Haare eer.-,steneerzet-tingen inJapan.
3- DeSchryversvan hetRyk vanJapan.Brievenvan Jeiui-ten.
26 I N L E Y D I N G
schryvers dezelve tot hetjaar 1555, andere tot dat van 1542., andere we-der tot 1543 en sommige noch tot laater tyd; in deze onzekerheid van ge-voelens, schynt my toe dat dat van Hiego do Conto de vermaarde vervolgervan de tientallen van Johan de Barros het meeste Geloof verdiend. DieHeer was Historischry ver van Bhilippus II., Koning van Spanjen en Bor-tugal , en sleet het grootste gedeelte van zyn Leven inde Indien, en hy hadin zyne bewaring de Staatschriften van Goa, uyt dewelke hy de zaakely-ke wezendheden voor zyn groot Werk by een verzamelde van de ontdek-kingen, overheeringen, en van de merkwaardige daaden der Portugeesenin de Indien, welke hy ter neerstelt op het einde van de zestiende Eeuw,Deze Auteur onderrecht ons in zyn vyfde tiental van Asa, tot Lisbon ge-drukt 1612.. in folio, op de 183 bladzyde, dat in het jaar 1642., wanneerMartïnus Alfonfus de Sousa onderkoning van de Oost Indien was, drie Por-tugeesen , Antonins da Mota , Francisons Zeimoto , en Antonius Beixota,welker naamen wel verdienden aan de Nakomelingschap overgelevert teworden, der waards gesmeten waren in een storm, aan boort van een Jonkmét huyden geladen, en van Stam naar China moetende.
Overal waar de Portugeesen zich neersloegen, in Indien het zy door over-heering of doorTractaten,wendeden zy hun gedachten enuytterste poogin-gen voornamentlyk op deze dingen ; de aangroey van den handel, en devoortzetting van het Euangeli, en ik geloof dat men mag verzekeren, datzy nergens zulken schiiyken en onverwachten goed gevolg in beide hadden,dan hier in het Ryk van Japan. Rakende het eerste, naamentlyk de bloeyen-de staat van haaren handel, en de onnoemelyke schatten die zy daar by won-nen, zyn hunne eige schryvers ten grooten deele zeer stil, misschien uytvrees van ontdekking van zulken waardigen tak van Koophandel aan ande-ren natiën: Maar ontrent het tweede, de voortplanting van het Euangeli,dit wierd te waardiger geoordeelt, en een te verdienend onderwerp, omniet wyd en breed uyt te meetenin veelerhande verhaalen, die noch inwezen zyn, in dewelke desselfs vroege grondlegging,desselfsverbaazendenvoortgang, de vervolgingen tegen dezelve verwekt, de heftigheid en driftder nieuw bekeerden, haare onvergelykelyke standvastigheid en voorne-men, en de eindelyke uytroeying van het Christendom door geen minderemiddelen zyn uytgevoert geworden, dan door een wreede slachting vanalle de geene die dezelve niet wilden verzaaken, in haare volkome uytge-strektheid tot de allerminste omstandigheden worden opgehaalt.
Dit leyd my tot een Lyss, die ik voornemens ben te geven van de Schry-vers, welke ik gevonden heb in de Bibliotheek van den Ridder Hans Sloane ,over de geestelyke, waereldlyke of natuurkundige geschiedenis van Japan .
Onder de geestelyke Schryvers verdienen de brieven der Jestiiten deeerste plaats. Het is genoeg bekent dat deze paters gelast worden eens ’sJaars aan hunne Generaal over te zenden een verhaal van ’t geene voorvalt inhaare zendingen; schoon hun brieven voorndamentlykuytloopen over gods-vruchtige zaaken, over hunnen voortgang in de bekeering der ongeloovi-gen, over de moeyelykheden die hen voorkomen, over de voorgegevemirakelen en diergelyke, zyn 'er echter veele aanmerkingen tusschen beideraakende den Staat, Regeering, Godtsdienst en Natuurkundige historie vande Landen, in welke zy gezonden zyn .benevens de gewoontens en manierder Inboorlingen en diergelyke. Die brieven dewelke uyt Japan waren ge-zonden, en aan welke ik my hier bepaalen zal, waren meest afzonderlykgedrukt, doch naderhand by elkanderen verzamelt.Om alle de verscheide-ne drukken of vertaalingen op te haaien zoude te verdrietig en in ’t slotonnodig zyn.
De