Band 
Tomus secundus.
Seite
370
JPEG-Download
 

z-2' C. PLINII NATUR. HISTOR.

drato, folliculis cum lerninc 4 inter fele implexis, velut in polyporum cirris. J Et & eCllSautem in usu, vi summa in refrigerando.

XXXIV. 23. 1 Gentianam invenit Gentius rex Illyriorum, ubique nascentem >Illyrico tamen praestantistimam, folio fraxini : sed magnitudine lactucae , 2 caule tenero >5 pollicis crastitudine , cavo & inani , ex intervallis foliato , trium aliquando cubitorum -radice lenta, subnigra, 3 line odore , aquosis montibus Subalpinis plurima. 4 Ulns 1radice & succo. Radicis natura est excalfactoria , sed praegnantibus non bibenda.

XXXV. 24. 1 Invenit & Lysimachus herbam Lylimachiam , qux ab eo nomen rCl1 ^ner, celebrata Eralistrato. 2 Folia habet silicis viridia, florem purpureum, fruticosa, ^ko inulis erectis, 3 odore acri: 4 gignitur in aquosis. Vis ejus tanta est, ut jumentis disi' 01 -dantibus jugo impolita, asperitatem cohibeat.

XXXVI. 25. Mulieres quoque hanc gloriam affectavere: in quibus 1 Artemisia uxMausoli , 2 adoptata herba, qux antea 3 parthenis vocabatur. Sunt qui ab 4 ArtenuIlithyia cognominatam putant, quoniam privatim medeatur feminarum malis. s Est j 11115 tem absinthii modo fruticosa, majoribus foliis, pinguibusque. S Ipsius duo genera: alra latioribus foliis 1 , altera tenera tenuioribus , & n,bn nisi in maritimis nascens. 7 - 511qui in mediterraneis eodem nomine appellent, simplici caule, minimis foliis , floris copiosi, erumpentis cum uva matureleit, odore non injucundo : quam quidam botryn, aambrosiam vocant. Talis in Cappadocia nascitur.

20 XXXVII. 26. ‘Nymphaea nata traditur Nympha zelotypia erga Herculem nroh ua '2 Quare heracleon vocant aliqui, alii rhopalon, a radice clavae simili. 3 Ideoque eoSifl 1 ^biberint eam 4 duodecim diebus, coitu genituraque privari. s Laudatissima in Orchosno & Marathone. Boeoti S madon vocant, qui & semen edunt. 7 Nascitur in aqu°* lS ’foliis magnis, in lumma aqua, & aliis ex radice prodeuntibus, flore lilio simili, & ctI2 5 defloruit, 8 capite papaveris, tenui caule: secatur autumno. Radix nigra in Sole liceantadversaturque 9 alvinis. 10 Est & alia nymphaea in Theflalia, amne Peneo, radice11 capite luteo, rolx magnitudine.

Noti.

4. Xnter.se implexis. ] In se sc mutuo conversis, iit a».r,-A« rdoor-m.

5. Et sitccm. ] Dioscorides h.rc paulo uberius, loco ci-tato.

Seil. XXXlV. 1. Gentiiinam. ] Iisdem verbis Dioscor.lib. 3. cap. 3. VttTtavn, Scc. Nomen apud omnes officinasretinet :C 'ehtiane. A Dodonxo pingitur , pag. 340. De (den-tio rege multa Livius , lib. 40. pag. 517. Cum Perseo Ma-donc bellum Ilo manis intulit , cum eo ductus in trium-phum cil. Vide Eutrop. lib. z. pag. 767. & 76?.

2. Caule tenero , Sic. j Diosc.loc.cit.

3. Sine odore. ] At non cil omnino expers odoris in Cat-io nostro soloque.

4. Csus in. J Diosc. loc. cir.

Sech XXXV. I. Invenit , &c. ] Hesvcbius: Avtn^yitt ßii-■mvn djpifiim vzrd h»etjjtg.x* , a Lysimacho scilicet Thra-cia; rege , Alexandri comite. Sic dictam alii putant, mvffi■n Av«v , quod animantium pugnas dirimat. Retinetnomen apud herbarios. Pliniana hxc , qux purpurea est,& major communis, accurate delimatur a Clusio, lib. 4.bist. rar. plant. pag. lj. visa a nobis in horto Regio.

2. Folia habet. ] Sic etiam a Diosc. describitur, lib. 4.cap. 3. Aoetfcfiypor , oi di' At 1t(o» xttAitn« .... CpdfAas AezrraV,

rAuedeev nlt d irteta.

3. odore acri. ] Sapore & gustu acri este folia Dioscor.prodidit, loc. cit. rdpovra ci rtt y.dmi.

4. Gignitur. ] Diosc. loc. cir.

Seil. XXX V I. i. Artemisia. ] Artemisiam tamen herbamdb Hippocrate nuncupatam, ante hujus Artemisia: tempo-ra , apud ipsum Hippocratem reperio. Artemisia enim Mau-soli uxor Hippocrate multo posterior est. Geminam Arte-misiam agnoscit Harpocration, pag. 48. Agnolcit & Tzet-ies, Chiliad. iz. versi 9^6. bist. 4;?.

Mia* ' Aprtfticrix* fäp ipft ni* tf MtwraAB ,

*■ A ac, »j, Aprifciola* y ni* E ‘xanfovu t ytit,

"Afttpa 3 rytTryy.T.S'oK , y**afcK eifttpen^s.

Sed ille utramque dicit Caria: reginam suille , & Mausoliquidem conjugem priorem altera.

2. Adoptata. ] Hanc Galli armosiam vocant, & matremherbarum , Armoife. A Lobelio pingitur in Observat, pag.441. qualis vila a nobis in horto Regio.

3. Parthenis. ] Parthenion Apuleio , cap. 10. de Artenulia :

quasi virginea , quod Diana inventrix nomen ei fecerit, utidem significat, cap iz.

4. Artemtde Ilithyia. ] Solcmne Grxcis feminis erat inpartu Dianam live Artcmidem Ilythiiam , E/At/ihjBV, invo-care: quemadmodum Romanx Junonem Lucinam implo-rabant. Ovidius, lib. 9. Metam, verf 284.

Prxpofitam tumidis sarientibus Ilithyiam.

5- ffi nutem, ] Diosc. lib. 3. cap. 127. AfrtftisU fttenti

cv •tttgytJecT.aoxtots remis eef re -rsAii, mee JxftoeifotUSt «if'iv.SiT , fud^a j Atrrafdrti^t, rd (pot*.*

&c. Auctor libri de simp. med. ad Patern, tom. 1 h°Lnun Galeni, pag. 98 6. Artemifia htrba efl fubfimilis abfi» 1

fortior

a lA

,'M*

& AP l, ‘

lib. s

sed per omnia vaflior, id efl , foliis latior , C 7peiln CX colore humidis.

6 . spfits duo. j Dioscor. lib. 3. cap. 127. & 12leius , cap. 10. & 12.

7. Sunt ‘jui. ] Hxc totidem fere verbis Dioscor.cap. 127. eTioi 3 re tw ftimylots Atrrnxeuptpo*

rrhuv rx xcwAS,. . . . xaXxtnv aprtfcieicw /usvoxAotiof > ,,

Diversa hxc botrys ab ea, de qua dicetur lib. 17- | i, j.

Sech XXXV I I. I. Nymphxa. ] N oplpaU DiolcorH 1 ^.cap. 147. Ab aquis dictam putat, iu quibus nascit'* 1- ' ^miphar ab osticiius barbara Maurorum voce nuncupa 111 ^^ceteris in Gallia quidem , Blanc d'eau , ou Lis tfetansNymphxa alba Dodonxi est, pag. 575. observata *> 1

111 horto Regio

2. Quare heracleon. ] Apuleius, cap. 67. GrxciNympI’ 1 “ 1rhopalon , heracleon , &c. Diolcor. loc. cit. l'Y£«

Iu Indice hujus libri, mim. LXXX1 1 I. Nymphxa |r.V'o'rtuAov Gnecis clavam lonat. Qure Marcellus n 1 *cap. 33. pag. 23 1. hanc clavam Herculis vocat. ^ ^

^3. hleoque eos. ] Diolc. loc. cit. 'Amvht* rt ipyu-Ly jhoi «Ai 'ycu , tine ceJiAtyaf oritoi. v»

•aotei to tmlpua Galenus, lib. 5. de facun.

med. pag. 213. Nymphaeam ait cohibere genituram,per somnum, sive alio pacto, immodice profluentem- j s ,4. Duodecim diebus. J Decem modo , si Marcellocredimus, cap. 33. pag. 231. Herba efl, inquit , l l"' ! .fluiNymphxa , Latine Clava Herculis , Gallice Baditisradix contunditur , CX ex aceto edenda datur puero p* r "decem dies : mirandum in modum fiet eunuchus.

f. Laudatissima. ] Theophr. lib. y. siist. cap. ?, • ^ [ot-

6. Madon vocant. ] Hesychins : M«^'v, aV«. Tbeol^cit. KaX&ji s' cuiriv oi Botaini M« d)e v i.10 , iL rvi. Ut poht & pojbtix Grajcc dicitur, fic fyvli'» \qC-

Nascitur, Scc. ] H.ee totidem verbis Dio‘ co

. 7 -

citato.

loc

fit - -it H

8. Capite papaveris, Scc. ] Diosc. ad verbum.

S>. Alvinis, ] Jis qui alvi profluvio laborant:dfnvrtßuitsit , inquit Diosc. loc. cit. cum Theophr- W. r rApuleius , cap. 67. tit. r. Ad dysentericos : Herbst rrt*r’men , Scc. . f c0 f,

10. Efl cx alia. ] De qua totidem verba facit j u ,hb. 3. cap. 1 49. riytruf ^ vvfcpxtee , Scc. Nymp • ji 3 -tea Dodona:i, pag. 573. visa a nobis in horto K c o' 'dem vulgus & officinas nomina, qua: prior habet -

11. Capite luteo. ] Hoc est, flore: ‘Avfi>( ’

ßor , e fester fdfif , inquit Diolc. loc. cit.