Curandi Ratio. ‘ 221

FRANCISCVS. Quid tu h<ec mihi ? quasi vero cum impentißirnü rerum omnium sermonem habeasnamquotmquisq 3 eft , quittbi talia differenti tacitus assenttatur ? Verum ut ad me redeam, quod ex autoritatibus vete-rum per suadere conaris,aliter eße experientia compertum habeo. Roma dum effem,nonnullos vidi turba pr at ereun «tium expositos in Aurelio ponte,juxta molem Hadriani,morbo Gallico male affectos,manibus exesis, naribus^, tumdetritis omnibus articulis,inaqualisumma cute:quo fit,ut aut hunc morbum Gallicum non fmffe dicas,aut Elepban-tiam Gallicum morbum fatearis prater sententiam.

AN D REAS.Noli tam superbe: ne dicam subabsurde,dicentem compellare,cum tu,fi recte memoriateneoffu-periuscum omnibus humoribus conglutinari,ego cum omnibus agritudinibus habere cognationem dixerimus. Qupdcum rtafit, quifieri potect, ut annuat,Elephantiam pedum potius,quam aliarum corporis partium malum f Quod fiXo superioribus verbis parum credideris, adducam Gal. ad Glauconem 1.2, c. de Cancro, talia dicentem ; Sapius cancerad varices decurrit, & quando^adcutim universam expellitur, fitfe is morbus, quem Elephantem nominant. Quidigitur obstat,cur non iis Gallicis,quos adduxtfti, tum humoris admistione melancholici,tum medicorumpraterea ne-Qligentia, Elephantia accesserit? Quin etiam Avicen.III.suiCanonts, Elephantia, ait, eft additio m pedibus fecundummodum,qui accidit in venis varicum-ltem Rasis in lib. divisionum sic: Elephantia accidit in pede,& crure,ita quod,quando confirmatur,non habet curationem. Subsequitur iis Avenzoar: Dicitur Elephantia,quia tahter dtjponun-turpedes,ut aßimilentur pedibus veltibiis Elephant is.Causas autem ejusmodi ^gritudintspaucts VI. Aphor hb.Com-mem,21. aperuit Galenus, cum dicit: Varix autem eft, cum vena latiores fiunt in coxis, & cruribus, quod ex cr affo,

& melancholico humore contingit.

FRANCISCUS. Hoc me judice nihil ad rem: nam Galenus de varicibus tantum,non de Elephantia loquitur .lo ANDREAS. Sat tibi erit audire Avicennam,Gal.interpretem,afferentem III. Can. Elephantiam cjjewpedi -

bus augmentum fecundum modum, qui accidit in venis varicum: quod non aliter a Galeno superi.:, peri tp ■ i tuiur,cum dicit: Fit fi ü morbus,quem Elephantem nominant. Ejusdem sunt sententia neotericorumpier iq S ,quoi um rat ut»nespturib.expltcare longum foret,Elephantia igitur cum in cruribus,&pedibusplerun^verhiur cru.o- kwGallcmcuminpudtbundispaniculu,tum deinde per totum corpus emergat idem este non poffunt.Non tamen r-.F .r-.« Gal-beum morbum Elephantia accedere poffe,sicut etiam contra.N am fecundum Galenum Elephantia duajum jhcctes:eum enim affent cancrum ad varices decurrere,pedumElephantiam excitare comprehendit:cum vero ad t u, in: uni-versam, Elephantiam in toto corpore, quam ab Arabia autores Lepram appellant. V erum cum ab eisdem t anfis 4 fihumoribus non minus una,quam aha eveniat,de his tecum indifferenter sum locum : nam de nigritudinum nomm b.parum curandum censemus (ut Galenus) cum aderit morborum curandi ratio. Ijacb enim insuo Viatico - Constari-jotimts ac pleris alii excellentiores unam tantum Lepraffeciem Elephantiam dixerunt,cum quatuor lepra a quatuothumoribus ingruant. Prima causatur ex sanguine combusto,qua alopecia dicitur. Secunda äpttuita corrupta , nonabsimilis Tinserpentis, 'a quo nomen accepit,excoriationi. Tertia ex bile combusta fit leonina calidior alm <*is di-stinctionem terribilem tanquam faciem leonis efficiens. Quarta & ultima ab atra bili,qua cum agrotannum crur*ad Elephantum speciem tumeant,Elephantia dicitur. Quibus liquido patet, Elephantia duas esse species, agrttudi-nem scilicet pedum peculiarem, tum etiam Lepram,de qua Plinius & Celsus dixerunt: quia cum tsta compluantur ,macula per totum corpus,offa corrumpuntur,&articuli decidunt. Ideofe bene Galenus: Exeduntur ex ea manuum ,pedum fi summapartes. Quamobrem liquido patet, cum unaquafe Elephantia, manuum, pedum fitmnorem, arti-culor um fi casum complicari ac alteram tn cruribus & pedibus, alteram prope nares oriri. Non igitur recte morbumGallicum Elephantiam dixerimus.

40 FRANCISCUS. Cogor autoritatibus, rationibusfi, quas attulisti mihi,omnino affentiri: Quo fit Ut te fa-cile patiar isto modo differentem.

ANDREAS Atqui res maxima agitur,quapluribus indigeat autoritatibus : neifemibitantHm tecum eße ser-monem judicovolo igkur ut sese efferant ii sermones nostri : quamobrem me pluribus ratiocinamem feras. Nunc utadremredeam,Rasis libro divisionum : Quando ait cum Elephantia magnificantur eminentia,mnrecipn curatio-nem. Item Almanfiris nono : Hac paffio postquam inveteratafuerit,ad sanitatem omnino redigi nonpotect. Cui asti-pulatur Avie, inquiens Elephantiam malignam effe, qua parum sanescit, & oportet, ut dimittatur cum dtffo/itionesua Ouibrn omnibus cum fit comprobatum, inveteratum Elephantiacum nullis medie amentis sanescere,liquido patetGallicum ab hoc plurimum discrepare, utpote qui tam vetus,quam recens a nobis recte curetur. ER AN. Confundis „nie judice,orationem,neq^poffum recteconjicere,an de Elephant ia Arabum,an Gr ac orum loquaris, AN DR, De utracfefcprofectomi Francisce loquor: neA Arabum,neq S Gracorum morbum Gallicum ejse Elephantiam puto. FRAN. Curigitur Gal.u. de fimpl. medicina,Cap. de carne,quem Elephantia jamdudum torserat haustu vini,in quo sorte for-tuna vipera quadam vitam cum morte commutaverat,diebus canicula curatum fuisse memoria prodidit, cum tu in-veteratum Elephantiacum nullis medicamentis sanescere contendas ? ANDR. Hoc totum nihil ad me: quippe quodaserit,prodigii loco habetur. NamGal.idem 1 . 2 . ad Glauconem videtur aliter sentire,cum dicit: Viperas etiam de-coctas ex oleo,sale aspersas modtco.perinde ac anguillas in tibum recte dabis: qua morbi initio omnia tentabü: quippeinveteratam Elephantiam,radicibmfiinmxam.repnmespotius,quam curabis. IterumVI. Aphor. Comment ,47. in-quit,in altero Elephantem inchoantem, primo per Vena sectionem,&purgationem se curasse, & singulis deindean-r.is hunc purgaffe una tantum purgatione, qua tamen omissa ftatim morbum redivivum stiiffe. Nos autem pier offa dmorbo Gallico,tum recenter contracto.ttm cum malis perniciosis fi accidentibus inveterato curavimus,qui postquam6 v convaluerunt,purgativam potionem nunquam acceperunt,& iis tamen nequaquam morbi accidens aliquod redivi-vum fuit.Quo argumento istorum morborum differentia aperte cönvincitur: Nec hoc tantum dixtffesufficit: alia efladdenda ratio,Galeni autoritate nixa,qui lib. de tumoribus asserit,Elephantiam a melancholico sanguine in atrambilem temporis intervallo converti, cujus os foetidum argumentum fuerit, & horribilitas in vultu. Morbus ig-turGallicus cum dquocunq } humore destuat,& Elephantia stt tantum sanguinis melancholici, longe ab eo diversacomprobatur. Et quoniam pr amisimus medicorum multorum sententia, morbum quem Gallicum dicunt ,campituita & atra bile tantum habere consortia: propter ea multi qb ejusmodi morbo non emergunt: quippe quoniamsanguineus humor aliter quam biliosus curatur, & discrepat in curatione pituita ab atra bili, ut inferius docebimus •Nam fi biliosum & melancholicum iisdem medicamentis, quibus sanguineum & quem pituita male habet cur ave -ru,aggreßi fuerimus, magis mortem quam valetudinem promittemus. Quod nonnullorum Empiricorum unophar-»i4C9 omnes homines curantium insutiaffm dementia potius deprehenditur ,teste Galeno,qut primo Apbortsmorum

, rr 3 h