Eetvm-

ren.

Theewin-

kels.

304 DE BESCHRYVING EN GESCHIEDENIS

De Eetwaaren in deze Gaarkeukens,zyn behalven de Thee , en íòmtyds deSacki j Mansje een soort van ronde Koe-leen , welke zy hebben leeren maken vande Portugeesen ; zy zyn zo groot als ge-mcene henne Eyeren, en lomtyds vanbinnen gevult met zwarte bloem vanboonen en met zuyker ; Koeken van hetlibbig zop van de Kaads wortel, die ge-vonden word op de bergen, en in rondeschyven gesneden , gelyk Karooten engebraden ; Slakken, Oesters, Schulp enandere kleine Visschen gebraden, ge-kookt of gezouten ; Chineesche Laxa iseen dunne soort van een pap of deeg,gemaakt van fyn tarwe bloem, gesnedenin dunne, lange kleine schyfjens en ge-bakken; alle soorten van Kruyden, Wor-telen en Spruyten, welke het gety van’t jaar opbrengt, gezuyvcrt en gewas-fche n, en dan in water en zout gekookt;ontelbaare andere schotelen spys aan ditLand eigen, van zaaden en planten, vangepoederde wortelen, en plantgewassen,gekookt of gebakken , en op veelerleywyzen van verschelde gedaantens en ko-leuren vaardig gemaakt, een noch over-blyvend bewys, van de behoeftige en be-krómpehewyze van leven hunner Voor-ouders, en van de oorspronlcelyke bar-heid van het Land, eer dat het Seteelt enverbetert was tot dien staat, waar in hetnu is. De gemeene saus voor deze enandere gerechten is een weinig Soje , ge-lyk zy ’t noemen, gemengt met Sacki ofBier van ’t Landt. Sansjo bladen wordenop de randen van de schotel gelegt, cier-lykheids halven , en ook wel somtydsdunne schyfjens van fyne Gengber envan Limoenschillen. Somtyds doen zypoeder van Gengber, van Sansjo , ofvan eenige wortel in het Land groeyen-de, in de saus. Zy zyn ook voorzienvan Banket van verschelde soorten enkleuren , welke gemeenlyk veel aange-naamer zyn voor ’t oog , dan lekker inde smaak, zynde fléchs weinig zoet vanZuyker , en daar beneven zo taay , datmen zeer goede tanden moet hebben omze te kaauwen. Die te Voet reyzen vin-den het in hunne gedrukte reysboeken,die zy altyd met zich dragen, waar, entotwatprys de beste ipyzenvaö dit soortte bekomen zyn.

Nu blyft noch overig om met weini-ge woorden iets te zeggenjivan de Thee,te meer nadien de Reyzigers op den weg

naaüwlyks iets anders drinken. In alleHerbergen en Gaarkeukens langs den ge-heelen weg word ze verkocht ; behalvendeze zyn ’cr veele Theewinkels iri ’t mid-den der Velden of der Bostchen ja zelfop de toppen der Bergen voor deze ncc-ristg 'opgerecht. De Thee die op alledeze plaatsen verkocht word is een slechtsoort, zynde alleen de grootste bladen,die aan den Heester blyven, na dat dejongste en tederste op twee verscheidenstyden afgeplukt Zyn, ten gebrüyk vandeftige Luyden, die dezelve voor en nade maaltyd drinken. Deze grooterebladen worden niet opgerolt en gekrultgelyk de beste soorten , maar enkelykgedroogt in eert pan, en geduurig ge-roest, terwyl ze droogen , op dat ze geenbrandende smaak mochten hebben. Alsze genoeg gedroogt zyn, doen zy ze instrooye mandtjens onder het dak, nabydaar de rook uytkomt. Zy zyn ook nietter waereld zinnelyker in dezelve te be-reyden tot drank , want gemeenlyk ne-men zy een goede hand vol Theebladen, enkooken ze in een groote yzere pot volwaters. Somtyds zyn de bladen opge-rolt in een kleine zak , maar indien niet,hebben zy een klein bennetje in de potzwemmende, waar van zy zich bedienen,om de bladen neef te houden, wanneerzy een zuyver afziedscl daar uyt willennemen. Dc helft van een kopje van ditafziedscl word gemengt met koud water,als de Reyzigers daar om vraagen. Theedus vaardig gemaakt ruykt en smaakt ge-lyk loog, zynde de bladeren waar vartze gemaakt is, behalven dat ze van eertslecht soort zyn, zelden minder dan eenjaar oud,-?en niettemin oordeelen de fe'poneesen datze veel gezonder voor ’t da-gelyks gebruyk is, dan de jongere tede-re bladen, op der Chineesche wyze toe-bereid , welke zy Zeggen dat het hoofdte sterk aandoen, al schoon deze zelf eertzeer groot gedeelte verliesen van haareslaapverwekkende hoedanigheid , als ^gekookt worden.

Ik gaa hier voorby de Winkels e» 1Kraamers Huysen, die zonder getal z}" 1Zo binnen als buyten de Steden, in lCDorpen en Burgten, om dat zy niet z#verschillen van de onze in Duytschlartd'en om dat ik op eene andere plaatssproken heb van dc Goederen en ^°°f,manschappen, van het Land, die i° dzelve geveylt worden.

V. hoof*

■TV .