118 ASTROLOGIA GALLICE

Nec tandem quas sibi similem specie produciteffectum. Alioquin nec ulla causa aequivoca,nec Deus ipse esset causa totalis, quod absur-dum est. Quo circa forsan rectius philosopharividebimur , si dixerimus causam totalem eamesse, quae sola in suo genere effectum perficit,quatenus ab ipso genere dependet. LJt Deus& Coelum primum respectu hominis geniti:hunc enim solus Deu s perficit in genere causaeprimae simpliciter ; dando illi quidquid ejus per-fectioni necessarium est a tali causa; Coelum veroprimum in genere causae primae creatae, ob ean-dem rationem. Quod autem definitio haec sit le-gitima convincitur; tum quia evidentissime con-vertitur cum definito, convenitque totali causaecuilibet, tum quia per ipsam omne dubium om-nisque difficultas de causa totali & partiali illicoevanescit.

Ex ea autem consequitur, quod Sol ignem ge -nerans, aut etiam ignis ipse, est ignis producticausa totalis, quippe quod Sol vel ignis generans,solus in suo genere perficiat effectum, nec adhunc altero indigeat efficiente, si tamen combu-ftibile Soli & igni simul exponeretur, & abutroque accenderetur , uterque partialis causadicendus esset: unum enim juvaret alterum! Atvero Sol & pater hominis geniti, causte totalesdici nequeunt ; scilicet, ad eam generationemneque Sol concurrit solus in genere causa: Plane-tarise, sed Luna etiam cum reliquis Planetis;quorum impressiones non minus quam Solis innato deprehenduntur; nec pater etiam concurritsolus in genere causae particularis proximae, sedcum matre,unde pro foecundiffima Virgine Ma-ria unum deducitur, ejus ineffabili maternitatemehercle dignissimum, quod nempe sola interhomines, hominis causa totalis extiterit; quippeChustI) quem sola effective perficit in suogenere, natura mirante, ut in ejus honorem ca-nit Ecclesia : ideoquejureCHR l s ru s ipse fre-quenter se filium hominis appellaverit ad alio-rum differentiam supernaturalem, qui filii ho-minum inScriptura vocantur. Circa quod nota-ri velim, quod quoties Chr i st u s scfiliumhominis vocavit, totius sanctiffimie fuse matrisvirginitatem insinuavit.

Porro ex definitione causa: totalis, erumpitdefinitio causae partialis : quae idcirco ea erit,qua: non sola insuo genere perficit effectum: sedalteri sociata : ut mas St femella in generationeanimalis : 10 homines eandem navim trahentesaut turrim aedificantes; septem Planetae ad ho-minis generationem concurrentes in,effectum,sive eadem ,fiv e diversa specie virtute, sunt tan-tum illius causie partiales ex definitione.

Quamvis autem Sol & homo in hominis gene-ratione sint causie partialesnon tamen proptereasunt ejusdem ordinis, sed Sol est causa universa-lis , & homo particularis, de quibus infra dicetur,atque hic illi iri agendo fubordinatur : formalisenim ratio causas totalis vel partialis, tam uni-Ve rfeliquäm particulari causie communis est, utfusius infra patebit.

Igitur ex praedictis colligitur quod pluribuscausis in eundem effectum concurrentibus, sivefubordinatis sive non; singulas totum effectum

duntaxat incomplete prod.ucunt, solo D eo ex-

cepto, qui totum ilium complete producit, quaa-doquidem quidquid sit dbaliis causis, idetiai»fit a D e o concurrente, sine quo factum est nihil.Ac prastereä quod singulae propriis efficientiis itadistinguantur inter se, ut quod ab una conferturad effectum, non conferatur ab altera ; unde fitut quamvis puer totus dependeat ä patre & ma-tre sigillarim: tamen a neutro pendeat totaliter,a D e o autem pendet totaliter.

C A P U T VIII.

De Qtusa tmiverjali & particulari.

C "* Ausa universalis ea esse vulgo dicitur quaeVirtute propria multos simul tempore diffe-rentes specie producit effectus. Idque vel unicaeademque virtute, ut D e u s, primum Coelum,Rex in luo Regno; vel pluribus inter se diversis,ut Sol agens in haec inferiora lumine, calore & in-fluentia inter se diversis; anima agens in corporediversis facultatibus. Particularis vero ea voca-tur quae unicum specie producit effectum, utluXilluminans, magnes trahens ferrum, & similes.

Verum quod in his non consistat efficientis uni-versalis aut particularis effentia inde probatur.Quia D e o & Sole tantum positis in esse cum ali-quo calefactibili, vel supponendo Djum suumsuspendere concursum ad agendum cum creatu-ris omnibus exceptis Sole ipso & calefactibili)huic erit Sol calore sibi proprio particularis causacalefactionis: non ergo De u s erit ejusdem ef-fectus causa particularis. Cum enim Dbus&Sol sunt, causae totales ipsius effectus excap./-sequeretur eundum effectum produci a duabuscausis particularibus totalibus ejusdem generis,scilicet efficientibus, quod ideo negatur ä Phiso'sophis, quia'superflua esset altera, & effectus äneutra per se penderet: aut saltem posito D e ocausa particulari, Sol superfluus esset, quem ta-men etiam supponimus cum Deo concurrere,proindeque minime fuperfluum.Erit igitur De « 5causa universalis, ergo non habet caulaquod fituniversalis formalster, ä multitudine effectuumsimul productorum. Quod ex eo etiam confirma"tur, quoniam alioquin Deus non esset particu-laris causa creationis Mundi, qui diversis specieconstat effectibus, contra communem senten-tiam , quse particulari cuilibet effectui, particu-larem vult deberi causam. Cum igitur caus 3 'constituatur ineffe causae actualis per actualemconcursum in effectum (quod quidem in supf'riore hypothesi commune est D e o atque Soli) mhoc autem inter se differant, quod D E u § con-currat cum sibi inferiore principali, hoc est soff*rioris ordinis , Sol vero cum sibi superiore, ^non cum inferiore, per hoc etiam Sol erit causi*particularis, & per illud Deus causa universi 1 ' ,lis calefactionis superioris.

Quod autem hasc sit ratio primaria & per -causa universalis, inde probatur: quia si caso r adiversorum specie effectuum simul tempore P r0 'fductione, ut calefactionis, indurationis, liquem'ctionis, rarefactionis , coctionis, &c. dicatur caU-fa universalis ; statim quseretur, quaenam sosingulorum causa particularis j non enim datur esectus particularis sine causa particulari. Haec?