í

24 INLEYDING

bevel van twee vermaarde Generaals Abatan ende Nonsachtm. De Jaar-boeken 7.0 der Chineesen als der Japoneesen gewagenvan deze onderne-ming. F. Couplet brengt ze in zyne tydrekenende tafelen van de Chi-neesche Monarchie, onder de regeering van den Keyzer Xicu, die degrondlegger was van het gedacht Tvon , zynde het twintigste van de Key-zers van China., die de overheering van dat Ryk voleinde in het 17. jaarvan de 67. Chineesche tydlezing, of het jaar Christi 12,81, naby de 4000jaarenna de grondlegging van die Monarchie, en die de eige zelve Cublaïis, aan wiens Hof Marcus Tolusveélt'^ve: geweest is. In de Jaarboekender Chineesen word dit geval verhaalt gebeurt te zyn onder de Regeeringvan Gouda de 90 keyzer van ‘Japan, die tot den throon quam in het jaarChristi 12.75, 1935 jaaren naden grondlegging vanhetjapanfche Ryk.Daaris in der daat eenig onderscheid tustchen deze verschelde verhaalen, tenaanzien van de omstandigheden van deze onderneming, en wel inzonder-heid over de sterkte van de Tartarische Vloot en over hetLeger, hetwelkde Japoneesen, als overwinnaars, gewoon zynde veel grooter uyt te kreyten,zeggen, dat bestond uyt 4000 zeylen en 2.40000 mannen. Doch zy ko-men evenwel daar in alle over een dat ze vruchteloos uytviel. F. Coupletdie dezelve slechts blootelyks aanhaalt, zwygt tenenemaalvanden quaadenuytslag. De Japoneesen schryven het met dankbaarheid in hunne Chronykentoe aan de krachtdadige beschutting hunner Goden, die vertoornt doordit zonderling en wezendlyk affront hen door deTartaren aangedaan, eenenvreeslelyken storm en onweer verwekten, in welke hunne schepen zonken,en hun geheel Leger ten eenemaal ten gronde ging, zodanig dat slechtszeer weinige daar van afquamen, om de tyding van deze droevige neder-laag in China te brengen. Marcus Bolus bevestigt de vreeslelyke uytwerk-selen van dezen Storm, en doed daar noch by, dat de onlusten en misver-standen tustchen de twee Tartarische Generaals, een der voornaamste oor-zaaken waren van den quaaden uytslag, die hen overquam, als ook zelfsvan het verhelen van ’t geene waar van zy zich zelven reeds Meester gemaakthadden. Niet lang na dat Marcus Bolus wedergekeert was in Europa „ deRepublik van Venetien overhoop raakende met die van Genua, wierdaanhem’t bevel gegeven over een Galey. De Venetiaansche vloot wierd bestiertdoor Andréas ‘Dandola, procurât er van St. Marcus , en die der Genueesendoor Lampa Ttoria. Marcus Bolus queed zich van zyn plicht ter verdeedi-ging van zyn vaderland metgroote moed en beleyd, dapper op den vyandinvallende , maar de Venetiaansche vloot het te quaad krygende , wierdhy gevangen, en naar Genua gebracht, alwaar hy omzynepersooneele hoe-danigheden en de kennis en ervarentheid, die hy verkregen had in vreem-de Landen, zeer eerlyk wierd gehandelt. Daar was het dat een GenueesEdelman, wiens naam door den tyd verloren is, het verhaal van zynerey-zen en aanmerkingen in de Oostersche Landen uyt zyn eige mond in hetLatyn beschreef, ontrent het jaar 12.98. weinig tydsdaar na wierd het ri-ver gezet in het Italiaansch, doch het oorspronkelyk Latynsch zo by uytne-mentheid schaars geworden zynde, dat het niet te bekomen was, zo maak-te Francifcns Bipinus van Boulogne , een Minnenbroeder daar van eegenieuwe vertaaling, welke gedrukt is, in Johannis Huttichii novusorbisRe-giomm, uytgegeven te Basel in ’t jaar 153 2. en naderhand ten tweedemaalin hetjaaiyi 53 5> doch zo slecht overgezet, en zoo wyd verschillende van hetoorspronkelyke , dat Giovanni Battifla Ramtiso, een der eerste drukken,verkregen hebbende, oordeelde dathet voordeeligzouzyn,en vannut voorhet Gemeen, om het in die taal te drukken; gelyk hy heeft gedaan in hettweede deel van zyne waardige verzameling van reyzen, met eene by voe-ging

1