Voordee-len op derNederlan-ders Goe-deren.
260 DE BESCHRYVING EN GESCHIEDENIS
mochten leven. Zy ontfangen door-gaans by deze verdeeling van drie totvyftien Thails yder. De Schatting zelfgelegt op de Goederen aan de Compag-nie behoorende , is vyftien Thails tenhonderd, ’t welk over de geheele sommevan 300000 Thails aan Tol opbrengt47000 Thails. De Goederen aan byzon-dere Persoonen behoorende, die gemeen-lyk verkocht worden op het einde vanden Combang betaalen veel meer, en nietminder als 67 van honderd , van alleStoffen en Goederen , die by het stukWorden verkocht, ’t welk van eene som-me van 2.0000 Thails inbiagt 13000Thails aan Tol. De Goederen die by ’tewicht worden verkocht, geven 70 tenonderd aan Tol, ’t welk over 20000Thails , bedraagt 14000. De reden diezy van dit groot onderscheid in den op-geleyden Tol, op de Compagnies en opbyzondere Persoonens Goederen, geven,is, om dat dc Goederen van de byzon-deren worden overgebracht met de Schepen van de Maatfchappy, op haar gevaaren fchaade , en gevolglyk minder voor-deel verdienen. De Chineeièn betaalenom dezelve reden, dat is , om dat Zy zoveele kosten niet hebben van zulken lan-gen en gevaarlyken reys als de Hollan-ders , maar nader by leggen, eene Schat-ting van zestig ten honderd van alleGoederen -, welke over de 600000 Thails ,ter welker waerde hen toegelaten wordjaarlyks te verknopen, aan Tol inbrengteen somme van 360000 Thails. Indienhier by gevoegt word de jaarlykscheRenten voor onze Huyfen en Factory,welke bedraagen 7580 Thails , en dievan de Chineefche Factory alle jaar16000 Thails , bedraagen ze in ’t geheeleen somme van 473780 Thails , welke debuytenlandfche Handel in ’t jaar op-brengt aan de Overheden en aan delnwoonders van Nagasaki.
Wat belangt de voordeelen, welke deCompagnie doed op de door ons inge-brachte Goederen , dezelve verschillenzeer veel, en veranderen alle jaar, wor-dende dezelve Goederen niet altyd ver-kocht in een zelfde veelheid, noch totden zelfden prys. Dat hangt alles af vande prys, die yder soort van Goed totMiitco geld, en dit schikt zich doorgaans 4
na het vertier en ’t gebrek dat daar vastis in het Land. De voordeelen die onzeGoederen opbrengen mag men rekenente bedraagen het eene jaar door het andereop zestig ten honderd, doch zo men allede lasten en onkosten van onze verkno-ping in acht neemt,dan kunnen wy nietwel boven 40 of 47 van ’t honderd zuy* 1verc winst hebben , en dus geven deGoederen die wy in Japan verkoopen terwaarde van tien en een halve TonneGouds, of ioyoooo Guldens,niet meerdan vier ofvier en een halve Ton Gouds,dat is 400000, of 470000 Guldens zuy-ver voordeel, een winst waarlyk zeerklein voor zodanigen grooten Maatschap--py, die gestadig ten minsten in betaalingmoet houden 18000 Menschen, op kos-ten van oven de 260000 Guldens, (byna24000 ponden st.) ter maand, alleenlykaan Loon, behalven het groot getal vastSchepen , Factoryen , en Sterktcns,welke zy te onderhouden en waar te ne-men hebben door alle de Oost -Indien.Uyt aanmerking van zulken kleinen ge-ringen winst, zoude het naauwlyks depyne en moeyte waard zyn voor deCompagnie , om dezen tak van onzenHandel langer aan te houden, indien hetniet was, dat de Goederen die wy vandaar brengen , en inzonderheid het ge-zuy verde K ooper byna even zo veel voor-deel uytleverden , zo dat men rekenen! mag dat de geheele winst bedraagt on-trent op tachentig of’t negentig van ’t hon- jderd. De lasten en onkosten die wy doen „moeten zyn alle jaar met even cens. Zyzyn grooter indien ’er iets moet gebouwtof herstelt worden, of wanneer ’er groo-ter of meer Geschenken moeten wordengedaan, of zo ’er iets buytengewooslSvoorvalt. Tot voldoening en vergenoe-ging van den Lezer zal ik hier ter neer-stellen de onkosten van twee jaaren, ge-lyk zy waren, in het laatste en vierdeTydperk van onzen Koophandel, reweten in het jaar 1686, toen de HeerLicentiaat Cleyer Dire&eur was, en de on-kosten veel honger beliepen dan gewoon-lyk, en in het jaar 1688. toen de He efBntenheim Dire Beur was, en de onkoste 11zo weinig bedroegen als men mogelj^verwachten kon.
Onk <$ e0
\