4 6 % AANHANG

verig met weinige woorden daar by tevoegen desselfs nut in de geneesing vanhet Kolyk in het byzondcr.

Om het Darm-wee te geneeien, doende Japoneesen deze Operatie op den buyk,in den streek van de Lever, negen gatenmakende in drie ryen, geschikt volgensde order van een Varallelogrammum , evenwydigen vierhoek, tot omtrent een hal-ve duym breedt van elkander in volwas-sene persoonen ( Zie 45 plaat 6 ftg.) Yderdezer ryen heeft zynen byzonderen naam,gelylc ze ook gemaakt zyn volgens vcr-scheide regelen. De eerste ry word ge-noemt Sioquan , en word gemaakt evenbeneden de ribben ; de tweede ry is ge-noemt TJtuquan , en bestaat de middel-plaats tuflchen den navel, en het cartila-ge ì mueronata zwaardswyze kraakbeen ; dederde is genoemt Gecquan, en geschiedtomtrent een halve duym boven den navel.Ik zeis ben verschelde reyzen ooggetuygegeweest, dat door het maken dezer dríeryen van gaten, volgens de kunst toteen maatige diepte, de pynen van hetKolyk Senki, gelylc het by hen wordgenoemt, byna geheel als in een oogen-blik ophielden , als of ze weggeveegtwaren.

Men heeft somtyds getracht gehad de-ze pynen te doen verdwynen, door' denLyder te branden met Moxa , maar byde ondervinding is gebleken, dat dezegeneesings manier zo zeker niet was,dande Naaldesteek is. Het zal evenwel nietqualylc voegen, aan te merken, dat indit geval het Brandmiddel moet gelegtworden op den buyk, aan beide zydenvan den navel, omtrent twee duym daarvan af. Beide deze plaatsen worden ge-noemt Tenfu ; zy zyn beroemt van menig-te van brandmiddelen op dezelve gelegten zelf bekent aan de geene,die deze kunstniet oefsenen. Doch hier van op een an-dere plaats wydlopiger.

Om dit verhaal te voltooyen, moest ikniet vergeten te melden een ander mid-del van een voorgewende groote kracht,cn dikwils gebruykt door het gemeenevolk in k geneesen van de Kolyk waar vanwy tot hier toe gesproken hebben, alsmede in het Bert , hetwelk een zeer ge-meene en doodelyke ziekte is in dat Land;ook in die buykpyn, welke zy Saku noe-men, en] die ook eene Landziekte is, nietveel verschillende van de Senki ; en van

SEL VAN DË

het gemeene lcolylr en andere pynen vanden ondcrbuyk, daar de oorzaak van deziekte in de darmen legt, buyten het be~reyk van de naaide en van de Moxa , enin verlcheide andere ziektens, welke ikhier kortheids halven.verby gaa op te tel--len. Het is een poeder om inwendig tenemen, en ’t word by het gemeen ge-noemt , jD/ toJei, cn in de taal der geleer-den , Wadsufan. Het word verkocht inhet dorp Menoki in de Provintie Oomi ,door den uytvinder verzegelt, die, dooreen Godsdienstig bedrog Octrooi heestverkregen om het alleen te mogen ver-kopen, want hy wende voor, dat demiddelen die daar in komen,zyndeplan-ten , hem in eenen droom waren getooncdoor den Godt JaktiJt, groeyende dezeplanten op eenen bygelegen berg, die buy-ten dit vermaardt is van wegen veele fa-belachtige vertellingen die men zegt datop dezelve en in de nabuurschap geschiedzyn. Het goed gevolg dat de menschenondervonden die het zelve gebruykt had-den, deed het ras een grooten naam ma-ken, en de groote verticring van het zel-ve, verrylcte dat gansche gedacht, ’t welkte vooren zeer arm was,maar naderhandin staat geraakte van drie Tempels tebouwen, als openbaare en duurfaame ge-dachtenis stukken van haare dankbaarheidaan den Godt, die het geheim daar vanaan hen geopenbaart had. Deze Tempelsstaan tegen over drie winkels, daar ditpoeder nu gemaakt en verkocht wordt.Ik heb een goed deel van het zelve metmy uyt Japan gebracht, doch by onder-zoek bevonden, dat het niet wilde over-eenkomen met myne Landslieden. Hetis bitterder dan Gal. De bereyding jvarahet zelve word voor een geheim in datgeslacht bewaart. Evenwel, door hetzien van eenige middelen in een winkel „daar ik het myne kocht, merkte ik, dathet bitter soort van de Coflus , die Puts jukgenoemt word, en door de Nederlandersin Japan word ingebracht, die het vanSuratte haaien , een der voornaamste in-komende middelen was, de, krachten vandeze costus zegt men dat zeer uytnemendgroot zyn, en daar word.in Japan veelmeer gevraagt en gezocht na deze wortel,dan na eenig ander uytlandsch drogery,uytgezondert alleen de wortel van de Sï-farum Montannm Corœenfe , of Nin/ïn vanDoctor Cleyer.