?14 C. PLINII NATUR. HISTOR.
tet. Genera eorum tria- 7 Lydion, quo urimur , longum sesquipede, latum pede: alte-rum tetradoron, tertium pentadoron. Gra:ci enim antiqui 8 doron palmum vocabant,& ideo dora munera, quia manu darentur. Ergo a quatuor &c quinque palmis, proutsunt, nominantur. Eadem est latitudo. Minore in privatis operibus, majore in publicis5 utuntur in Graecia. Pitanx in Asia, & in ulterioris Hispanis civitatibus , 9 Maxilua &Calento, fiunt lateres, qui siccati non merguntur in aqua. Sunt enim e terra pumicosa,cum subigi potest, utilistima. Graeci, praeterquam ubi e filice fieri poterat structura,n parietes lateritios praetulere. Sunt enim sterni, 11 ad perpendiculum fiant. 11 De eo &publica opera & regias domos struxere: murum Athenis, qui ad montem Hymettumio spectat: 13 Patris, sdes Jovis & Herculis , quamvis lapideas columnas I+ & epistylia cir-cumdarent: 15 domum Trallibus regiam Attali: item Sardibus Croefi, 14 quam gerulianfecere: Halicarnalfi, Mausoli: qus etiam nunc durant. Lacedsmone quidem excisum la-teritiis parietibus opus tectorium, propter excellentiam picturs, ligneis formis inclusum -Romam deportavere in Aidilitate, ad Comitium exornandum, Mursna &c Varro. Cum15 opus per le mirum eilet, tranilatum tamen magis mirabantur. In Italia quoque lateritiusmurus Arretii St Mevanis est. ' 7 Roms non fiunt talia sdificia, quia sesquipedalis pa-ries non plus quam unam contignationem tolerat. Cautumque est, ne communis cralliorfiat, nec 18 intergerivorum ratio patitur.
Cap. xv: L. Hsc sint dicta de lateribus. In terrs autem reliquis generibus vel maxime mira na-20 tura est sulphuris, quo plurima domantur. 1 Nascitur in insulis iEoliis inter Siciliam &Italiam, 2 quas ardere diximus. Sed nobililimum 3 in Melo insula. In Italia quoqueinvenitur, in Neapolitano Campanoque agro, collibus qui vocantur + Leucogad. 5 Ibie cuniculis esto Ilum, perficitur igni. 4 Genera quatuor: vivum, quod Graeci 7 apyronvocant, nascitur solidum, hoc est, gleba: quo solum ex omnibus generibus medici utun*2z tur. 8 Solum ( cetera enim liquore constant, St conficiuntur 9 oleo incocta: ) 10 vi-vum effoditur , tranfiucetque, St viret. 11 Alterum genus appellant glebam , fullonumtantum officinis familiare. 12 Tertio quoque generi unus tantum est usus ad suffiendas la-nas , quoniam candorem tantum mollitiemque confert. Egula vocatur hoc genus. 13 Quar-to autem ad ellychnia maxime conficienda. I+ Cetero tanta vis est, ut morbos comitiales30 deprehendat nidore, impolitum igni. IS Lulit St Anoxilaus eo, 14 candens in calice no-
N <
7. Lydion , &c. ] Sic Reg. 2. ccteriquc MSS. non , utediti , A:doron. H*c paulo aliter Vitruvius, Ioc. cit. Fiuntautem Uterum genera tria : unum , ejnod Grace di c\ cov appella-tur , td efl , quo nofln utuntur > longum pede - latum semipede. ( 111vetusto Vitruvii codice legisse se Philander ait, quod G 'ra-te Lychum , led Lydium debuit dicere, longum jejquipedc, la-tum pede : quam scripturam ipse approbat ) Pergit vero moxV itruvius : Ceteris duobus Grxcorum xdificia struuntur. Ex hisunum pentadoron , alterum tetradoron dicitur. Doron autem Gra-ti appellant palmum , quod munerum datio Grace d£fov appella-tur : td autem femper geritur per manus palmum. Ita quod eflquoquoversus quinque palmorum , pentadoron : quod quatuor , te-tradoron dicitur •' qua sunt publica opera pentadoro : qu<e pri-vata , tetradoro strtumtur. At non item nomen a mensura pri-mum genus habet, Vitruvio teste , ipsoque mox Plinio.
8. Doron palmum. ] Palmus quatuor pollicum fuit: pes duo-denum.
<?. Maxilua e r Calento. ] Ptolemso Bitiae oppi-
dum. Calenttim , Plinio , lib. 2. sect. 3. pag. z 6 $. ubi oppida-nos Callenses appellari diximus. Vide Notas & Emendatio-nes , num. X X.
10. Ctiliflima. ] Vitruvius id explicans, loc. cit. pag 23. Sicautem , inquit, magnas habent utilitates > quod neque in adificationi-busflnl onerosi , ( de lateribus pumicosis agit ) cum ducuntur ,a tempeflatibus non dißolvuntur.
11. Parietes lateritios, Sic. ] Q11* deinceps sequuntur, us-que ad ea verba, Rom.e non jiunt talia xdisteta , ad calcem ferehujus sectionis , totidem pame apicibus syllabilque apud Vitru-vium leges , lib. 2. cap. 8.
12. De eo. ] De latere. Vitruvius, loc. cit. Et publica opera,C?* privatas domos , etiam regias e latereflrutlas licet videre.
13. Patris. ] Pati* Achai* oppidum , de quo in Geogra-phicis libro quarto. Vide Notas & Einend, num. XXL
14. Et epistylia.] , trabs est summis columnis
imposita. Nostrates Architravem vocant: fictitia voce partim eGrarco cis-fi !, & e Latino trabs .- quasi pra-cipuam trabem. I’ Ar-thur. ive qui se met fur les colomncs entre le chaptteau CAlafrtse.Sltructores vocant Architrave, 8 i poitrail.
15. Domum Trallibus.] Vitruvius : Trallibus , domum regibusAttalicis facium.
16. Quam gerustan. ] rtpooctx Senatum, seniorumve colle-gium tonat. Vitruvius, loc. cit. Croesi domus, quam Sardiani ci-vibus ad requiescendum atatis otio , seniorum collegio Gerufian de-dicaverunt. In nummis , I’ E r O Y C 1 A I e‘i* A II O A £ I-y 12 N.
) T M.
17. Roma non fiunt. ] Et hoc pariter traditur a Vitruvio ,lib. 2. cap. 3 I. pag. 31. Leges publica .non patiuntur majo* licrajjtludmes , quam sesquipedales constitui, loco communi.... L <*"teritii vero parietes sesquipedali crassitudine non poflunt plusquatnunam sustinere contignationem. Rom* vero, & in Urbis maje-state , atque in civium infinita frequentia, ut c cenacula plurafierent, ad pedes L X X tollere aedificia Augusti decreto per-mittebatur, ceste Strabone , lib. y. pag. 23 y.
18. Intergerivorum. ] Ita Reg. 2. ccteriquc, non intergen »«'rum. Et Festus : Intergerivi parietes dicuntur , qui inter const iieSstruuntur, & quas inlergeruntur. Nostrates appellant , Murtoten.
Sed. L. I. Nascitur in insulis, &C.] Isidorus , lib. 1 6. Oiip'cap.1.
2. Quas ardere diximus. ] Libro 3. Icct. 14.
3. In Melo.] Diosc. lib. $. cap. 124,
4. Leucogai. ] De colle Leucogxo , diximus lib. 18. se^'* 5 >-
5 ■ Ibi e cuniculis. ] In libris editis , Quod efl cuniculis. In Re8’2 . aliisque , Leucogelibie cuniculis.
6 . Genera quatuor , Sic. ] Isidorus , loc. cit.
7. Apyron. ] " Amise », quod ignem minime expertum est’Cellus , lib. 5. cap. 18. Malagma ad strumas .... Sulphuris ig 1 ’ 1 *"non experti , quod umpos vocant.
8. Quo solum. ] Isidorus, loc. cit.
*j. Oleo mcoda. ] Nunc aqua minore impendio incoquitur-
10. Fivum autem.] Isidorus totidem verbis , loc. cit.
11. Alterum genus, &c. ] Ad verbum Isidorus hxc paritet ,loc. cit.
12. Tertio quoque , &c. ] Isidorus , loc. cit.
13. Quarto autem. ] Isidorus , loc. cit.
14. Cetero tanta vis. ] Si uratur, nidor prodit qui sint Mor-bo comitiali obnoxii: statim enim corripiuntur eo. Isidorus,loc- cit.
15. Lusit cr Anaxilaus eo.] Sulphure scilicet. Ludere hun^
solitum magicis imposturis , scribit irenxus , laudatus a 11 übis in Auctorum Indice , verbo ANAXILAVS. tP 1 ^phanius quoque , lib. 1 adver. hxr. hattest 34. pag. 23 2. -Lu-dorum porro & ludendi vox in hac arte propria : MinutiFelix , de magis : Quidquid miraculi ludunt , per damonet]“ciunt. .•
16. Candens in calice novo.] Candens sulphur scilicet. Iu ^bris editis , in calice novo. Reg. 2. in calice vim. Isidorus , f
1 6. Ong. cap. I.»» calice vini. Sed magis arridet vulgata i cll rtura, multis de causis.
\