L'IBEIl SECUNDUS.

illa sensitiva» cum adsit congrua oculi temperatu*ra ( quam Medici ipsam esse videndi facultatemfalso dicunt ) & spiritus animales non desint, nec■potentia illa! sit m oculo ab anima separata?

z. Si in oculo esset potentia visiva distincta asensu interno qui residet in cerebro: Ergo quoniamomnis sensetio est actio immanens potentias sen-tienti illa, produceret m sci pia visionis fuse termi-num, qüi est species objecti visibilis quatenus visi ;proindeque 'non eam produceret in interno sensu.Quanam igitur' ratione sensus interniis cogriolcetillam sensationem externam ? Non enim potentiavisiva externa movet sertsum internum efficienter,quippe quod ut jam dictum est ejus actio sit imma-nens. Quod si dicatur movere objective per illamipeciero, quae & objectum] sensibile externum, &ejus sensationem repraesentat: Quseram primo quaratione sensus internus ex le indifferens determine-tur ut potius ad oculi quam auris objectum & sense-tionem convertatur? Secundo dicam certiffimurnuffe 8t ab omnibus receptum, sensum internst priussaltem naturä attendere per oculum ad visibile ex-ternum quam fiat visio & producatur illa species;nec fieri visionem sineitali attentione jproihdeq; esseipsum sensum internum qui videt & producit in fe-st) se illam speciem,quam etiam absente objecto comservat,& non visiva potentiam externa qutz nullaestdistincta a sensu interno, aut plane superflua foret.

Eademque est ratio de singulis aliis potentiis sen-sitivis externis, quas veteres Philofophi ac Medicinobis tradiderunt, realiter distinctas a seosibus.in-ternis. Ac proinde iilse potenti* nihil aliud suntquam unica numero potentia sensitiva interna,quam genericb nomine sensum appellamus, ut eXobjectionibus patebit adhuc evidentius.

Itaque primo objicietur. Ex doctrina sepraposi-ta sequi, quod visiva potentia & auditiva erunt ea-dem specie & numero potentia sensitiva ; quodstuäm sit absurdum, Sole clarius patet: T um quiaobjectis formalibus differunt, a quibus fpecifican-turobjectum enim visivse potentis est lux vel co-lor, objectum autem auditivae est senus. T um quiadifferunt subjectis,visiva enim est in oculis, & aqdi-tiva in auribus, ergo specifice & realiter differusit.

Sed respondeo: Visivam & auditivam potentiamspectari dupliciter: quippe in se & jn suis organis.Insesenteadem numero facultas quae videt & au-dit, quipp£ senses, qui specificatur a sensibili in ge-nere : diversas enim actiones este ab eadem causefrequens est in natura. Nam idem Solis calor simultempore lutum indurat & ceram liquefacit. Et ea-dem Solis influentia est simul tempore uni nato cau-sa vitae, alteri mortis; alteri dignitatum, alteri li-berorum. Unde etsi videre & audire non sint idem,erit nihilominus eadem facultas videndi & audien-di. Ratione ver6 organorum dici queunt diversepotentiae, quatenus per illa diversimode specificam-tur ab objectis sensibilibus specie diversis; sed tan-tum per accidens & ratione senforii,seu organi. Ve-luti etsi color dicatur este per se objectum vises, &per accidens factus; hoc erit tantum ratione organi&Cnon potentiarum, in se cum sint unica potentia.Est igitur sensus re unicus, in cerebro residens; cuipro specifica diversitate sensibilium data sunt or-gana sive sensoria diversa ; in qua; irradians & perjpsa quasi ex specula attendens ad objecta sensibi-)a» eorum venatur cognitionem sensitivam &,videt per oculum quia oculus est organum ad idaptum j ct ita de deteris, Atque sic in animali fa-

cultate» attractrix, reteritrix, coctrix & expultrixsunt unica specie & numero facultas altrix, qux perdiverse organa diversas edit actiones.

Quod si potentiae illa: essent per sua subjecta di-stinguendae’ ; sequeretur in homine duas esse po-tentias visivas realiter distinctas , quia simt duooculi, & duas auditivas ob duas aures, quod tamenest inauditum : prxsertim quod facultas videndipereat in uno oculo & non in altero : atque sic deaudiendi facultate , sed posita unica sentiendi fa-cultate in cerebro, facile patet, quod si ambo oculifuerint seni videbit per utrumq«s : si uni»us, tan-tum per hunc*-si nsutef, per neutrum quidquani jjvidebit; nec per aliud organum, quia nullum aliudest aptum ad videndum.

Objicietur secundo: Vulgo receptum esse po-tentias specificari ab objectis, ergo quot sunt spe-cies objectorum, tot erunt potentiarbih sed sunt5. species objectorum sensibilium, siernpe visibile,audibile, &c. Ergo k. species potentiarum. *

Respondeo, potentix objectum este duplex, ad-aequatum scilicet ac inadxquatum. Potentia au-tem specificatur essentialiter ab objecto adaequato»quod unicum est; non autem ab inadxquato quodmultiplex est. Atque sic sensitiva hominis poteiltiaspecificatur a sensibili, non autem ä visibili. Quod ^si arguatur: Atqui visibile est objectum adaequatum Ifvisi vae potentix,auditivx, &c. Ergo visiva & audi- >'*tiva specie disterunt. Respondendum, quod pateri--tia visi va dupliciter spectaftda est: quippe essentia-liter & accidentaliter ratione organi.Posteriore mo-do visibile est ejus adaequatum objectum, non prio-re : ergo illam Ipecisicat, accidentaliter concedo ;essentialiter nego.

Objicietur tertio: Animal prius agere sensu exter-no quam interno,sive phantasiä.Ut patet exinfante,qui prius percipit gustu atque tactu, quam phanta-sia vel imaginatione aut xstimativa, ergo illi sensusexterni differunt ab interno, nec sunt eadem po-tentia. ■

Respondeo,falsem esse antecedensjcum sense s ex-ternus & phantasia, vel sensus internus, sunt eademsententia» Sed diversas esse ac differentes ejus actio-nes ordine,tempore atque perfectione, praesertim ininfante omnis ‘cogitationis primo experte : quempriusquam rei viiae idolum retineat & de ep judicet,opus est per oculum rem ipsem pluries intueri, at-tenteque inspicere,ut iis accidit qui seripta vel audi-ta non primo intuitu Vel auditu, sed pluries vise, velaudita memoriter diseunt: quia, seilicet, difficiliorest retentio atque judicium , quam simplex visio. Inbrutis verp plurimis ut Ove relpectu L.upi,& Pullorespectu Milvi nunquam antea visi- Naturae sega-ci providentia primo etiam intuitu senius internusoperatur per modum xstimativx.

Objicietur quarto: Quod si senses externus &phantasia e stent a paste rei una numero potentia; se-queretur quod non fieret duplex expreffio speciei tobjecti sensibilis, sed sit duplex expreffio talis spe-ciei,ut caloris pedem adurentis; una, in pede a senseexterno qute est fugax, vere enim ustio sentitur inpede&noninmanu:altera in cerebro qua; est con-stans & repraesentatur phantasiae absente objectosErgo non sent una numero potentia.

Respondeo, fierijduntaxat unicam expressionem .seeeiei caloris, scilicet, in pede, sed quia eadem estfacultas sensitiva in pede ac in cerebro'; cere-brum autem ad specierum conservationem aptumest, hon autem pes ; Idcirco conservatur in cerebro, I) £ & ivost