Buch 
Petri Andreae Matthioli ... Opera quae extant omnia, hoc est, commentarii in VI. libros Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia, adjectis in margine variis graeci textus lectionibus ... qui Dioscoridis depravatam lectionem restituunt: a Casparo Bauhino ... Post diversarum editionum collationem infinitis locis aucti: Synonymiis quoque plantarum et notis illustrati: Adiectis plantarum iconibus ... De ratione distillandi aquas ex omnibus plantis ... item apologia in Amatum Lusitanum ... Epistolarum medicinalium ... Dialogus de morbo Gallico ...
Entstehung
Seite
220
JPEG-Download
 

o

220 Morbi Gallici. ° ^

Hxc te prius scire volui, ne postea dicas non praedictum. Andreas. Beneprofe# 0usu nostro id sermonis nunc incidit* quippe de his me percunctaris, quas jamdudum c jconceperam animo: calcaria igitur equo iponte currenti (ut ajuntj addidisti. Na-tu perplexe minitaris postea videro: quamvis (vere dicam) nimium oneris nobis* P ^quasi vero cateros in hac cura medicos excellamus. Tu quidem mi Francisq^ 5mihi tribuis, quantum ego nec agnosco, nec postulo, facis amice: tametsi vellem aconfote, quod credis esse, aut suturum brevi speras: sed certe (ingenue dicam quo j^,

nihil in me video signi, quo possim quandoq; id suturum mihi promittere. Sed dcctenus. Verum antea quam hi sermones se altius efferant, ut viva tantum Veritas c ^^ t0 >sspiritus gratia ore nostro proferatur in lucem, in primis Deo Optimo Maxim 0 111colloqui incipiamus.

DE MORBI GALLICI CURANDI

RATIONE DIALOGUS.

enarra-

tio.

Mnipotens pater (ut Hefiodus) antiquorum pervicaciam perspiciens, Pandoram cnmferto terris immifit. Denuo memoria patrum,ut effrenatam mortalium luxuriam debitu wnis,aut propositis contineret suppliciis,morbo quem Gallicum vocamus,Italiam bellorum P r °^00icuffam c onfecit, qui postea contagione vulvam esi. Quidam Deo,cum fit fuinma ^ onltiS! -^,0^non debere contendunt,proinde gentium colluvione aerem infellum producunt. Habes ct#

causam cognosce, de quamedicorum prastantistimo cui^diversasententia eil, ut non poßis,quis ver0rit,facile conjicere: quippe quoniam philofopbantespleris in Saturni Martis ^ aspectu cum retrograd afam conjiciunt,cujus conjunctionis tanta fuerit malitia, ut non immerito morbus inde procefsffe jit W g tS)corruptum cceli tractum sanguinem in atram ullem, convertentem causati fuerint. Nonnulliper montem Salviam iter facerent, a fceminis leprosis per coitum primitus contraxisse, eorumposte* ^10)

atram bilem pituitam^ procurante, memoria prodiderunt. Inde putarunt medictnam plerife f r0 r 00^Elephantia non absimile, qui Cornelii Celfi,Galeni, Paulis Aegineustententiis videbantur inniti. N° ntl 00^ , 0cholicos varos,quos etiam morbillos dicunt,aut malum mortuum dixerunt. Nos vero multis '

argumentis convincemus, hunc morbum ab Elephantia plurimum distare. Cat erum morbillos nie (a 111 ß0,u tl,l>malum mortuum,quis fana mentis dixerit,qui novent morbum Gallicum favos nervorum distentiones,J 00

1? Quibus omnibus faM 10

ma .<

dolores, ostium putrescentium corruptiones, & ulcera sequi malignitatis sapre,nobis accestiffe agritudinem novam.

FRANCISCUS. Agis perplexe mecum, tardiusculus sum, quamobrem cum hac abstet

*0 l :

lim,tum illud inprimis,quod minus esi triviale,quibus scilicetfignis Medicus ille,qui laborantem fitJ^r fmorbum dfanguine, aut dbile, aut dpituita,aut ab atrabile cognoscet procedere, quoniam mihi saMeft d quatuor humoribus hunc foveri posse. , . ^4 ce^

ANDREAS. Reble tu quidem Francifce,& vere: ne^ enim ab isto morbo,ni ita effet,ut diXE^ inte u>fT ^gio,tanta nobis impenderent mala: quoquo te verteris,luc noxa prosto est, nullopallo excluditur, fe^P fibfl

vafemper molesta efi. Verum tibi mos geratur. Nonnullos plerum ^ videmus pustulis , & tuberadbeis totum corpus afferfum gerent es,quibus sub alis & in inguinibus,abfcejfus corporis turbinati,qi iaii , inoreste subito emerserunt .Qmd Galen.cnm d sanguine,tum d bile fieri credidit his verbis,sexto Apb.hbr^ Hftula.atcfj tubercula,ab humore calidiore generantur- Hac ille. Sed is morbus,cum d sanguine fovetur, 1 00

gnitate lavioribus curatur remediis. Sunt qui maculas tantum rubeas,in luteum tendentes colores ut ß (jjt'quibus & in faucibus,&circa pubem,nunc erifypelas,nunc Persicus ignis,&Phthiriafis nova < l HiU ' tn> ,

rant 1 hi fere biliosi circa front em dolore confictantur. Pituita vero,&atra btlu stgna sunt , dolor i» oC P 0ttio nervorum,crurum vexatio,Uventes & verrucosa suppurationes .e gypso pr at er ea concrei is noms ^ ^

gisqudm dietorquentur.Vnde non abnuerim,morbum Gallicum a quocurn^ foveri humore, prafertua de^i^, st

omnes species apostematum,cutis^ ex ulcerationis,&malorum ulcerum,ab expertis chirurgis ,cjf * quivis^ ^viris,eorundem monimentis annotata, huic complicari, quibus rarius, aut nunquam fortasse remeat* 1,1Omnia ter arum prodita Gallica malignitate contulerunt.Omnia itac^jut uno verbo dicam ) morborura£ ene 0.0*genera cCt*' ascribuntur,possunt cumGallico concurrersitantum etenim inect virus,ut ubi primum je cur ocC

Gallico ta ^ es Mico in morbos paratos fim detrudat. Si quod etiam corpus occupaverit, infeceritue , aiiq !t * *2^ ^ diris 0currunt, imbutum, in suam malitiam brevi convertit eam, ut scelerum multitudine nobis tam virulentam

missam non immerito videar dixijfe. Sed nunc quod pollicitus funi. Nonnulli medicina interpretes ^ roh ier!i>ealli^m tem P e st dte nostra, pluribus prifc orum [monumentis innixi, morbum Gallicum effe Elephantiam °T m p e rexe*P e yICum Quorum sententia non accedentes, dicimus testimonio eorum, qui de Elephantia conscripserim ' y.

agrotantium intumefcere.Celfus etenim his verbis utitw.Summa ejus cutis inaquabiliter erasa ,tenn .. ^ ... f ,n«i

1)10

conefle

Elephanca,

f tc autumZZlTJbn e f. a ^ eratur cor P m emacrescit jedes int umescunt.Galenus etiam deinedich j0H

1 ^ Ä de fi mtllVid *> & ol ^- pl n - enanl c'

Diem ei in » T Eleph , antl ^ m ame Pom f^ Magni at at em non accidisse in Italia, & 'p/ d!n Jfiia}0'

li cate Mi! i , are J >rt> ff ve J tl lenticula, mox invalescente per totum corpus, maculosa, variis colori M' pr , r riettte>

intumescens]^ a'* * ceu scabie aspera,ad postremum vero nigrescente.&ad osa carnem . f /0

nit nawnu tca, f t M U0 summa cutis ect inaquabiliter craffatenuisf.Quod morboGallko l a ^ oret;lf !j.irlt plefba^'

in nedikut t, t S ^ em P er urni:a f Gallicus colem,testiculos^ quam primum infestat.Postremo Elep& an

pa MfflMtUffloreffsicut etiam pedum,mamumcfepartes exeduntur: at in Gallicis f ectiit / g Aid'

69