Buch 
Astrologia gallica principiis & rationibus propriis stabilita atque in XXVI libros distributa / opera & studio Joannis Baptistae Morini
Entstehung
Seite
174
JPEG-Download
 

circiter io miiliariorum. Quintum tam subvol-vanos quam privolvanos habere diem 15 dies no-stros longam, qua durante a Sole prxiertim Meri-diano maxime torrentur: cuique succedit nox to-tidem dierum frigidiffima. His positis jam sequi-tur Kepleri textus. %

' Ex joan.Kepleri somnio sive Astronomia luna-ri. Cumque tota Levania, non ultra mille & qua-draginta miliaria germanica pateat in circuitum ,quod est quarta demum Telluris nostra pars: mon-tes tamen habet altiffimos, valles profundissimas,& prolixas , adeoque multum Telluri nostras inperfectione rotunditatis concedit , porösa interimtota est & cavernis Ipelüncilque perpetuis quasiperfossa, maxime per Privolvanos tractus: quodpriecipuum incolis remedium est contra asilum &frigora.

Quidquid vel Terra nascitur, vel super Ter-ram ingreditur monströs® magnitudinis est. In-crementa fiunt celerrima, ob humidam loci natu-ram , brevis vitas sunt omnia, ob crebrasque maxi-malere viciffitudines, cum ad tam immanem cor-porum molem adolescant. Nullus privolius cer-tus nidus, nulla habitatio stata ; totum globumunius fuse diei spatio agminatim pervagantur, parspedibus quibus longissime camelos nostros prtever-tunt, pars pennis, pars navibus, fugientes aquasconsectantur; aut si mora plu (culorum dierum estnecessaria ; tunc speluncas perreptant, prout cui-que natura est. Urinatores sunt plurimi; omnianaturaliter aqimantia spiritum trahunt lentissime:lub aquis igitur degunt in profundo, naturam arteadjuvantes. Ajunt enim in illis altiffimis aquärumsinubus frigidam perdurare, ferventibus a Sole su-perioribus undis : in superficie quidquid hasret, idelixatur a Sole in meridie , fitque pabulum adven-tantibus peregrinantium colonorum exercitibus.Nam in universum, subvolvanum Hemilphtenumnostris pagis & oppidis, & hortis ®quiparantur; pri-volvanum nostris agris & lylviis & defertis.

Quibus respiratio magis est necessaria, ii ferven-tes aquas angusto Canali in speluncas admittunt,ut longo meatu in intima recept® pausttim refri-gescant. Ibi se potiori diei parte continent, eoquepotu utuntur, vespera adveniente prodeunt pabu-latum.

In stirpibus cortices, in animalibus cutis, aut siquid ejus vicem obtinet, majorem corporeae molispartem absolvit, fungosiimque & porosumest ;acsi quid deprehensum in die fuerit in summitate in-duratur, & aduritur; vespera succedente deglu-bitur.

Terra nascentia, licet in montium jugis paucasint, plerumque eodem die & creantur & enecan-tur , novis quotidie lucere Icentibus.

Natura viperina in universum praevalet. Mira-culo enim sunt loli fele in Meridie exponentes,quasi voluptatis caula Lacertarum instar, non ta-men alibi nisi pone orificia speluncarum, ut tutusSc pomptus sit receptus.

Quibuldam per diei aestum spiritus exhaustus,^itaque , extincta, per noctem redeunt, contrariaratione quam apud nos Mustis.

Paffim per Iblujn dispers® moles figura nucumpinearum, per diem adustis corticibus, vesperi qua-si reclusis latebris, animantia edunt: ut arbor illascotiae ex cujus exsudantegumini nascuntur anates,

Pr®cipuum sestus Lenimentum in lubvolvanohemilph®rio , sunt continua, nubila & pluviae,quae aliquando per dimidiam regionem aut eo plus

obtinent.

In appendice autem Seleno graphica hsec habetde oppidis lunaribus. Cavitates illae lunares a Ga-lil®o primum animadversae maculas potistimum in-signiunt , hoc est ut ego demonstro, partes depres-sas in quandam aequoris planitiem, uti sunt penesnos maria. Sed ex ipsa cavitatum figuratione colli-go , loca, potius esse palustria. Atque in iis Endy-mionid® solent metari spatia suorum oppidorum,sui muniendi causa tam contra humorem musco-sum, quam contra solis ardores, forte etiam con-tra hostes. Ratio munitionis est haec, palum defi-gunt in centro spatii muniendi ab hoc palo nectuntfuniculos pro capacitate futuri oppidi, longos anbreves; longissimum deprehendi quinque milia-rium germanicorum. Cum hoc sic defixo funiculo,ad circumferentiam excurrunt futuri valli, quamfines designant funiculorum.Tunc ad val-

lum egerendum coeunt. Foss® latitudo non minoruno milliari germanico; materiam egestam , in aliisoppidis omnem introrsum recipiunt: in aliis parrim'extrorlum egerunt, parti m introrsum: ut ira du-plex fiat vallum , intermedia fossa profundissima,valla singula in st redeunt, velutad circinumex-,acta rotunditate, quod finiculorum xqualitateTcentiali pa.o extensorum consequuntur , hoc pacto,»fit ut non fossa tantum profunde admodum sit de-'*preise ; sed etiam centrum oppidi, veluti umbilicusventris extumescentis, in speciem lacun® dehiscensspectetur, toto circum ambitu per acervationemmateri® ex fossa egest®, elato in altum. Nam afossa ad centrum usque nimia esset intervalli pro-lixitas ad materiam egerendam. In hanc igitur fos-sam , colligitur uliginosi campi humor , sicca-turque quidquid est spatii introrsum a fossa ; fit-que fossa cum aquis exundat navigabilis; cum exa-ruit Terrestri intinere permeabilis. Quacunq; igi-tur ingruit illis violentia Solis: versus illa circularisfoss® partem fest recipiunt sub umbram valli exte-rioris.Qui in centro spatii sunt,& qui ultra centrumin parte foss® ä Sole averi®, sub umbram interio- 'ns; Atque sic per dies 1 y. quibus continuis a Soletorretur locus, umbram secuti, proprio vocabulo5T»e^!roT5(nv®stum tolerantes. Atque hoc ridiculumcommentum videtur adhuc verisimilius, quämHenelii opinio in sua Selenographia; dum vultfossas per discum Lun® conspicuas, nihil aliud essequam valles montibus circumscptas : cum enimfoss® illae sint valde rotundae, iisque magnis, me-diocribus & parvulis totus Lun® discus sit refertus;sequeretur totum Lun® diseum montibus in orbeSmagnos & parvulos exacte rotundos disiiminatisesse opertum; quod nec apparet in Tetra cui lunamomnino similem faciunt, nec ipsius Lun® apparen-tiis omnibus satisfacere potest.

Quoniam vero meus hoc in opere scopus praeci-puus est errores & figmenta in Philosophiam a bEthnicis intioducta, ver®que religioni contra*"! 3expurgare, ne his Catholica ingenia novitatummis avida depraventur, quod figmenta illa videa^etiam ab hominibus Christianis approbari & con-firmari : idcirco hic oportunum fuerit hanc de lu-naribus civitatibüs 6c populis, opinionem examinisubjicere, quippe qu® sine validis rationibus inte*"

Chrjstia-