L. 1. M. COLUMELLAE

r8

£lus, & per quod merces invehi pofiint. Campus inprata & arva, fali&aqine & arundineta digeftus,aedificio fubjaceat. Colles alii vacui arboribus, utfolis Tegetibus 1'erviant, quae tamen modice ficcis,ac pinguibus campis melius, quam praecipitibus lo-cis proveniunt, ldeoque etiam celfiores agri fru-mentarii planities habere, & quam mollissime de-vexi , ac simillimi debent esse campessri positioni.Alii deinde colles olivetis, vinetisque & earum fu-turis pedamentis vefliantur, materiam, lapidemque,ss necessitas aedificandi coegerit, nec minus pecu-dibus pafcua, praebere possint. Tum rivos decur-rentes in prata, &C hortos, 8c falifta , vivae aquae sa-lientes demittant, nec abfint greges armentorum,ceterorumque quadrupedum, culta & dumeta pa-scentium. Sed haec politio , quam desideramus, dif-ficilis & rara paucis contingit. Proxima eft huic,quae plurima ex his habet: tolerabilis, quae nonpaucissima.

III. Porcius quidem Cato censebat, in emendoinfpiciendoque agro praecipue duo esse confideran-da, salubritatem coeli, & ubertatem loci : quorumfi alterum deeffet, ac nihilo minus quis vellet in-colere, mente esse captum, atque eum ad agnatos& gentiles deduccpdum. Neminem enim fanum de-bere facere fumtus in cultura fterilis soli: nec rur-fius pefiilenti quamvis feracissimo pinguique agrodominum ad fruftus pervenire. Nam ubi fit cumorco ratio ponenda, ibi non modo perceptionemfruftuum, sed & vitam colonorum esse dubiam „vel potius mortem quaaflu certiorem. Poss haec duo