LIBER VICESIMUS QUINTUS. zL-
dysentericis in vino potum auxiliatur unice.
19, - c entaur i 0 curatus dicitur Chiron, cum Herculis excepti hospitio pertra*^ 1 arina, sagitta excidisset in pedem: quare aliqui Chironion vocant. 2 Folia sunt lata
ionea . Oi-i-irr» .--.a.Vfl 3 caules ternum cubitorum, geniculati.
rubescens , tenera sragilisque , ad bina
solo.
Ist his
c ubita,
^gst , serrato ambitu , densa ab radice , 3capita ceu papaverum. 5 Radix vasta
7 ' ■> Madida succo, amara cum quadam dulcedine. 6 Nascitur in collibus pingui lb
plJ Uditiffima * n Arcadia , Elide , Messenia , Pholoe , & Lycia: & in Alpibus vero ,t Ull ^ c I ue a Id s I°cis. * In Lycia quidem & ex ea Lycium laciunt. 9 Vis in vulneribusduab * Ut ^ohairescere etiam carnes tradant , st coquantur simul. 10 In usu radix tantum<j et US drachmis bibenda, quibus dicetur: si febris sit, in aqua trita , ceteris in vino. 11 Me- IOYv^ Hydern morbis decocta: succus.
, 2 °- 1 Est alterum centaurion cognomine lepton, minutis foliis , quod aliqui
^ 1 adion vocant, quoniam secundum fontes nascitur , 3 origano simile , angustioribus°ngioribus foliis, + anguloso caule paululum alto , fruticante , flore lychnidis , radicestt & 5 iup ervacua ^ succo cflicax. Ipta herba autumno legitur, * succus e fronde. 7 Qui- 15tiofl- Cau ^ es concisos madefaciunt diebus xvi 11. atque ita exprimunt. 8 Hoc centaurionnia ri tcrr: £ vocant, propter amaritudinem summam. 9 Galli exacon , quoniam 0111-stula medicamenta potum e corpore exigat per alvum.
^-Xll. 2i. 1 Tertia est centauris, cognomine triorchis. Qui eam secat, rarum estst Ost vulneret sese. Hxc succum sanguineum mittit. 2 Theophrastus defendi eam , im- 20p'^ ar I ( lue colligentes tradit a triorchc accipitrum genere, a quo & nomen accipit. 3 Im-contundunt hxc omnia, 6c primo generi assignant.j n . Isi II. 22. 1 Clymenus a rege herba appellata est , ederx foliis , ramosa , caule Cap. vir,Cens l ‘ ar ticulis prxeincta, odore gravi, & semine ederx, silvestribus & montuosis nal-tur o^>^us morbis pota medeatur, dicemus. Sed hic indicandum est , 2 dum medea- 2 5 ,
J te silitatem pota etiam viris fleri. 3 Grxci plantagini similem elfe dixerunt, caule qua-
Noxi.
S*i»,
cannabis potius f milibus, nigricantibus O* ipfs,3' ^ n, °‘ tUn> ferree modo incisis.
, Jffl, y f ”' 3 Diosc. Ioc. cit.joiifi r.4 i- Ccnuiurio. ] Ccntaurium hoc magnum Do-f 0)lt tj P a g- 332.. In Apulia frequens: ubi ab incolis*?4, Nop a PP t 31 ‘itur , ut tellis est Anguillara , par. 12. pag.•'bniq ls > bi grande Centauree. Eil in horto Regio.Chiro-f*!«, Apuleius vocat, cap. 34. Kev-rot/'g/ov & wmv~
2. F„* C h ^ irgilius graveolentia centaurea dixit.
3. t“ ta « &c. J Hac iisdem fere verbis Diosc.
lib.
3 - 8>
Voc Cm jy* ternum cubitorum geniculati. ] Postremam hancA°fc°ridcs non habet ; hoc tantum : Kaux 0'» JV** fn univt, , n >q rgjcmyyi , caulem habet binum
v 4- In I . , ceu lapathi.
’A?* 7 k Trsijl 3 Diosc. loC. cit. Uutyitpvtti'af fi£ijr
J. d l*'* 1 » t <P eiy xitpaXai 0/43101 ftr,xan.
I°c. Clt .* ! v aßa , See. ] Dioscorides , totidem verbis ,
7. 3 Diosc. Ioc. cit.
8. l u ‘“‘ß’n’a. ] Diosc. Ioc. cit. iisdem verbis.
3 Diosc. Ioc. cit. Oi y cv Aonio aötr.r3 'si a ' T!x 1 T s ä > 7: Aoxtn. Lycia incola Juccum illius
S, pe- 5 . ‘l uo pro Lycio utuntur.
C0ll, gat V" vulneribus. ] Vulnera , inquit Dioscor. Ioc. cit.tibiis c Con glutinat: qum & tusam li quis simul cum car-*0 tk t '’ 1 , 1 '' ne ' y ipse cohxrciccnt. Xvtal.n yj L ><a».u ■
A ° 1--* 7 emutsei , e«v rif «inii ng-ßac mte-
*krq fefe PWCIUS , cap. 3 4. de centauria majore > tit. J. Ad vul-H,a ^ er bu ceittauria major tam ejßcax eft ad plagas glu-ta. Ut s et iam carnes coeant, qute ex aijua ejus coquuntur.
Ca P- 8, U l> ra d‘ x - 3 Totidem verbis Dioscorides , lib. 3.
tlUm -' 00 iisdem. ] Vide Notas & Emendationes,
^ alterum. ] Dioscor. lib. 3. cap. 39.i 0n *i n i cclx P l> '< 1 ^ X6T7*», &c. Ccntaurium minus Do-
>: vidimus
334 - pictum & in Eystettcnsi horto:
2, rq a j! et ' te Centauree.biiii j vocant. ] Ita M S S. omnes , tum hoc loco,si paluP _ 1C C- Diosc. Ioc. cit. 0 n*tf Xiftv«Tuv ,qua-
^ l,l, «diou ‘ C ' Uoniam humecta loca & rigua amet. Qua causasiagnj 1” rccte cognominatur, quoniam sunt Mßdlts rivi,3 Or,v tlCCS 5 scaturigines.
9,0 r fimile. ] Doscor. rnu . .. .e&ylnf rmfyf.rtXr,-
Eiosco r *|e°^'.3 KauXo* t%um vnip cartjtcftot, yijavti>fä^o]i.^u») a i t0 C- cit. ex quo forte legendum, anguloso caule ,pal -
To m . II.
5. Supervacua. ] Inutili. p 7 {.ituns. , , &c. nui*
Ilus usus, Ut ait interpres Orihalii, lib. xi. pag. 201.
6 . Succus e fronde. J Ex herba virente, ac lcmimbus prä-gnante exprimi ait Diosc. Ioc. cit.
7. Quidam. ] Succi extrahendi modum alterum Dioscor.edocet, loc. cit.
I 8. Hoc ... fel terra. ] Dioscor. in Nothis, pag. 451. ipsiquoque majori ccntaurio tribuit hanc nomenclationem, oiy Xtipa mdc. V angant , (pt^rtfaf.
9. Galli exacon. J Celtica: vocis originationem c Gitccofonte qui repetunt, Xot 5 ’ «HH , a medendo hoc voca-bulum eliictum volunt. Iis qui venena sumpserint, centau-liam minorem commendat in primis Apuleius , cap. 35. tit.;. ex aceto bibendam.
Sefl. XXXI 1 . 1. Tertia eß. ] Quis eam ccntaurida Pli-nio Theophrastoque commonstrarit, obscurum : qua: formaac facies illius sit, ne ipsi quidem indicant: divinare nec li-cet , nec lnbet.
2. Theophraflus. ] Libro 9. histor. cap. 9.
5, Imperiti. ] Et sunt hac a:tate herbarii, qui se istis ad»jungant.
At -Cl. XXXIII. I. Clymenus a rege. ] Fuit is Ca?nci si-lius, Arcadiae rex, teste quidem Hygino, fab. 206. pag.47. Gemina porro clymenos a Plinio hac sectione describi-tur. Prior ha:c alio nomine a Dioscor. lib. 4. cap. 14. peri-clymenos appellatur, pingiturque iisdem plane notis : Eam-dem elfe sane vel ex remediorum similitudine siepius osten-suri sumus. Clymenos a Theophrasto nuncupata. A Diosc.ipso in Nothis, pag. 462. lite/xxöpßni , oi 9 xXtl/Jä/jot , oi Aota„'hov , &c. quod & Oribalius confirmat. Pingitur a Nat-tlnulu , pag. 972. Gallis, Chevre-feudle , & Caprifolium offi-cinis.
I. Dum medeatur. ] Interim dum medetur. Theophra-stus quoque , lib. 9. bist. cap. 9. sterilescere penitus hominemait, si diebus xxx. continuis clymeni femen e vino albo adsextarii mensuram ebiberit. "Apvov idcirco dici Diosc. pro-dit, in Nothis , pag 462. N
3. Grad. ] Ha-c eadem, a Dioscor. quidem , lib. 4. cap.
13. sic appellata, clymenos est, quam verbis ille totidemdeliniat. iLXvßtvov kmjXoi dvlnct Tir^ß}ayov » o(Jt$tev rß 5’Kvoifuv * di fts^Sc mx ? cipvoyXoiozts * tjvXahtta di tysi
iwf ? tcou/Xtf nc otPXnXa TtSJovm , totttgru. , i£ 7 rvXvvio-
Jir TcXtxmc: aac. Clymenon caulem profert quadrangulum , ceu fa-hx , folia plantagini fimilia : folliculos vero habet supra caulem itadispositos , ut alter in alterum propendeat , velut tn inde & in polj->
porum cirris. Qua: nota: omnes latis apte in Matthioli Cly-menum cadunt, quod ipse exhibet, pag. -71. & Lobelius iaObservat, pag ; 17.
Aaa