45 '9

Beschry-ving vandeze ziek-te.

HISTORIE VAN JAPAN.

I I I.

Van de Geneesing van de Colica, darm-pyn, door de 'Naalden-steek , 20 als ze by de Japoneesen in gebruyk is.

D it byzonder soort vast Kolyk , ’t welkde Japoneesen Senki noemen,iseeneLandziekte in dit zeer bevolkte ryk, endaar beneven zo gemeen, dat men naauw-lylcs een vind onder tien volwassene, díeniet dezen of geenen tyd deflèlfs aanval-len geproest heeft. Zo veel werken deLucht, die anders zeer gezond is, hetklimaat, de manier van leven der Inboor-lingen, hunne fpys en drank te zamengenomeri, op ’s menfehen Lichaam, enschikken het tot een overval van deZeziekte. De vreemdelingen zyn daar vanal zo weinig bevryd dan de Inboorlin-gen, wanneer zy zich mede overgeventot het drinken van den drank van ditLand. Wy hebben dit al te waaráchtigbevonden door onze eige droevige onder-vinding, wanneer wy op onze aankomstin het Lastd poogden, gelyk gebruyke-lyk is onder het Zeevaarend volk, hetgeheugen der verledene gevaaren uyt tewisschen door'het overvloedig gebruykVan het koele bier van dit Land, Sackigestöemt. Dit bier word gebrouwen vanryst tot de kracht en bestaanbaarheid vanSpaansche wyri. Hét is van züllcenaardt, dat het niet koud maar maatigwarm moet worden gedronken, en uytkopjests, volgens de gewoonte der In-boorlingen. De naam Senki word nietzonder onderscheid gegeven aan allebuykpyn,maar alleen aan dat zonderlingsoort, dat buyten en behalven de aller-felste pyn in de darmen, ter zelver tydveroorzáakt trekkingen in de Liesschen.Want zodanig is de aardt en hevigheidvan deze ziekte, dat alle de vliefen enIpieren van den onderbúyk door wordengestoken tegen wil. Ten aanzien van deoorzaak deszelven en van de Buykpynenin ’t algemeen, zyn de Inboorlingen vangevoelen, dat het op geenerley wyZeeenquaade ziekverwekkende stoste is, hu'ys-vestende in de darmen, welke zy zeggen,dat fléchs een geringe pyn zoude veroor-zaaken, maar dat deflelfs zitplaats is inde vliesachtige ofeenige andere gedeeltensvan den buyk, als by voorbeeld, in despieren, ’t bdykvlies , ’t darm-net, ’tdarm-fcheyl of de darmen, en dat daar

bly vende staan, het verandert in eendamp , of liever in een zeer scherpezuure geest, zo als zy zich uytdrukken,dewelke de vliefen, in welke het huys-vest uytfpant , doorfnydt ende dooreet.Op denzelven grond steunt baare maniervan geneeflng: Zodra, zeggen zy, alsdeze geest, uytgelaten word uyt dienaauwe gevangenis, in welke hy is be-sloten geweest, en in vryheid word ge-stelt, zo moet op dat eigé oogenblik diepyn, dewelke veroorzaakt is gewordenI door deze gevoelige deelen in welke hy[ lag uyt te spannen, ophouden. Eer ikverder gaa, verzoek ik verlof te mogenzeggen, dat in plaats van de Latynschenaam Co/kö, welke fomtyds verkeerdelykaan deze ziekte gegeven word, dendarm, van welken deze naam afgeleydtword, dikwils niet eens aangedaan zyn-de, dc Brahminen daarom liever verko-ren hebben deze ziekte in haare taal na ’tgevoelen der Chineelen en der Japoneesente noemen, Convuljien af kramptrekkingenván den buyk ert de darmen. Sommige zeerzonderlinge toevallen van deze JapanscheLandziekte zyn, zweemende na die vanhet Moêr spel j den Lyder veeltyds doen-de duchten dat hy stikke'wordende degeheele streek van de liesschen af tot. aande korte ribben en hooger sterk getrok-ken; na dat het een est 't ander, den Ly-der een tyd lang ellendig gepeynigt heeft,eindigt het in gezwellen veeltyds op ver-schelde plaatsen van het Lichaam , enWord verzelt door gevaarlyke gevolgen,zo dat byzonderlyk in de mans daar uytvoortkomt eest gezwel in d’ccn ofd’anderbal, welk zich veeltyds zet tot een zweeren tot dracht komt, in de vrouwen veel-tyds püysten aan den aers en aan deschaamdeelen, gemeenlyk vergezelt methet uytvallen van ’t hayr. Men moetevenwel aanmerken, dat beide deze ge-zwellen aan de ballen, (Welke by dcJaponeesen genoemt worden Sobi , en deLyder door dezelve behebt Sobimotz ) ende gemelde puysten aan de schaamdeeleninsgelyks landziektens zyn , en veelcaandoen , die nooit aan het kolyk ziekgeweest zyst.

Mmm z Eer