V AN J A P A N.
ten. Yder derde jaar tellen zy dertienmaanden , "wanneer een der twaalf twee-maal word getelt. De algemeene naamvan de maand is Duan , waar by wordge voegt het getal, gelyk zy in ordre vol-gen , voornaamen van de byzonderemaanden, als by voorbeeld Dfuan Aey ,de eerste maand, Dfuan Gie of Dzï , detweede maand , cn zo voorts Saem , de der-de, Sie , de vierde, Ha, de vyfde, Hookde zesfdc, Tfet , of Tfiet , de zevende, Pet ,of Peyt , de achste, welke om het derdejaar tweemaal word gerekent, Ca» , ofKnatt , de negende, Sieb of Sib, de tien-de, Sicheet , de elfde, en Sieb Song , detwaalfde. De eerste maand is van negen
I. Boek. II. Hooedst. 2.9
en twintig dagen,de tweede van dertig,dc derde wederom van negen en twin-tig, en zo gaan ze beurtelings voort, zodat het geheclc jaar bestaat uyt drie hon-derd vier en vyftig dagen, en elk derdejaar uyt drie hondert vier en tachtig. Dedagen der maand tellen zy van de nieu-we maan tot de volle vyftien ; dan be-ginnen zy weer met een en gaan zovoort tot de volgende nieuwe maan. Ditis de reden, waarom sommige van haaremaanden zyn van dertig, andere van ne-gen en twintig dagen. Haare week be-staat uyt zeven dagen, welke gelyk ge-stelt zyn met de onze gelyk volgt.
De Zondag word by hen genoemt Wan Alit de dag der Zonne.
Maandag . . Wan Tjan de dag der Maane.
Dingsdag . . . Wan Angkaen de dag van Werken.
Woensdag . . Wan Poetb , de dag van Ontmoeting, bezoek.
Donderdag . , . Wan Pr abat, de dag des Hands.
Vrydag . . . Wan Soek , de Rustdag.
Zaterdag . . . Wan Sannxs , de Aanhalende dag , of dag van
aantrekking, om dat ze een nieuwe week aanhaalt.
De Siamiten vieren den eersten envyftienden dag der maand, zynde de da-gen der nieuwe en volle maan. Sommi-ge gaan ook op den eersten dag van dekwartier maanen na de Pagoden , 't welkeeniger maaten overeenkomt met onzenZondag. Bchalven deze hebben zy som-mige jaarlyksche plechtige Feestdagen,by voorbeeld een in ’t begin van ’t jaar,genaamt Sonkraen , een ander Kitimbac ge-noemt, ook wel Kthnbac, dat is te zeg-gen , de ommegang te land, op welk,gelyk men my gezegt heeft de Koningopgaat (in een Siamfche Koets,) doormenfehen voortgetrokken, naar eenenberoemden Tempel, te Napatbat, om teofferen ; een ander word genoemt Ktinarn ,wanneer de Koning , gevolgt van eenheerlyken treyn, te water gaat om zynGodtsdienst te oeffènen en offerhandente doen aan een staatelyken Tempel Ba~nthbt, beneden Judia gelegen, en vol-gens ’t gevoelen van ’t gemeene volk deWateren te fnyden , (welke ontrent dentydt van deze plechtigheid op ’t hoogstefcyn,) en dezelve te gebieden afteloopen.Twee andere jaarlyldche Hoogtyden derSiarniters zyn bekent onder de naam vanSahutfiaian , ’t welk zo veel zeggen wil,à het feest der Wasschingen van de O-y santen ; op welke twee dagen de hoof-. ei ? dezer dieren met een groote plech-tigheid w orc j e n gewaflehen. ’t Beginoer r e cstdagen word by de Siamiten in’t algemeen genoemt Kaupafa , cn derzel,-
ver einde Oppafa.
Ik moet voor ik van Stam fcheide noch Muntiets zeggen van de gangbaare munt, 7/Sa- Siam.ni, door vreemdelingen Katti genoemt,verstaat men van zilver, zynde twee eneen half pond, of twintig Thails, of vyf-tig Ryxdaalders, dat is , de dubbelewaarde van een Katti , zo als ze op Ba-tavia en Japan gangbaar is. De Thail isby de Siamiten genoemt famluni , schoon’er geene in het Koninkryk gemuntzyn. Ze is waard vier Tikals. Een Tik al,door de Siamiten Baat genaamt is waar-dig vier Maas , of dertig hollandfchestuyvers. Yder Maas, of gelyk de Sia-miten het noemen , Slim , of Sling istwee Fuangs. Elke Fuang , (de Siamitersspreeken het uyt Pbuani os Pujang) houdttwee Siampais. Een Siampai , of Sapaigeldt twee Pu'minis. Een Puinini is waar-dig een meer of min getal van Byas,door ons genoemt Kauris, zynde kleinewitte of gedachte hoorntjes van ’t ibortvan de Concha Ventris , dewelke ik ophaare byzondere plaats befcheven heb.
De Kauris verschillen veel in waardy ;voor eene Phttang kan men er koopen vanvyf tot acht hondert. Zy worden ingroote menigte ingebracht van de Maldt-vifebe Eylanden. Het zilver geld vanSiam word gemunt van Hollandfche Du-catons, dewelke ten dien einde in Neer-land geslagen, en door deslelfs Oostindi- •fche Maatfchappy tegen veertien schel-lingen het stuk word ingevoevt.
III. HOOFD-
D 3