IO

15

IV.

20

<j8i C. PLINII NATUR. HI STOR.

1 omnes umbra hominis lineis circumducta. Itaque talem primam suille: 5 secundani fi n 'gulis coloribus, 4 & monochromaton dictam , pottquamoperosior inventa erat: duratquetalis etiam nunc. Inventam linearem dicunt a Philocle jEgyptio, 5 vel Cleanthe Conn-thio. Primi exercuere Ardices Corinthius, & Telephanes Sicyonius, fine ullo etiamnumcolore , jam tamen 6 spargentes lineas intus. 7 Ideo & quos pingerent - adicribere inlh'tutum. Primus invenit eas colorare, * tella ( ut ferunt ) trita, Cleophantus Corinthius-Hunc, aut eodem nomine alium suille , quem tradit Cornelius Nepos secutum in IraliamDemaratum, Tarquinii Prisci Romani regis patrem, fugientem a Corintho inju riaS9 Cypseli tyranni , IO mox docebimus.

V I. Jam enim absoluta erat pictura etiam in Italia. Exstant cerre hodieque antiquioresUrbe pictura: Ardea: in sedibus sacris, 1 quibus equidem nullas a:que demiror tam 1° J1 'go aevo durantes in orbitate tecti, veluti recentes. Similiter Lanuvii, ubi 1 Atalanta, &Helena, cominus picta: liint nuda: ab eodem artisice, utraque excellentilsima forma,altera ut virgo: ne ruinis quidem templi concuflx. 3 Caius Princeps eas tollere conatusest, libidine accensus, si tectorii natura permilistet. 4 Durant 6c Caere, antiquiores &ipsae. Fatebiturque, quisquis eas diligenter aestimaverit, nullam artium celerius conliuiim^tam, 5 cum Iliacis temporibus non suille eam appareat.

VII. Apud Romanos quoque honos mature huic arti contigit. Siquidem cognonm 11ex ea 1 Pictorum traxerunt Fabii clarillimac gentis, princepsque ejus, cognominis is ie '1 aedem Salutis pinxit anno Urbis condita: ccccl. quae pictura duravit ad nostram llie 'moriam, xde Claudii principatu exusta. Proxime celebrata est, 3 in Foro boario axl eHerculis, a Pacuvii poetae pictura. 4 Ennii sorore genitus hic fuit: clarioremque eam al 'tem Ronvx fecit gloria lcenx. b Postea non est spectata honestis manibus: nitiquis Turpilium Equitem Romanum e Venetia nostra: xtatis velit referre, hodieque P 11 ^2 5 eris ejus operibus Veronae exstantibus. Laeva is manu pinxit, quod de nullo ante me 1110 ’ratur. Parvis gloriabatur tabellis, extinctus nuper in longa senecta, 5 Antistius L^ c °

Interpretatio.

a Pacuvii. ] A Pacuvio poeta, eodemque pictore, ela-borata.

b Postea. ] Post illust tempus non est animadversu* 51 ^tem eam tractari honestorum virorum manibus.

Noti.

diuque fuit illa patria piflura.

i. Omnes umbra. ] Omnes initia pictura: in hoc posita esseaumt, ut umbra hominis, aut alterius similiter rei, lineistantummodo describeretur sine ullo colore. Idem ferine tra-dit Athenagoras in legat, pro Christ, auctoremque ejus pi-ctura' Sauriam quemdam nominat, pag. i 6 . I(«< mittyeatpiuc

fisi Aifisthms VZtd 'i.acifj.u , 'ttsttot cV ipLVmbratilcm enim pifluram , equi umbra in Sole circumscripta Sau-rias invenit. Vetustistimam hanc picturam linearem <ncui%a-<(lav vocat, quo nomine hodie designamus adumbrationemprimam in picturas operibus , quae veluti initium est , exor-diumque reliquorum. Primis tantum lineis , ut ait Quintilia-nus , lib. 4. cap. 2. pag. 517. illa constabat: atque, ut idemalibi, luteas modo extremas umbra , quam corpora in Sole fecis-sent, circumscribebant. Solebat hoc genus pictura: monogrammumvocari, quod uuaiimplicique linea constabat. Nonius, cap. I.num. 168 . Monogrammi dicti sunt homines macie pertenues ac de-colores : trallum a pilinra , qua prius quam coloribus corporatur,umbra fingitur. Ad eam allusit picturam Cicero , lib. 2. deNat. Deor. cum Monogrammos Deos vocat.

5. Secundam singulis. ] Alterum hoc genus picturx, colo-lor.itum scilicet, sed colore unico, qui tabulx toti aequali-ter inducitur.

4. Et monochromaton. ] , vel fasvoycfoov , ab

uno colore. Picturam hanc monochromaton Quintilianusappellat simplicem colorem, lib. 12. cap. 10. pag. 893. ClarifUleres fttisie dicuntur Polygnotus , atque Aglaophon , quorum sim-plex color tam siti fludiofos adhuc habet , &c. Monochromata Da-lecampins cum monogrammis, quae fuere coloris expertia,male confundit.'

5. Vel Cleanthe. ] Alter hic a Cleanthe Corinthio, cujus

picturas laudat Strabo, lib. 8. pag. 343.

6 . Spargentes lineas. ] Altera hxc linearis pictura est, ru-diore illa 'perfectior, qux primo loco explicata est : nam illalineis tantum fiebat comprehendentibus exteriorem pingen-da: rei ambitum : hxc plurimas addebat alias intus pro um-brae ratione iparlas. Nominatur hxc alias etiam gra-phis, Grxca imitatione. Vitruvius, lib. 1. cap. 1. ubi lo-quitur de architecto : Debere ait graphidos scientiam habere , quofacilius exemplaribus pici is , quam velit operis speciem , deformarevaleat. Neque enim solent exemplaria xdificiorum aliter,quam pictura lineari confici Hoc vero inventum picturx li-neans Cratoni Athenagoras attribuit, loco ante cit.

7. Ideo cr quos. ] Per initia adeo rudis pictura fuit, utex lineu vultus hominis aut animalis agnosci non pollet, nisi

nomen adseriberetur. rElianus, lib. 10. Var. bist. caP’, l °' (Ootws dpa ccoiyi'.'SS}'' ctoje-fc, tu , oiVi imyqolpen/ ^'tuc jeatptM , rscre Sts! , ixteto itoa-Q)-.

8. Testa , ut ferunt , trita. 1 Rubro igitur colore. . : s

9. Cypseli. ] Qui Corinthiorum tyrannus fuit > Ee t10 •F. de quo Herod. hb. 1. Clio , mu». 14. pag. 6 .

M tveov^*,

10. Mox docebimus. ] Sect. 43.

Sed. VI. I. Quibus equidem. ] De hac loquendi fo* 15lUdiximus in Notis tk Einend, ad libium 24. num. XlE r j

2. Atalanta £7 Helena. } Hxc belli Trojani causa 5 i‘l 9

Astoliam devastantis, ut ferunt sabulx , vulueratrix : 3 1leagro deinde adamata. .

3. Catus Princeps. ] Sic codices nostri omnes, ac DQ,.ni. Ex inepta superiorum vocum repetitione , fecerant

nii editores , Pontius legatus Cati Principis.

4. Durant £T Care. ] Urbe Etlurix , dc qua lib' i'

Geographicis. y.

Cum Iliacis timporibus. ] Quibus temporibus inlis clypeo cxlaturam exstitiste vidimus paulo ante. ^

Setl. VII. 1. Villorum. J Caput princefque gentis fe'bius , M. F. qui primus Pictor c re ipsa cognonut* 3quod xdem Salutis pinxit, quam C. Junius Bubulcus ^for locarat, dedicaratque , anno Urbis C C C C c'** 115 -

Consul Samnitium bello vovillet. Auctor Livius, hb. l0 ' P170. Filius ei fuit C. Fabius Pictor , qui post annos X X ^in Constilaru nummum argenteum primo cud>ut diximus hb. 33. fect. 13. anno Urbis C C C C l X jnEx hac ortum familia constat Q. Fabium Pictorem , st uAuctorum Indice, Romanorum omnium h/iforix condi ^antiquiliimum este diximus. Post cladem Cannenf<j in > Jjjj.contigit anno D XX X V I i i. mistus est Delphos ad "Pnem Legatus. Vide de tota ea Pictorum familia plura rGer.’ Jo. Vostium, lib. 1. de bist. Lar. cap. 3. csiuti 1

2. rf dcm Salutis. ] Regione Urbis sexta : T entpl» min colle Quirinale , inquit P. Victor , in delcript. RomX'

3. In Foro boario . ] P. Victor, regione Urbis octa' ^

rum Boarium .... /f.des Herculis Vitlorisy .... * w f orocognomine rotunda < 2 * parva. ]ar*J !t ’

4. Enim sorore. ] Numantini belli temporibusTragadne scriptor clarijjimus , gravitate sententiarum , V ‘ I-pondere & auclaritatepersonarum , inquit Fabius , lib 1 °'

pag. 749. . , ,

5. Antißius Labte,] Dixi de eo in Auctorum vttiic