LIBER.

NONUS

173

triinij neque directe neque reflexe posset ut ipsecalefacere: quod evidenter testatur miram ca-l0r is ipsius efficaciam; vel propter Solis formamPropriam cui in agendo subservit forma ignea; velPropter admixtam materiam Coelestem Elementa-ri multb activiorem ; vel propter incomparabilem“olaris corporis densicatem; vel propter haec omniarfflul. Tertium denique probabile est impediri,n °n tam ab Elementar: , quam a Coelesti materia ,e3c qua ipsi Planetae etiam componuntur. Negariramen nequit eos a Sole calefieri; cum denso sintCorpora; maxime Verb Mercurium & $, deinde-9 Ue Lunam in copula. Atque haec de Elementognis i n corpore Solis.

. Portio ferrea probatur tum ex nigrore exhala-^onum e corpore Solis prodeuntium, qui ad aliud~stntentum referri nequit. Tum exiumma ip-lus Solis densitate, sine qua tantopere non calefa-^rctunde non immerito Kepleruslib. 4. Epist.■^'rron. illum comparat propter materiae densita-* em candenti massae auri; aut si quid sit densius:uensitas vero est qualitas maxime terrea.

Pars autem aerea tum etiam aetherea probantur;fl u °niam calor qui ä Sole copiosiffimus effunditur,*j otl e st impense scd duntaxat moderate siccus, blan-. as> ^ uavis > generativus, coquendo digerendoque" °ueu S ; acpropterea omni viventi horumquein-2 0 ca Ado Lt humido radicali ( quae sunt naturae^aereas at que aethereae ) amiciffimus: unde Solis sic-Clta ten\ multa humiditate temperari constat; nonfr a quea quae ignem extinguit, sed astherea & aerea,suibus ignem ipsum vivere fertur. Adde quod Solisportio aetherea, illum in ipso aethere sulpensumretinet.

Denique pars Coelestis ex eo innotescit Astrolo-go , quod Sol supra omnem modum Elementalema gat; dum simul tempore in iisdem specie subjectisUt hominibus,diversos specie producit effectus,pro ratione fui situs in domibus astrologicis, utproprio loco fusius explicabitur. Itaque non secus

ac ad effectus Elementales, indiguit dispositioni.

bus Elementalibus .- ita ad superelementales siveCoelestes, Coelestibus carere no« potest:

Caput VIL

&)e mixtione Lunte.

jUamvis Luna ex Planetis omnibus, fit Te^lurimaxime affinis & viciniffima, veteres t;men & neoterici Philosophi de ejus natura in ta;varias distrahuntur sententias, ut de illa quid ceistatuere sit difficillimum. Anaximenes enim & Pamenides illam ex Solo Igne constare dixeruntPythagoras , corpus esse petrosum : HeraclitusTerram caligine obductam; Plato, Terram Xthream : Democritus & Xenophanes in ea camposmontes & valles dari dixerunt; eamque habitari >esse Terram multarum urbium : Pythagorei noinulli Terram esse instar ejus quam calcamus, stanimalibus & arboribus refertam quinquagies mjoribus.

Ad de hac re omnium fusissime & fubtihffudifferunt Plutarchus in suo libello de facie ia ok? Lunae: ex quo Copernicus ejufque omnes affc 35 ^prompsisse videntur quaecunque pro Telli

ris motu & habitatione Lunae defendendis» pro-pugnacula extruerunt , ait enim Plutarchus. Q^odetsi Luna fit alter a Tellus , tamen ne sua gravitateruat ad Mundi centrum, impedit motus ejus circula-ris , ttp lapis in funda circumabius. Stqueomne cor-pus ponderosum in fieipfium colligitur , & versus fuiipfius medtum omnibus suis partibus fieipfium contrafulcit: hoc equidem paBo Terra , non in quantumest totius universi media , sed in quantum estipsa totum aliquid , conciliabit sibi & alliciet pon-dera & partes sui ipfius. Quemadmodum enim Solin fi convertit particulas ex quibus ipse confiat ; ficetiam Terra lapidem tanquam finuisuo convenien-tem exceptat. Si vero corpus aliquod exißat , quodTerra non fuerit attributum dprincipio , nec abeorevulsum , sed quod forte se ipso propriam sortitumfit naturam & confifientiam ( qualem utique di-cent esse Lunam ) quis impediverit illudseorfim per-manere circa se ipsum , propriis suis fultum & re-vinBum partibus ? Deinde verö in Luna agnoscitmontes , valles St aquas, nec non incolas parva:statuae, & pauci cibi, quique maxima ex parte vel-*cantur odoribus atque fumis, iis similes qui con-tinuo Tabaci fumo sefe reficiunt vel oblectantur.Sed St plura alia de illo Mundo Lunari exponit adquae Lectorem relego. Hoc auteirt miror quod ve-teres illi tubo optico destituti ( cujus alioquin non-nullam posteris memoriam reliquissent) solo acu-mine vilus vel ratiocinii fortunio montes & val-les in Lunae facie detexerint; nam Tubus opti-cus hoc seculo inventus praeter alia stupenda inCoelestibus obscrvata, confirmavit in Lunari cor-por^ esse montes & valles ingentes, foflastjueva-stiffihias, St numerosas, ita ut Galilaeus Lunamcrebritate specuum caudae pavonis assimilet. In-de vero & ex Lunaribus maculis occasione sum-pta Galilaeus,Keplerus , Campanella , caeteriqueCopernicani levissimis conjecturis delapsi in er-rorem veterum, horum opinionem confirman-dam susceperunt, quod Luna sit altera Tellus»maribus, lacubus, lylvis,civitatibus, oppidis Scincolis referta, pluraque alia circa idem protule-runt somnio simillima, quae nullibi distinctiüsquam in ipsius Kepleri somnio Astronomico repre-scntantur : Cujus & appendices in Selenogra-phiam, partes praecipuas hic animi recreandi gra-tia inserere fuerit oportunum, si nonnulla notatudigna praemiserimus.

Primum: Tellureöi ab eo dici Volvar» , qubd(in ejus mente) motu diurno circa propriumaxem volvatur. Secundum: Levaniam scu Lu-nae regionem, in duo dividi Hemisphaeria; quo-rum alterum dicitur fubvolvanum, quod con-verso ad volvam facie , hanc perpetuo volubi-lem cernat : alterum vero dicitur privolvanum,quod Terrae sive volvae viso perpetuö privetur:hoc est Lunae facies nobis perpetuo latens; illud,Lunae facies nobis femper apparens. Tertium:Lunae faciem dividi in partes claras & obscurasquas Lunae maculas vocant: Hae sont tantum inlocis depressis, illas duntaxat in editis St asperis.Quartum: ex foffis sive cavitatibus alias ftatinjab ipso Planitie esse depress as , alias vallo in al-tum elato. Cum autem ex Terrae a Luna di- *"stantia videatur distincte fossarum profunditas,hxc erit ad minimum 8 milliariorum Germani-corum : At latitudo sive diameter ex Keplero estE Z circi-

(