Buch 
De beschryving van Japan : behelsende een verhaal van den ouden en tegenwoordigen Staat en Regeering van dat Ryk, van deszelfs tempels, paleysen, kasteelen en andere gebouwen; van deszelfs metalen, mineralen, boomen, planten, dieren, vogelen en visschen. Van de Tydrekening, en Opvolging van de Geestelyke en Wereldlyke Keyzers. Van de oorfpronkelyke afstamming, Godsdiensten, gewoonten en handwerkselen der inboorlingen, en van hunnen koophandel met de Nederlanders en de Chineesen. Benevens eene beschryving van het Koningryk Siam / In 't Hoogduytsch beschreven door Engelbert Kæmpfer, ... ; in het Engelsch overgezet, door J.G. Scheuchzer ... ; Voorzien met kunstige kopere platen, onder het opzicht van den ridder Hans Sloane uytgegeven
Seite
351
JPEG-Download
 

VAN j A P A. N V. Boes X. Höofdst. zyr

aan weerkanten van eene lange Straat.Wy bleeven hier een weinig tyds omeen kop Thee te drinken. Wy haddeneen volkome half uur werk om van ’teene eind van dit Dorp tot het anderete ryden. In ’t omleggend Land groeytdat bvzonder soort van Riet,of Bambous ,’t weík genoemt word Fatjïkti , van wel-kers Wortelen men zich bediend voorWandelstokken, die in Europa gevoertWorden onder den naam van Rottingen.Doorgaans zyn ze zeer goedkoop , opsommige tyden evenwel worden zyzeer duur verkocht, wanneer de Heervan ’t Landschap dezelve in den tyd vaneenige jaaren verbied uyt te graaven,’t welk hy dikwils genootzaakt is tedoen, op dat de al te groote vertieringden groey van de plant niet benadeele,leggende de wortelen zeer diep, en nietgemakkelyk te bekomen, ten zy men deöpeningen redelyk groot graaft. HetFatsiku Riet word ook in andere Landengevonden, doch met korte wortels nietdienstig om te gebruyken. In dit DorpZyn fléchs eenige byzondere menfchen,die hun werk maken van deze worte-len óp te graaven en om met dezelvehandel te dry ven, waar toe zy een O c-trooy verkreegen hebben van den Heerevan ’t Land. De geheele kunst om zetc bereydert, en tot gebruyk bequaamte maken , bestaat in de volgende by-Zonderheden. Alle de onnutte deelenworden boven en onder afgesneden,doch met deze zonderlinge omzichtig-heid, dat het overige,dat men wil hou-den, niet te kort zy. Dit gedaan zynde,snyden zy ook af met een scherp mes,inzonderheid tot dit einde «alleen getem-pert, de jonge wortelen en vezelen, dieaan de leden uytlóopen, waar van altydeenige tekenen overblyven, zyilde klei-de ronde gaatjens om yder lid ; indienZe krom gegroeyt zyn, worden zy rechtgebogen door middel van vuur. Einde-lyk moeten ze wel gewaflehen en gerey-nigt worden. Een vierde myl verderquamen wy aan het Dorp Mingawa, datZynen naam voert van een Rivier diedoor ’t zelve heen loopt. Dit orp be-staat uyt omtrent vierhonderd huyfenlangs den weg gebouwt, eene lange straatüytmakende, dewelke zich uytstrekt totaan het Dorp 7abara of Tebuira , dat om-trent uyt driehonderd huyfen bestaat, enop dezelve s wyze vast is aan het DorpMinoki , ert dit wederom aan sommigedabuurige, zynde gelyk als zo veele by-fcondere Straaten , die yder hun byzon-deren eigen naam hebben. Minoki isEen Dorp aan weerkanten van den weg.

Het is vermaard om een Artfenymiddel MedicinaalVan groote kracht, zynde een Poeder, Pocderdat Wadferan word genoemt, ert alhier’t eerst uytgevonden en dat nergens an-ders gemaakt word. Het word inwen-dig gegeven in alierley soorten van ziek-tens, maar inzonderheid in die Kolyk,die eyge en landaardelyk is aan de In-boorlingen van dit Land, en waar vanik een verhaal gegeven heb in myneAmanitatcs Exotica , op de y8z en vol-gende Bladzyden. ( Dit verhaal is by ’taanhangsel Van deze Historie gevoegd )

Het word gemaakt van Putsju , een uyt-landfch bitter stag van Coftus , en vanverscheide andere wortelen en bittereplanten,die in ’t wild groeyen op de by-gelegene bergen. Alle de byzondere in-komende middelen, te gelyk met deCosttis , eerst gedroogt en grof gesnedenzynde, worden gebracht naar drie huur-huysen , op zekere wydte van elkandergelegen, daar ze worden gevreeven toteen Poeder,*’t welk dan bewaart wordtot dat men ’t nodig heeft. De Maal-steen , zo als wy ze op onze te rugkomst ,

Zagen, word door vier menichen oinge-draait, byna op een en de zelfde wyzeals wy de onze draayefl, wanneer wymosterd maaien. Het overige word aan’t bewind der Vrouwen gelaten, die hetPoeder dat neervalt tusschen de steenendoor,opzamelen, en het zelve naar huysbrengen , daar zy het doen in vierkantepapieren, yder vier vingers lang en breed,waar op geschreven word met roode ertzwarte letters, den naam van het Poeder,mitsgaders deszelfs gebruyk en krachten„

Elk Poeder weegt iets meer dan tweeDrachmen, een half Loot, en word ge-geven volgens de jaaren en gesteltenis vandert Ryder in een, twee of drie reyzen,yder te nemen met een kopje warm wa-ter. In de huyfen daar dit Poeder ge-maakt word,verknopen zy het ook vaar-dig en toebereyd , en in warm watergekookt. Men zegt dat een vroom docharm man, een Inwoonder van de Straatof Dorp Tebara dé eerste uytvinder vastdit Geneesmiddel is geweest. Hy wend-de voor , dat de God Jaknfi , die - deJpolio der Japoneesenis,en de Bescherm- n ee S hcë-God der Artzen en Artzenymiddelen, ren.hem by nacht in den droom was ver-scheenen , en getoont had alle de midde-len tot dit Poeder, groeyende op de na-| buurige bergen, en hem beval het zelvete bereiden, ten nutte en verlossing vatlzyne Landslieden. Deze vertelling brachtzyn middel in groote achting, en het bymenigte verkocht Wordende , wierd deman ras ryk en in staat om een schoon