o
220 Morbi Gallici. ° ^
Hxc te prius scire volui, ne postea dicas non praedictum. Andreas. Beneprofe# 0usu nostro id sermonis nunc incidit* quippe de his me percunctaris, quas jamdudum c jconceperam animo: calcaria igitur equo iponte currenti (ut ajuntj addidisti. Na-tu perplexe minitaris postea videro: quamvis (vere dicam) nimium oneris nobis* P ^quasi vero cateros in hac cura medicos excellamus. Tu quidem mi Francisq^ 5mihi tribuis, quantum ego nec agnosco, nec postulo, facis amice: tametsi vellem aconfote, quod credis esse, aut suturum brevi speras: sed certe (ingenue dicam quo j^,
nihil in me video signi, quo possim quandoq; id suturum mihi promittere. Sed dcctenus. Verum antea quam hi sermones se altius efferant, ut viva tantum Veritas c ^^ t0 >sspiritus gratia ore nostro proferatur in lucem, in primis Deo Optimo Maxim 0 111colloqui incipiamus.
DE MORBI GALLICI CURANDI
RATIONE DIALOGUS.
enarra-
tio.
Mnipotens pater (ut Hefiodus) antiquorum pervicaciam perspiciens, Pandoram cnmferto terris immifit. Denuo memoria patrum,ut effrenatam mortalium luxuriam debitu wnis,aut propositis contineret suppliciis,morbo quem Gallicum vocamus,Italiam bellorum P r °^00icuffam c onfecit, qui postea contagione vulvam esi. Quidam Deo,cum fit fuinma ^ onltiS ’! -^,0^non debere contendunt,proinde gentium colluvione aerem infellum producunt. Habes ct#
causam cognosce, de quamedicorum prastantistimo cui^diversasententia eil, ut non poßis,quis ver0rit,facile conjicere: quippe quoniam philofopbantespleris in Saturni Martis ^ aspectu cum retrograd afam conjiciunt,cujus conjunctionis tanta fuerit malitia, ut non immerito morbus inde procefsffe jit W ‘ g tS)corruptum cceli tractum sanguinem in atram ullem, convertentem causati fuerint. Nonnulliper montem Salviam iter facerent, a fceminis leprosis per coitum primitus contraxisse, eorumposte*™ ^10)
atram bilem pituitam^ procurante, memoria prodiderunt. Inde putarunt medictnam plerife f r0 r 00^Elephantia non absimile, qui Cornelii Celfi,Galeni, Paulis Aegineustententiis videbantur inniti. N° ntl 00^ , 0cholicos varos,quos etiam morbillos dicunt,aut malum mortuum dixerunt. Nos vero multis '
argumentis convincemus, hunc morbum ab Elephantia plurimum distare. Cat erum morbillos nie (a 111 ß0,u tl,l>malum mortuum,quis fana mentis dixerit,qui novent morbum Gallicum favos nervorum distentiones,J 00’
1? Quibus omnibus faM 10
ma .<
dolores, ostium putrescentium corruptiones, & ulcera sequi malignitatis sapre,nobis accestiffe agritudinem novam.
FRANCISCUS. Agis perplexe mecum, tardiusculus sum, quamobrem cum hac abstet
*0 l :
lim,tum illud inprimis,quod minus esi triviale,quibus scilicetfignis Medicus ille,qui laborantem fitJ^r fmorbum dfanguine, aut dbile, aut dpituita,aut ab atrabile cognoscet procedere, quoniam mihi saMeft d quatuor humoribus hunc foveri posse. , . ^4 ce^
ANDREAS. Reble tu quidem Francifce,& vere: ne^ enim ab isto morbo,ni ita effet,ut diXE^ inte u>fT ^gio,tanta nobis impenderent mala: quoquo te verteris,luc noxa prosto est, nullopallo excluditur, fe^P fibfl
vafemper molesta efi. Verum tibi mos geratur. Nonnullos plerum ^ videmus pustulis , & tuberadbeis totum corpus afferfum gerent es,quibus sub alis & in inguinibus,abfcejfus corporis turbinati,qi iaii , inoreste subito emerserunt .Qmd Galen.cnm d sanguine,tum d bile fieri credidit his verbis,sexto Apb.hbr^ Hftula.atcfj tubercula,ab humore calidiore generantur- Hac ille. Sed is morbus,cum d sanguine fovetur, 1 00
gnitate lavioribus curatur remediis. Sunt qui maculas tantum rubeas,in luteum tendentes colores ut ß (jjt'quibus & in faucibus,&circa pubem,nunc erifypelas,nunc Persicus ignis,&Phthiriafis nova < l HiU '‘ tn> ‘ ,
rant 1 hi fere biliosi circa front em dolore confictantur. Pituita vero,&atra btlu stgna sunt , dolor i» oC P 0ttio nervorum,crurum vexatio,Uventes & verrucosa suppurationes .e gypso pr at er ea concrei is noms ^ ^
gisqudm dietorquentur.Vnde non abnuerim,morbum Gallicum a quocurn^ foveri humore, prafertua de^i^, st
omnes species apostematum,cutis^ ex ulcerationis,&malorum ulcerum,ab expertis chirurgis ,cjf * quivis^ ^viris,eorundem monimentis annotata, huic complicari, quibus rarius, aut nunquam fortasse remeat* 1,1Omnia ter arum prodita Gallica malignitate contulerunt.Omnia itac^jut uno verbo dicam ) morborura£ ene 0.0*genera cCt*' ascribuntur,possunt cumGallico concurrersitantum etenim inect virus,ut ubi primum je cur ocC
Gallico cö ta ^ es Mico in morbos paratos fim detrudat. Si quod etiam corpus occupaverit, infeceritue , aiiq !t * *2^ ^ diris 0currunt, imbutum, in suam malitiam brevi convertit eam, ut scelerum multitudine nobis tam virulentam
missam non immerito videar dixijfe. Sed nunc quod pollicitus funi. Nonnulli medicina interpretes ^ roh ier!i>ealli^m tem P e st dte nostra, pluribus prifc orum [monumentis innixi, morbum Gallicum effe Elephantiam °T m p e rexe*P e yICum Quorum sententia non accedentes, dicimus testimonio eorum, qui de Elephantia conscripserim ' y.
agrotantium intumefcere.Celfus etenim his verbis utitw.Summa ejus cutis inaquabiliter erasa ,tenn .. ^ ... f ,n«i
1)10
conefle
Elephanca,
f tc autumZZlTJb “n e f. a ^ eratur cor P m emacrescit jedes int umescunt.Galenus etiam deinedich j0H
1 ^ Ä de fi mtllVid *> & ol ^- pl ‘ n - enanl c'
Diem ei in » T Eleph , antl ^ m ame Pom f^ Magni at at em non accidisse in Italia, & 'p/ d!n Jfiia‘}0'
li cate Mi! i ,■ are J >rt> ff ve J tl lenticula, mox invalescente per totum corpus, maculosa, variis colori M' pr , r riettte>
intumescens]^ a'* * ceu scabie aspera,ad postremum vero nigrescente.&ad osa carnem . f /0
nit nawnu tca, f t M U0 summa cutis ect inaquabiliter craffatenuisf.Quod morboGallko l a ^ oret;lf !j.irlt plefba^'
in nedikut t, t S ^ em P er urni:a f Gallicus colem,testiculos^ quam primum infestat.Postremo Elep& an
pa MfflMtUffloreffsicut etiam pedum,mamumcfepartes exeduntur: at in Gallicis f ectiit / g Aid'
69