454 A ANHANGS

korter , en in boichjens by een gebondenom naderhand te kooken in water en ai-iche. Indien ze mochten droog wordeneer ze kunnen worden gekookt, moetenze eerst vierentwintig uuren worden ge-weekt in gemeen water, en dan gekookt.Deze bonde) s of takkebosschen, wordendicht zaamgebonden, en recht over endgezet in een groote en ruyme ketel, diewel moet toegedekt worden, en dan wor-den ze gekookt, tot dat de bast zo veelinkrimpt, dat 'er omtrent een halve duymvan ’t hout zich aan ’t boven einde naaktvertoont. Wanneer alle de stokjens ge-noeg gekookt zyn , worden ze uyt hetwater genomen en in de Lucht gezet, totdat ze koud worden, dan worden ze inde lengte opengesneden om de bast af tehaaien, ’t welk geschied zynde, gooytmen het hout, als onnut weg , maar deschors word gedroogt en zorgvuldig be-waart, als zynde de stof, waar van zyop hun tyd het papier maken, door heteen van deze bereydingtedoenpndergaan,en dezelve op nieuws te zuy veren, én na-derhand het beste van het slechtste af tezonderen. Ten dien einde word het drieof vier uuren geweekt in water, en zachtzynde,word de zwarte huydafgefchrapt,te gelyk ook met de groene oppervlaktevan ’t geene noch overgebleven is, hetwelk geschied met een mes, dat zy KaadfiKu/aggi, dat is Kaadfi scheermes noemen.Terzelver tyd word ook de dikker bast,die een vol jaar oudt is, afgescheiden vande dunner,die de jongere takjensbedekt,leverende de eerste uyt het beste en hetwitste papier, en de laatste fléchs eendonker en maatig soort. Indien ’ereeneschorzc is van meer dan een jaar oudt on-der de andere vermengt, deze word uyt-gezocht en aan de kant gelegt, als >ge-vende een grover en slechter soort vanpapier. Alle grove, quastachtige deeltjens,en al wat maar eenigzing gebrekkelykenqualyk gekoleurt schynt, word te gelykmede uytgefchoten, om het by de voo-Age grove soort te bewaaren.

Na dat de schorse genoeg gezuyvert ,enbereyd is,en gcsortccrt,na deifèlfsver-scheide trappen van goedheid , moet zeworden gekookt in zuyvere loog. Zoras als ze begint te kooken, en den ge-beden tyd dat ze over ’t vuur is, roerenzy ze gedurig met een sterk riet, van tydtot tyd zo veel versche loog daar in gie-tende, als nodig is om het verkookte we-der te vervullen, en om de dampen neerte houden. Dit kooken moet gedaan wor-den tot dat de floste zo dun geworden is,dat ze, stechs met de vinger aangeraaktzynde » ontbind en van een Ichcyd in vlok-

E L VAN DE

ken en vezelen. Haare Loog word ge-maakt van allerley soort van assche op devolgende wyze. Twee stukken houtsworden gelegt dwarfch over een tob, enmet stroo bedekt, op welke zy leggennatte assche, en gieten dan daar over uytkookend heet water, ’t welk als het doorhet stroo loopt in de onderstaande tobbe,ingedronken heeft de zoute deelenvandeassche, en dat geene uytmaakt, ’t welkzy Loog noemen.

Na de boven beschrevene kooking vande bast, volgt desselfs wassching. Dit iseen werk van groot gewigt in het papiermaken, en moet met een groot oordeelen oplettentheid behandelt worden. In-dien het niet lang genoeg gewasschen is,zal het papier waarlyk sterk en vol licha-men zyn, maar grof en van weínig waar-dy. Zo in tegendeel de wassching al telang heeft geduurdt, zal het, ’t is waar,een witter papier voortbrengen, maar alte dun, gevlekt en onbequaam om tebeschryven. Dit gedeelte der hal ven van’t papier maken moet vooral behandeltworden met veel omzichtigheid en oor-deel , om de middelmaat te houden , enelk uytterste te vermyden. Zy wasschende gekookte schors in een rivier, doendedezelve in een soort van een wan of zee-ve, welke het water doorlaat, en zybewegen ze gestadig met de handen, totdat ze zo klein is als een keurlykezachte' wol of dons. Over het "fy-ner soort van papier, moet de wastiching herdaan worden , maar desohors word in een stuk linnen gedaanin plaats van in een zeeve, om dat hoelanger de spoeling duurd, hoe deschorsemeer verdeeld word en op 't laatst zo dunen klein zou worden, dat ze door de ga-ten van de zeeve zou uytloopen en ver-Jooren zyn. Ter zelver tyd worden ookde harde vlokken en andere vreemde qn-nutte overgebleevene deelen Zorgvuldiguytgelesen, en by een grover soort vanschors voor slechter papier gedaan. Deschorst genoegzaam door endoorgespoelten gewasschen zynde, word gelegt opeen dikke gladde tafel, om geklopt teworden met stokken van het harde Kusnokt hout, ’t welk doorgaans gedaanWord door twee of drie menfehen totdatze fyn genoeg geklopt is, en daar bene-velt zo dun, dat ze gelykt na een papjevan geweekt papier, ’t welk in ’t watergelegt, van een scheiden zal gelyk meel.

De schorst dus bereyd zynde wordgedaan in een naauwe tobbe , met hetvette slymachtige uyttreksel van ryst,enmet het afweeksel van de Oreni wortel,die ook zeer slym en lymachtig is. De-ze