ASTROLOGI Äs SAIIICÄ

7 +

feilt contiguse, & per consequens cuilibet Ele-mento vicini contrarietas intolerabilis, eorum-que pugna quam par esset acrior: sapienter ergofactum est ut uni qualitati in summo contiguafieret descendendo similis in remisso; in summoautem contrariae aliquo intermedio Elementocontiguorum utrique symbolo disjungerentur :6teo pacto ignis calidiffimo proxime descenden-do succedit Aer remisse calidus : & Aeri humi-dissimo Aqua remisse humida, tandemque Aquaefrigidissimae Terra remisse frigida. Viciffim igi-tur cuilibet qualitati in remisso contigua est as-cendendo similis in summo; ut inde conjiciamusnaturas inferiores ordinatas esse atque tendere adperfectionem superiorum , inter ignem vero &Aquam summe contraria Intercedit Aer, Aquaehumiditate, ignis vero caliditate lymbolus.

Caput IV.

(De quatitor primarum qualitatum Ele-. mentalium proprietatibus <& effettibus.

Q Uatuor prim» qualitates calor & frigus, hu-miditas & siccitas vulgo dicuntur contra-riaei quod sub eodem genere maxime opponun-tur, seque viciffim ex eodem subjecto efficienterexpellant. Cxterum dupliciter considerandaesunt,nempb secundum naturam vel entitateih, &secundum'effectum. Priore modo calor est con-trarius frigori, & humiditas siccitati, tum in gra-du summo,tum in remisso : At posteriore modo il-la; dicuntur contrarix, qux sunt invicem incom-patibiles : sicque spectantur iterum» dupliciter:Primo ut concurrunt ad mixtionem, quo pactocalor & frigus nec in summo , nec in remisso gradusunt incompatibiles, possunt enim simul calor &frigus in summo concurrere, seque mutuo tempe-rare , ideoque multo magis amb» qualitates remisise, vel una intense & altera remissa. Secundo utsunt in mixto, sicque qualitas quasvis intensa estcum sibi opposita intense, vel remissa naturaliterincompatibilis in eodem subjecto 5 tum quia sob-jectum est tantum capax 8. graduum contrarieta-tis, tum quia qualitates in gradu supremo sunt tan-tum propria; corporibus simplicibus; atque dumin mixtis introducuntur, ipse distblvunt aut cor-rumpunt ; seltem si mixta ipse fuerint dissolubiliaaut corruptibilia , qualia sunt cuncta vegetabilia,A animalia, tum mineralia auro excepto, etiamquevitro, in quibus calor etiam liimmus violenter in-troducitur, sive metu corruptionis aut diffipatio-nis,ob eorum naturam fixiffimam & partium unio-nem indissolubilem.

Porro qualitates hx ex Chymiatris omnibus vi-tali potestate agendi destituuntur, nec alii effectusipsis competunt quam simplices calefactiones, re-frigerationes , solutiones, coagulationes , rarefa-ctiones ,densetiones,&c. ideoque turpiter errantGalenus ejufque sectatores qui qualitatibus ipsisomnes animalis vitales actiones, tum omniummorborum causes & curationes ad scribere non eru-bescunt: quandoquidem hoc posito sequeretur exduabus tantum herbis altera in gradu 4.. calida,& altera in 4 “ frigida omnes morbos calidos 6tfrigidos curari posse, si secundum morbi 'gradumherba; ipfo miscerentur, quod absurdum est ; ipsi-que in dies magno aegrorum'damno experiuntur,qualitates ipsas utcumque mixtas, luis intentis , sic

aegrorum curationibus minime satisfacere, nisi for-san in quibuldam simplicibus aegrorum alteratio-nibus.

Itaque sunt ipfe qualitates duntaxat prima 6 cuniverselia Natur» instrumenta, quibus illa in totosuo regno utitur ad alteranda corpora, vel corpo-rum principia initio generationum; funtque calor& frigus longe majoris activitatis, quam humiditas& siccitas, unde comparative dicuntur h» passiv»,ili» autem activ».

Caloris igitur Elementalis proprietates sunt ca-lefacere , rarefacere, attenuare, resolvere, liquare,urere, coquere, homogenea congregare,& per ac-cidens heterogenes dilgreg«re. Calor autem cale-facit per se, non quidem producens in subjecto, veleducens de ejus potentia calorem sibi similem, sedse effundens in ipsum subjectum;pr»terea rarefacit& resolvit quidquid humido aqueo aut visoidoconstat, Terr» non perfecte commixto : solaqueauri vel vitri humiditas illi resistit ob perfectamcum terrea portione mixtionem.

At frigus per fe frigefacit omne corpus, acprxtereä denset vel congelat humidum calorerarefactum , resolutum , aut liquatum : ideoquequod calor resolvit, aut liquat, hoc frigus con-gelat aut condenset, juxta illud Paracelsi , qu<£calore solvuntur , frigore tenerescunt , de con-tra : congelat autem prscipuehumidurn aqueum;at Ipirituolum, aereum vel igneum non ita conge-lat : sed tantummodo denset , 6t ad congretionenicogit: ideoque exposito vase vini pleno, frigoriHyemali, sola humiditas aquea congelatur; spiri-tus autem, vini prxsertim generosi aqu»'debilitercommixtus, & frigus inimicum fugiens,fe congre-gat in centro vasis , nec congelatur, quod ex secongelari nequeat, sicque frigus etiam homogeneaCongregat, & heterogenea diJgregat, ut calor ,contra Aristotelis sensum. Attamen si fjsiritus illepauciffima quantitate fuerit Aqu» permixtus ,ci-toque intercipiatur a frigore, congelabitur per ac-cidens, ut in ipse etiam aqua communi accidit,qu»non caret spiritu,sed habet exigua seltem quantita-te, qui subito interceptus ä frigore congelatur cumaqua , priusquam fe cocentrare & segregare queat:est tamen certum quod si aqua congelata, deinde-que liquata & optime clause servetur in annum se-quentem , rurfufqne congeletur post annuam fer-mentationem, hac fecunda congelatione, spiritusaqu» ( qui per xstatem multus evaporat in ae-rem infimum, segregabitur & concentrabitur abs-que congelatione; annis autem sequentibus, si idemprocessus repetatur , crescet ipse spiritus quantita-te & virtute, qu» aurum etiam solvat, quod est ar-canum eximium. Patet autem etiam ex oleis distil-latis, & aquis fortibus, frigus non posse congelarehumidum aereum vel igneum, prxsertim diitilla-tione desecatum & rectificaturu.

Jam versi humiditas per se humectat atqueemollit, nec non solvit omnia salia > nullaque sit se"lis solutio sine humiditate, atque idcirco humidumElementum vocatur Natur» menstruum'. Rati»autem quod lal ab humido dissolvatur, est quia seiipsum constat duplici materia, scilicet volatili, qu#sei Armoniacum appellatur, quod ex humido sum-psit originem, ideoque in illud facile abit ob Natü-xx similitudinem: tum sele fixo nullius saporis, <3 ulabit in vitrum , nec in aqua dissolvitur, quodfo"Natur» terre»,& penitus siccx, nuliiuique seporso

Ex