Buch 
Theatrum fungorum oft het tooneel der campernoelien : waer inne vertoont wort de gedaente, ken-teeckens, natuere, crachten, voetsel, deught ende ondeught ; mitsgaders het voorsichtigh schoonmaken ende bereyden van alderhande fungien ; en blijckteeckenen van de gene die vergiftighe gegeten hebben, met de gheneesmiddelen tot soodanigh ongeval dienende ; beneffens eene naukeurighe beschrijvinghe van de aerd-buylen, papas, tarratouffli, artichiocken onder d'aerde, ende dierghelijcken ghewasschen. Waer by ghevoegt is een cort tractaet vande hinderlijcke cruyden van dit landt, als wilde petercelie, ende andere, met de teghen middelen teghen foodanigh vergif / alles met neerstighey, lanck-duerige ondervindinghe, ende ijverigh ondersoecken vande schriften der ervarenste cruyt-kenders vergaeder ende beschreven door Franciscus van Sterbeeck ; verciert met veele belden van alle ghedaenten van campernoelien ende andere cruyden, dienende tot dit werck, alles naer het leven in coper ghesneden
Entstehung
Seite
329
JPEG-Download
 

Aen'iïyjïngbe ende natuer der Aerd-luylen, z 29

Arum , oft beter die vande spinagie niet feeronghelijek fijn. Tot noch-,toeis niemandt bekent ofchet bloemen osc vruchten draeght.

De wortelen fijn lanckworpigh rondt, als een plompe fteeck-rapCimeesteen spanne lanck, endeoock wel groorer, altijt oneffen, metecteltjcke corte veselinghen bewasschen. Defe wortelen hanghen somtijtstwee , dry, oft meer uyt eenderley oorspronek, ghelijck de fuyker wor-tels. Onder fijn fy het breedtste, ende van boven allenghskens diekerwordende: fy fijn leer liefelijck van fmaeek , ende ghelijck den bestenkirsch oft ghebroken boonen , doch fmets; (bmtljts , te weten als fybeginnen te verrotten , krijghen fy eenen goeden reuek als dien vanderoofen wortel: van binnen sijnsy wit en vast van stof. Vyt West-Indienfijn defe wortelen eerst in Spanien ghebrocht, alwaer fy nu ghemeyn sijn,-want ly worden vande wortelen alleen vcrmenighvuldight ende voortsghelèt. De beste eomen uyt Malaca : in Enghelandt aerden fy scer wel,maer in Nederlant feer qnalijek: haer kleynste wortelen oft eenighe stuc»ken vande grootste ghesoeden , ende inde aerde ghesteken , worden,inden tijdt van acht maenden groot en dick, dat fy bequaera fijn om tceten,

In hetjaer 1660, hebickde lèlve in den vermaerden kruyt-hof vaqAmsterdam in volle wasdom ghesien.

Natuer enghebruyck .

D Efe Eataden fijn middelmatigh ghestelt in hitte ende eoude: ghelb-den ofcghebraden ghegeten, fijn meer voytfaem als andere vruch-ten, jaebynaer foo veel als vleeich : iy maeckerr den buyck weeck ;maer iy fijn windiglr, ten fy datmen in het koken veel stercken wijn bydoet: rouw lijnde fijn noch veel windigher.

Sy worden ghefoden , ghebacken , onder daflchen ghebraden : en-de worden oock rouw ghegeten, van haerbuytenste schelle ghesoyvertsijnde , in schijven ghefoden , ende foo met wat wijn, roose water ensoyckerghegeten. Andereetenfe roet olie, afijn, fouten peper. Som-mighe befproyenfe met wijn, andere stovenfe met pruymen. Noch wor-sten de verfeh ghefcheldé wortelen ghefoden , ende als confituren in fuyc-^ er gheleydt, met meer andere leckernijen, die fytot defen wortel^etfieren.

T i ïlcrcki*