ib HET LEVEN
soonlyke hoedanigheden, ondeugden of deugden, de Costumen, manieren,neigingen der Inboorlingen, hunne Levenswyze, Koophandel, de Over-blyffelen van de Oudheid, de hedensdaagsche Gebouwen, het zy gehei-ligde of burgerlyke* de bloeyende of laage staat van kunsten en wetenschap-pen * 'en veele andere dingen van diergelyken aart, waren de geene , diezyne naerstigheid en oplettendheid evengelykelyk vestenden. Wat aanbe-langt de Perfiaansche zaaken in het byzonder, wierd hy in zyne onderzoe-kingen zeer veel geholpen door den Eerwaarden Tater du Mons, Trieurvan het Klooster der Kapucynen tot Ispahan , die aan het Hof van Tersiengediend had als Tolk meer dan dertig jaaren, en die meer dan eenigEuro-peer, voor hem daar geweest, verkregen had een grondige kennis van dePerfiaansche Taal, Regeering, en Costumen, en een dieper inzicht in denStaat van dat Hof en Koninkryk. En waarlyk de Befchryving van Tersiendoor Doctor Kampser , (zo als ze is in zyne Amœnïtates Exoticœ) kan deallernaauwkeurigste , die voor of na hem gegeven zyn, zo in netheid alsvolkomentheid, ten vollen opweegen.
De Heer Fabricius zyne onderhandelingen aan ’t Perfiaansche Hof vol-endt hebbende ontrent het laatst van ’t jaar 1685, en zich vaerdig maaken-de om naar Europa te keeren, oordeelde het Doctor Kœmpfer om de voor-verhaalde redenen in zyne voorreede voorde Historie van,ondienstigom met hem te rug te gaan. Hem was waarlyk aangeboden de eerste plaatsvan Lyf-Artz van een Georgisich Prins, met een zeer aanmerkelyke wedde,doch zyne genegentheden tot reyzen, noch niet vermindert zynde, leide-den hem verder in het Oosten, en den raadt van Tater du Mons y met wienhy eene byzondere vriendschap hadde gemaakt, geduurende zyn verblyftot Ispahan , te zamen met de aanpryiingen dien hy verkreeg van denHeereFabrieius , haalden ’t by hem over om in dienst te gaan van de Nederland-sche Oost-Indische Maatschappy, in hoedanigheid van Chirurgyn van deVloot, die toen kruystte in de Golf van Tersien , een Ampt, gelyk hy zichzelven in een zyner Brieven uytdrukt, waarlyk wel min aanzienlyk, dochmeer overeenkomelyk met zyn voorneemen om te reyzen.
In November 1685. verliet hy Ispahan n reysde naar GamronoïBender-ahasil , een Koopstad aan de Golf van Tersien , en hy wierd een myl buy-ten de stad op een zeer eerlyke wyze uytgeleid door het gevolg van denAmbassadeur. Hy bleef eenigen tyd tot Syras , zo om de nodige onder-rechtingen te bekomen van de vermaarde Perfiaansche wapens, die dennaam dragen na de stad, als om te bezoeken de beroemde overblyfselen vanhet oude Tersepolis* en het Koninklyk Paleys van ‘Darius, dat deftige Ge-bouw', ’t welk een offer werd aan de wyn en brooddronkenheid, en wel-kers verstrooide puynhoopen tot den huydigen dag zyn een onloochenbaargedenkteeken van desselfs eertydfche pracht, en grootsheid.
De ongezondheid van Gamron , van wegen de zoele hitte der Lucht, enhet gebrek aan water is zodanig, dat weinige Europeaanen daareenen ge-ruymen tyd leven kunnen zonder groote benadeeling aan hunne gezond-heid , en de Inboorlingen zelve zyn genootzaakt in het heete jaargety zichte vertrekken naar de bergen. Doctor Kampfir voelde ras na zyne aankomsthet uytwerksel daar van, vervallende in een zwaare heete Koorts, aanwelke hy eenige dagen lag ylende : het behaagde evenwel de Voorzienig-heid hem te fpaaren : zyne Koorts afnemende viel hy in een Waterzucht,en deze eindigde weder in een derdendaagsche Koorts, en door deze ge-vaarlyke en ongewoonlyke passen was het dat hy zyne gezondheid wederkreeg, doch niet zyn voorige kracht en sterkte. Zo ras als hy zich in staatbevond om te vertrekken, begaf hy zich landwaard? in, om van Lucht te
ver-