969 .
m
i»
Matthioli medici
Senensis Commentarii 3
.B- SEXTUM PE DA CII DIOS CO
K 1 E>IS ANAZARBEI, DE LETHALIBVS
VENENIS, EORUMQUE PRECAUTlONE
et curatione*
PR/EFATIO DIOSCORIDIS.
i® IWIf!sC\PSI p e R. i o Ri bu s, atnicislime Aree, libris tradidimus de aromatibus, oleis,Unguentis*arboribus,& earundem fructibus,lacrymisqi: item animalibus,meile,lacte,levo,fru-mentis, oleribus,herbis,radicibus,liquamentis,vinis,metallisque* In hoc vero totiusoperis ultimo,facultates medicamentorum recensebimus,quae prodesse nobis,aut of-ficere postunt. Vitata igitur orationis prolixitate, opus institutum prosequamur. Hu-ify juscemodi autem tractatus cum bifariam distributus sit,In partem venena prascaven-
*T terr, >i Ca ut ne fallant sumentes,aut si quando per imprudentiam dentur,ut tum quoq}moct SlrJri a st ü 5:8cin ratione iis succurrendi,qui jam noxam sentiunt:primüm disteram de prae-ti|j| te itp et 5 st u om este difficillimum pleriq; majorum arbitrantur, quod dantes clam Venena ita in-Pariti isimum quemq^decipiant-Siquidem venena sua amaritudine, permistis dul»influentiae s * • § rave odoris virus mistura odoramentorum eximunt. Aut medicamenta immiscent-aut K lt /r t * S § rat ’ a dari putantur, & praesertim in valetudine, ut absinthium, tragoriganum,jiiri^'ds p Ur n ydopum,quinetiam thymum,irim,origanum,abrotonum,castorium,aut si quid medi*" epasto t0 ) t si S cognatam habere qualitatem videatur. Aut potionibus inserunt, ut vinis asperis,Jf"- 5 aquae,musto: succis,ut in cremore lentis, polentis: aut medicaminibus, aut aliis,
assi
i uä 3 “UULU . UlbUdjUL 111 VlCillUlG IGllLlöj puiCU Lio . dUl lllCUlldUUUlUU^ ? dUL dllld)
^rg^Uini Eduliispeciem referentibus. Quare qui in ea suspicione sunt, conditos cibos vitaree fiirie lnten ^° lapore dulcium,aut salsorum,aut acidorum abstinere: nec sitibundi affatim bi-
C rie
% ^'gidain esVor aciter comeste,semperque ad saporem horum diligenter artender^, praesertimqjShsoiiij a< l Ua m praesumere. Satiato enim appetitu,qualitates aegerrimi postea concoquuntur*
<L^artifi c ern fi ac d e cavemus potiones auxilii praetextu dari solitas, quas offerunt improbi Venesi-5i sn.^fie facile' S ' lta st ue ob id laborantes morbo non perinde audentium injuriis patent. E t haec qui-e Xped^ CaUt ^ ^ducticjue homines capiantur dolis veneficorum, ratio est, & facultas* Sed aliäre dd ai .. 1 ' Clo L m suspiciosi aliqua praesumant, quae venenorum vires hebetent, & inefficaces ir-1 W^ e ftcitr’' ^Msmodi carieae sunt cum juglandibus nucibus manducatae, Lc quae cedromela vo-U <ln, 8>$ appejp 5 * em inisque napi drachma Cum vino. Item folia calaminthae, aut creta, quae Lemnia* falis c j a i tUrj pondere pari cum vino: aut rutae folia, & nucis juglandis nucleum: aut cäricaSi^uni fumant,& nullo Veneni genere laedentur* Antidota ex vino sumpta, eun-^^?era -ioter quae intelligitur magnum Mthridatium, & quod scinco, & quod san-do Oonff 1 "* ^ in ^ fiaepe venenis obsistunt peculiates quidam Corporum affectus certo quo-qm^orum,cum quadam cibi, potuSqüe qualitate, tum vini copia ita temperatorum, UtÜS f 1entUnt:: siquidem ingesti veneni vires frangunt, atque jam priore alimento fractis,\i' rt Un& n eatl k, Us 5°bstant, ne mentbratim per digestionem insinuetur. Verumettimuero,quo-NonmbU^^ ^kerdum similia discrimina peregre agentibus adfert, absque ullis insidiis•W-^Iocq fukj 11 , disterendum mihi de hac re neceslarium duco, jam primum igitur culinam‘Of ec Und, ^ : ulicooVen it,cibosque 8cpotus inhujuscemodi loco struere.
a lecUst da eK ^ convenit,erbosque 8c potus in hujuicemodi loco ltruere. Si id fieri corpmodenqu erte nda-f t Cost d^io haec apparandi,apponendicjue sub tecto. Sed tum diligenter laquearia
Vlk* h*. oni m4 X /1. I««* A l\»i 1 A mrfrifio ^ rt ifh<l 110 n /irirJii m *. «... „ J Ab-
\i t C)r 'lUoru^ . c ha ? enuS dict
^ic^^gulo 3 01 Ist sidiis sumpserunt,auxiliari primo quoque tempore oportebit: siquidem dum3 ,^ Ver j en orum notae expectantur,immedicabile fit venenum,&paulisper neglectum,
cedit,Q^are si qui pro comperto se Vis tis sumpsiffe intelligunt,Sc fateanuar, aut eo-
tum