970

And. Matthioli Comm.

T Deculj asi, slf>‘'

rund; qui aderant,testimonio constet,protinus ad idonea remedia transeuntes,facile Pi; fru» ta ^constitutioni restituemus.Neque enim iis assentimur,qui prorsus auxilia in hu)ulce jnsid ei ^ ’ vC( jberi contendunt. Quo enim modo morbi, quorum causae ccecae,latentesquecorpo j®q uC jj t j-

dicinam admittunt,& quae forinsecus incurrunt venena, medendi rationem aspern 3 ^^omnes morbi pro causarum ingruentium magriitudine, proque antecedentibus arre £llt is. .ribusqz, quibus sit opportunum corpus,vel medicabiles sunt)vel nullis cedunt medi ^0 n° ^qui forsan obmutescentes, aut temulenti, aut nolentes alioqui venenum äse egeri, { 0 f\'

cognitionem praebeant, tum protinus accedendum ad ea, quae communiter epotis q qua tnUt 1nis opitulari consueverunt. Atqui nullum magis in omnia valens auxilium dari pot 3< 1 ^j;

mo loco virus foras exhauriatur,priusquam invalescat. Quare sine mora calidum a qUä ^seorsum,ut vomitate cogantur,dari convenit. Aut si oleum natura loci negat,butym sub'

malva, aut lini semine, aut traHo, urtica, fceno graeco, aut halicae decocto, vicem ei« qtt°^ ^vi'

enim non modo vomitionibus exigent vi illa sua laxatrice,aut nauseam ciente, fe jd q u c3 n'

ducent, & corporum inanitione ita adversabuntur, ut acrimonias venenorum he e ^ f#ce> 3denter hujuscemodi argumento deprehendere licet. Esto, ut quisquam viva. C qjj na t, e / u C £ j p^'tharidibus, aut alio quovis acri, corpus exulcerare statuerit, is si ipsum oleo leniter 1 si Ei-nern non accipiet. Atqui neque vehementer adstringi corpus, neque refrigerari p ^ungamr. Quinetiam vomitus non ob id modo, quod vacuet, & noxium humq aJlt col° re ^pgU''mentum ad fert: sed quod assumptum virus nonnunquam odore,coagulatis g rUsl1lS ’ U ciü \ el » vt '

quippe cum odore, & amaritudine, meconium: colore, cerussam, gypsumve: g rU - Äli t ru

nemanimalis recens jugulati ostendat. Nam gravis odor regestorum, leporis m ar

nesicia deprehendit: ita ut nonnulla ab iisremedia peti possint, ad idonea singuio ^

untibus. Oleo etiam malvae decoctum admiscetur, aut g!aucium,aut adeps anie * u ^

carnium jura,aut lixivium lignorum cinere factum, libi vero vomitus dilig erlte p aC it& nlt sieS; vi "quid in ventre coierit, quae haeserunt intestinis reliquiae, clystere acri devocentur. jj,guc s P'

tum cum hydromelite sumptum,& vina vetera liberalius epota,gallinacea jura,p ^ssiibdtustae carnes pinguesque,& quae adipe aut recenti butyro parantur. A1 vum namstdiximus, & stomachum resolventia,proniorem ipsum ad vomitum reddunt: Sc ' Quin^^eO’ 1 '” ^

nias hebetant,atque meatus obstruentia, celerem virium penetrationem inhibent.

camenta dantur,quae communi dote prosunt,ut Lemnia terra, agaricum, abroton ^^Jla,»* 0gii,semen pastinacae, & calaminthae,nardum Gallicum,castorium,ferulae virenti 8 ^ an aci S ^ ce jli° l ’dendri, succus marrubii, laser, aut laserpitium, sagapenum, peucedani succus, aU xCl g, q ua , ecD ct usri ’quam magudarim appellarunt, aristolochia longa, sylvestris rutae femen, & ‘ jCt . et poliinominant, folia: singula cum vino drachmae pondo fumi debent. Effectum P r3£ . r j s e vef |sC ’& seseli,& liquida pix lincta. Magnifice ferunt opem antidota, quae in calce °^ n f u eve run 3 a ffe^mus. Communis ratio praestandi auxilii ita se habet. Caeterum ab iis, quL d

communia remedia sumptitari possunt. Fere enim vires venenorum quam p i üCü nt 33 u6 n econsimiles corpus tandem redigunt. Quam ob causam plerisqtie communia co . nt us* ^ a >jo^ /ria etenim sunt venenorum genera,communes tamen,nec multi iidem assect uSpotest,ut omnes concurrentefque casus,quae symptomata vocant,unum venenisupervacanea fuislet venenorum singulorum traditio,cum suis remediis ab aut 0 ^

que vero in uno eodemque promptum est invenire,ut quis stomachi, alvi, ir.tel m re tusj 0 ^ £ zl>ß^.& vesicae dolore vehementer crucietur,ut singultiat, erodatur, contremiscat, . ojjvers 6 ?^^convellatur,pulsus elanguescat, spiritus difficilis fiat, veterno prematur, vertig^^ tof 0iini.^.| jl js‘ 1 ^sensus, stranguletur, sitiar, sanguis erumpat, febre conflictetur, aegre lotium*®. j^ster* 3 *’ ,,tur, crebro vomitet, nausea prematur, rubescat, livore sugilletur, pallescat,d e 11 v

ficiat, &; pleraque alia faciat, patiaturque: singula enim in generales affectus de fupräd** 1 ^ .

communia ea demonstrant, quae evenire consueverunt. Quare in singulis, q yefitris?^^,^,facile fuerit devoratum virus cognoscere. Nam oris 8c linguae erosio, stomac sed l ^u

num inflammatio, vehemens urinae difficultas, & interdum cruoris cum e °- 6 re pesiu nl:lls haU^ufiipluribus partibus quidam adustionis sensus,non in cantharidibus modo p° tlS . ^coniu’ 11cis quoque pinorum, &bupreste, &salamandra. Porro non modo eos,q u * tot£) corp° s pid‘ s \,Jveterno,aut sopore premi,stertere,livore sugillari,torpere, refr igerari,stupef ce1 ^’ v0J . a run c 'sentire, sensu privari constat, sed eos etiam, qui mandragoran», aut cicutamnon hyoscyamus rantüm infert, verum etiam quae toxica appellantur: itidem ^ n g U ine ta {) j t e

in Heraclea Pontica gignitur. Strangulatio non minus in fungis, quam m ^^jjjvc.^r

aconito, cerussa, gypso conspicitur. In summa, difficile unum uni venen°P r ed 3 t , n 1quod haustum, gustatumque virus prodere po ffit: maxime, quod haec c3e ^ e } eJ -jter en f] 0 rig aS $t'quae in corpore exoriuntur, communia sequi solent. Caeterum in his, q^fsignis forsitan indicare possis, si ad ea respexeris, quae fumus dicturi. Sedin ^ qS „ntudines spectant, nihil ad medendi rationem difficile, duntaxat quod P crr J-'i u tata i stpote cum venena statim, atque praesentaneam vim illam perdiderunt, trans venC sica f acommunia reliquorum vitiorum remedia, compositionesque flagitent, cum uS r eci C 0 ^

amplius insit. Sivero longa sit affectio, in aliquod diuturnorum rnorboM ^ a cte> ^

facile fuerit medendi rationem assumere. Sed de iis, quae generalitef auxi 1 j Rie3C posn 6r ^ 0 b» 6 f'(ifitquenter quae privatim singulis prosunt, scriptis mandabimus, si prius jiosi « 3 c3Ü

singulis ordinibus exitialem, aut maleficam vim sortiuntur, ut medicinae 1 ' utU ntH r

quae ad rationem salutis scripta inveniuntur: quod nonnulla eorum, q ul hom 0 ' 0 ^commista. Incuria enim "" " "" ..r..»nra > -st,«. .,.1

4

tur. Proinde an imalia

m magnas adfert noxas, & saepe continuo usu eorum, f.y*'

, quae exitiosam vim habent, haec sunt: cantharides, j jP es. frf '' v

cwi' i lumuvamujstlirt j WAIUUI4UI Villi IiaDCIlLj 1U1A*- • v«*---— hl^ 1

pinorum erucae, lepus marinus, rubeta, & rana palustris muta, devoratae