5

io

15Cap. II.

20

2Z

444 C. PLINII NATUR. HISTOR.

Quam potest; medicina ista originem habuisse? a Quis veneficia innocentiora e ^* eC j^quam remedia? Esto, barbari externique ritus invenerint: etiam ne Graxi iuas feceieartes? Exstant commentationes Democriti, ad alia noxii hominis e capite osta plusp 10desse: ad alia, amici & hospitis. Jam vero vi interempti dente gingivas in dolore 4 i caficari, Apollonius efficacissunum icriplit: s Miletus, oculorum suffusiones feste honullanari. 6 Artemon calvaria intersecti, neque cremati, propinavit aquam e fonte .comitialibus morbis. Ex eadem suspendio interempti catapotia fecit, contra canis ra 1morsus Antaius. Atque etiam quadrupedes homines sanavere : contra inflationes boM^'perforatis cornibus inserentes osta humana: ubi,homo occisus esset, aut crematus, llJ1 »nem quae pernoctasset, suum morbis dando. Procul a iiobis nostrisque litteris abfing h7 Nos auxilia dicemus, non piacula: fi cubi lactis puerperarum usus mederi potuit, st^ 11

saliva, tactulVe corporis, ceteraque similia. Vitam quidem non adeo expetenda^

censemus, ut quoquo modo trahenda fit. Quisquis es talis, aeque moriere > etiam C11 ‘ *obscenus vixeris, aut nefandus. Quapropter hoc primum quisque in remediis animi lui ^beat : ex omnibus bonis, quae homini tribuit Natura, nullum melius esse temp elva morte: idque in ea optimum, quod illam libi quisque prxilare poterit. j

111. Ex homine remediorum primum maximae quaestionis, & lemper incertae est jleantne aliquid verba & incantamenta carminum. Quod li verum est , 2 homini acce ^.,tum ferri oportere conveniet. Sed viritim lapientistimi cujulque respuit fides. In u lUVsum vero omnibus horis credit vita ., nec sentit. Quippe victimas cadi fine precatio3 non videtur referre, nec Deos rite consuli. Praeterea alia sunt verba 4 impetritis s a J '^depulsoriis , alia commentationis. Vidimufque certis precationibus obsecrasse mag 1 ,tu s : Et ne quid verborum praeterentur , aut praeposterum dicatur , 5 de scripto f u ‘ r ^aliquem : rurlusque alium custodem dari qui attendat: alium vero praeponi , 6 fl ulveri linguis jubeat : 7 tibicinem canere , ne quid aliud 8 exaudiatur : b utraque mei* 10insigni, 9 quoties ipse dirre obstrepentes nocuerint, quotiesve precatio erraverit, fic * e P cl j 0extis adimi capita vel corda, aut geminari victima stante. 10 Durat immenso exci* 1 ?Deciorum patris filiique, quo ie devovere, carmen. 11 Exstat Tuccix Vestalis i nce

Interpretatio.

a q»tt. ] Quis effecit ut innocentiora jam veneficia vide<ti pollint, quam remedia talia ?

b Ftraque. ] F.st illud utrumque sane dignumnotatum m Annalibus eile, quoties &c.

nien’ orlJ ’

Notj*.

4. Scarificari. ] M S S. omnes, Reg. & Colb. aliique,/i 4-rifiari.

5. Miletus. ] Reg. i. Mcletes. Chiffl. Meldos. Forte Meli-tns, ut diximus in Auctorum Indice. At Reg. i. Miletus.

Artemon. ] Et Scribonius Largus, Compos. Mcd. cap.2. ad comitialem morbum , Compos. 1 6. Sunt cr qui fian-g.itnem ex vena fiua mififium bibant, aut Je calvaria defmbli urnacochleariafiumantper dies triginta. Q^ScrenUS , Cap. 58. de co-mitiali morbo , pag. 161.

Pr.cterca pluvias hominis quas calva supina

Excepit projeßa finn, consumere prodes.

7. Nos auxilia.] Nos ex homine, inquit, remedia quxre-lnus dumtaxat vulgaria , & paratu facilia : sicubi lacte mulie-rum , sicubi aliquo tali opus suent: cetera quasi piacula vita-bimus.

Seil. III. I. Fale antue aliquid.] Sic Reg. 2. In Reg. 2. Si

Chiffl. polleantne aliquid.

2. Homini acceptum ferri. ] MSS. acceptum fieri.

3. Non videtur referre. ] Non videtur prodeffe , nihil juvarevulgo creditur : non videtur ad rem , ut rite peragenda est ,pertinere : nihil enim agitur sacrificando sine precibus. VideNotas & Einend, num. 11 .

4- Impetritis.] Sic libri omnes conditivi, moxque depulso-riis , non , ut editi, impetrantis & depulsoris. Impetritum di-xere quondam auspices , pro impetratum. Impetrita sacra ,quas Icetis prosperisque fulguribus evocandis , aliifque auspi-ciis lunt addicta : conciliandorum numinum causa, ut cer-ta, firma, ac secura, petentibus denunciarent : Depulso-ria , quae ostentis omnibus averruncandis seu depellendisdicata. Quid veto commentationis sacra sint, nondum ex-ploratum. Commendationis forte legi latius fuerit, cum Va-lerius Maximus, statim initio libri primi dicat, prisco insti-tuto rebus divinis operam dari , cum aliquid commendandum est,precatione :... cum inquirendum Vel extis , vel fortibus , impe-trito ; cum stolemni ritu peragendum , sacrificio : quo etiam osen-torum ac fulminum dcnuncialiones procurantur. Qua: tria ipsa la—erorum genera videntur eile , qua Plinius modo recenset.Impetritum & in Plauti sabula leges, qux Asinaria inscribi-tur , act. 1. sc. 1. vets. xi.

5 De scripto prxire. ] Recitare, & quasi pralegere. Hujustuoris exemph vel mnis Latina: lingua; Thesaurus plura 1'up-

/u''"'

peditabit. Subintcllige porro hoc locopraire Jnist (

Nam verbum infiniti modi praire , ante sc Accusativ"aliquem habet, non regit, admittitve post se. . ] 3 cct >

6 . Qui faveri.] Ita libri omtics. Tumebo niagi s , [pisst

favere. Seneca, lib. de vita beata, cap. t('- hHMrHoc verbum , non ut plerique existimant > a favore tra ’^ cC ru>i (imperatur silentium , ut rite peragi pojfit sacrum , null- 1 o* jj,r'obstrepente. Qu e Plinii quoque hoc loco mens est. " 1/

te Fertus , verbo Faventia : Dracones clamantes > i iu l a>i ^y(te rtisacrificiis favere jubebant : Favere enim est bona furi-

poeta pro filerc ufistmt favere. r M?"

7. Tibicinem canere. ] Ovidius , lib. 6 . Fast 01 ' 'lepide:

Temporibus veterum tibicinis usus avorum

Magnus , C 5 " in magno femper honore fuit-Cantabat fanis, cantabat til/ia ludis ,

Cantabat moefiis tibia funeribus.

Iterumque :

Queritur in fcena cava tibia : quaritur aris. { Tu>'Hostias apud Romanos ad tibicinem immolatas, lt Urlii quoque verba testantur, 2. in Rull. num- t iiiein l1 !*stta majores , in foro constituta , qua . . . probata , a jiUl 1 'CT' praconem immolabantur. Et in consecratione ? nili* 1 '

beti tibicinem , idem est auctor, orat, pro Dpmo v al iti'115. Sacra peragentem cum adstante tibicine r p 0 nii'quus exhibet, apud Grutcrum, pag. 1007. ntimniiffl ^ V V’tiani, quibus hxcadjectaepigraphe , COS. XI 1S A E C. F. Ludos Jaculares fecit. ., c jus lH el1

8. Exaudiatur.] Ab co qui lacta peragit: nc q 1111

tem a precatione avocet. lucres' V< L

9 - Quoties ipse dira.] Vel dira: obscenatque ^ qa*

exsecrationes potitis, ut fest. feq. imprecatio» 0 1ab inimicis effundebantur horrenda:, deos q" 011 , cr c

tos compellantibus, quibus quicunique devorus l) 0 ' 11 '"debatur maximo affici infortunio. Cicero , ll0 ‘num. i,?. M.Craßo quid acciderit vidimus, dirarumnegleßa. . e[

10. Durat immenso. ] Carmen quo se Decius p , 1 *

exstat apud Livium, lib. 8- pag. 13*?. alterum, ffl

10. pag. 180. Droiff^* 1

11. Exstat Tuccia. ] Tor.ta* Tuciam vocat v