiise Pherecydem, SylLunque, commemorat, pronun-ciatque oportere corpus ,
Succo perducere cedri.
Qui pityrias-s sincerius putaverint, ob id quod sequitur, cyporrigines: objicere Marcellum ii poliunt, cap. 4. pag. 40.ita liat nentem : Ad piiy.iafin cy porrigines capitis , prodes ce-dria tantum ungere caput, iifl autem ■.■n-ru^saeic idem quod La-tinis porrigo : de qua diximus , lib. 20. fett. 23.
III. Uiiles. .. • Vulvis, admoti. Contra lepores marinos C 7c. ]
Ita M S st. Poti tamen multo mallem. Nam Dioscor. lib. 1.cap. IOf. K ctj tftfitiiit «Tam /M? 1 rrextpeaic Xcloo mtopateq.
Ex trito pipere poli, menstrua cient. Vel legi satius fortastc , puxiones iquoit. « (
vulvis. Ac poti contra^ lepores marinos &c. Pergit enim Grx- X. Semen foliis ejus inest.] De fraxino sermo inslitui tlir s z 3 >Kcq zrpof Xuyuoo huXajeiou noji» cd» ottai Xx/x- folliculis scribi oportere , no n foliis ejus, luilt qui vehent®
sumuntur ter contendant, quoniam contineri siliqua sive folliculomen illud conllet. Itaque a Dalccampio aliisque hocPlinius erroris arguitur. Veium non intdligunt viri 3eruditi, siliquam eam, qua lernen includitur, foliaceas^circumferentia prxfcrre lacinias, atque adeo folii l‘ 1tI , tu ‘nem imitari : quamobrem & folii nomenclationem haud 1merito in eam transferri.
74. Ailianus, lib. 1. hili. amni, cap 37.
I X. Foliorum tenerrima tn vino d.iocta esc. ]
Colb. & Chiffl. quos secuti sumus : eunt prius perpgeretur, solia eorum tenerrima. Diolcor. Lb. 1. cap. 107-rx»u tx Tfotpeagc T <pdxt.x» t-s»;6tr(gi cie 01 'if , sejscf. , s sXt.il ptufcus oplxX/Uoiv. Tenerrima platani solia in vino
cla , mox illita , oculorum fluxiones fstunt.
ens auctor .
Sdrotraf. Contra haustum leporem marinum in vino sumuntur.
I V. Sic Cy hulcera purgat , explet. Cum uva pajsa cy axun-
sfct'
gia carbunculos purgat. ] Mutata hactenus interpunctio medi-cinas confuderat in hunc modum : Sic Cy hulcera purgat: ex-plet cum uva pa/Jit Cy axungia. Carbunculos purgat. &C. & quotemperamento carbunculos purgaret, obscurum erat. Erro-ris admoniti primum fumus a Plinio Valer. lib. 3. cap. 22.ita prodente : Pix Brutia , inquit, cum meile hulcera purgat 1explet 3 fanat : eadem pix cum uva pasta , cy axungia , hulce-ribns putrescentibus medeiur. Et cap. 30. Carbunculo medendo :Pix Brutia eum uva pasta , exemplis nucleis , addita axungiaTum deinde a Diolcor.
X 1 . Humor
1 e cavis populi nigra effluens.
] Ita MSSsoiti't® 5 '
editique libri. Qua: lectio ii cui non admodum arrib't* »conjecturam ei aliam lubet hoc loco proponere : lllll .Icymn legi magis probaturus sit. Nam e germinibus &
StH‘
T'
purgat. Uim demete a Diolcor. lib. i. cap. .94. etsi is pro culis incipientibus ( cymas Graeci Latimque vocant)axungia mei adsetfeit : Zu» ^acpi'di A pUxtrt , «>«y- siulailus & lentore luo resinaceus , gummosutle exit««r onwibeixc ■ai^gx^osi. Quin ey cum uva pasta V mor, odoratiffimus aromatum modo nndf minuenti P
meile , carbunculos putrescentiaque hulcera emarginat.
V. Maturum optimum ex eo , quod cum servet , innatat. ] Prio-
odoratiffimus aromatum modo : unde unguenti P 0pulei vulgo dicti materiam sumendam ccnsuerim.
XII. Gutta <eque propoli ex aqua efficax. ] Libri ante U0§ti, impedita admodum, vel ut verius, nulla lententia ,$quoque aqu.e propolis ex aqua remedium effleax est. In d J^hoc tantum : Gutta quoque aqua propolis ex aqua efficax -.quibus vestigia haud obscura sincera: scripturi’. Se |ltC )Cest, ut diximus , pares ei glitt* vires 111 usu medico» ^propoli , este. /F.que propoli pro xque ac propolis , phra ,SPliniana : qua usus iterum ille,lib. 3 5. seist. 6. Qstbusdem nullas aciue demiror tam lontro xVo durantes. Hic quibus aq
_, .... 1 >. . * ... Itio-
j J - - -3.J * 1 ,
rem vocem hujus septentix verbis antecedentibus Pintia-nus adnectit , & matrum legit eo , pacto : aut fi fetus mam-mas Uferit matrum. Optimum ex eo Lee. Hermolaus Barbarus ,cx Dioscoride , Naturale optimum reponit. Sed quidquid is exDiolcoride corrigi velit, ego maturum cum omnibus librisantiquis, lieg. Colb. Chiffl. cditionibusque pervetustis , de-fenderim. De artificiali enim pillalphalto , quod bitumini
admixta pice confici proxime antea indicarat , agere vide- ^ ^ ... — , .
tur : mature coctum & commixtum , optimum eile , quod vel eque tllis dixit, pro xque atque illas. Nec Plinianainnatat, cum una coquuntur, & fervent: alioqui non vi-deo quemadmodum intclligi queat naturale fervendo inna-tare , quandoquidem glebarum modo concretum in litoraejectetur e Cerauniis montibus fluminum impetu ad Apol-loniam Epiri, ut historici referunt. Sed & magna mihi luf-
picio’cst, quod ex Dioscoride Hermolaus confirmare niti- leeampius aucvcrat : quoa tolus carere axrxfne> -tur, exillimalle eum, id quod de aiphalto ipso, hoc est, testantur. Qui tandem f Dioscoridcs , credo , ciij uv ,bitumine, stle refert, quod in Agrigentinorum agro fonti- verba, lib. 4. cap. 1 5 8 Zmcprio» jumoc i fi
faxx.»J,c , «'^u»,ou5 & c. Verum dictionem eaius!^in vetustioribus libris abeste, jamdudiim admonuit ba>-> ,
' . _ , , . ,1 ,.„.,r . ICO
do locutio, sed etiam Plautina , 111 Amplutr. act. 1 ' E®' Evets 137.
Nullus est hoc meticulosus xque. .
XIII. Rami similiter cum fronde. ] De genista loqnltU » ^cui minuta sunt solia. Tamen hoc inepte a Plinio dicilecampius alleverat : quod foliis carere mrxont» aiu
, .. ,1^ - 0 .- 0 —-...-..mi a^iuiunui- verna,
bus lupernatarc proditur , ad fervorem innatantis piilafbhalti hoc Ltrahi oportere. r ^
VI. Et ad extendendam cutem in facie.] Ad extergendam alii ,alii ad exterendam legunt. A libris antiquis, K e g. Colb. &c.non discedo, auctore etiamnuin Q_bcreuo, C ap. 12. pag.x 3 1.
Attrito sapone genas purgare memento ,
Rufarum sulcos lentisci mafhihe tendens.
Facit tamen & ad nitorem cutis faciei illita. Diolcor. lib.
I. cap. 90. Htytoraq A ^- «üÖyaVs fi A-
GovroiHfrct'
V 11 . Ft ad omnia qiu Hammoniaci vis. ] Sic listn omnescdltl. In Reg. cy amonia quavis. In Reg. l. Cy ad omnia quaejus , vel quavis. Alii aliter, sed ita ut certi nihil ex ulliseruas. Dioscoridcs lib. 1. cap. 89. succum lentisci prodestekable ad omnia ea ad qua: prosit acacia : Raj uxUais citri
ufj ypAiexc , mei» e»« nuaSc». Qux Plinianis flaue ^ac gemina. Neque vero sum nescius , a Marcello UT 11 j lCi;cap. 25. pag. 174. & a Plinio Valer. lib. 2. cap- 45 ’ ^
totidem verbis exscribi : voculas tamen eas cum f ron ‘utroque prxtcrmitti : id vero factum ab iis eo conlih° 1 lstnon quod fronde carere genistam putarint, sed qum' ^
• .adhiberi haud operx pretium c-il®
m-1
s ccL' 4l '
in medicos usustaste censucrint,
XIV Myrice , quam ericen Lentus vocat. ] M S >Colb. ct Chiffl. Myrice camericam Lenans. Libri stacten 1 ^