LIBER SECVNDVS. % 7
rem constituit, nihil esse quam stellularum congeriem, qtfarumlux debilior hunc lacteum candorem efficit; quod jam De-mocritus , teste Plutarcho, animadverterat; nunc que illa: stel-lula beneficio tubi optici conspiciuntur. Ciim igitur stellarumnumerus fit indefinitus, ac singulae stellae (fi Cartefio crederedignum est) totidem sint systemata suis planetis instructa : quishuic vn i verso limites praescribat, cum nulla ratione, nulla itemrevelatione nitatur?
M e n. Optime tu quidem, mi Theophile. Adde etiam stel-las este totidem Soles: nam, vt diximus, propria luce fulgent,nec vti planetae huc illuc errant, sed instar Solis vel constantis-simo, vel nullo feruntur motu. Nec verisimile est omnes stel-las eidem circumferentiae este affixas; sed aliae aliis sunt longeremotiores; caelum quippe este fluidum jam evicimus: nec be-ne fax aliqua in extremo .melius in ipso medio collocatur ,vtin omnes partes radiet. Quod si stellae sint immobiles, vnaquae-quefui vorticis, vel caeli centrum obtinebit. Negamus tamenstellas penitus este immotas, cum motus sit corporis naturalisquasi appendix, & proprietas; at instar flammae perpetuo mo-tu , non quidem centri, &c progressivo, sed orbis, &c in scipsumreflexo, ac turbinationi simili, agitantur. Cüm autem quae-runt, an sidera vt clavi in rota, vel vt pisces in mari ferantur,hoc est, vtrum caelo cessante astra moveantur; an vice versa,sidera vna cum caelo rapiantur; perfacile hanc controversiamdirimimus: nec caelum quiescit, nec sidera. Cum enim caelumsit liquidum, moveri affectat; planetae autem ,vt naves,mo-tu centri, progressivo deferuntur; Sol,& stellae motu orbiscirca suum axem rotantur. Quotverb sint caeli, quis numera-bit? vnum est; cum totum sit fluidum, &C vniusmodi : innu-merabiles quoque existunt,si vnaquatque stella suum sibi cae-lum , aut vorticem vindicet. Aptissime tamen tres casti nu-merantur. Primum est in quo degimus, cujus medium Sol oc-cupat; pia neta autem, & terra in circumfuso aere suis quiquelocis-disponuntur, atque eodem vortice continentur. Illum di-cimus vorticem cujus partes centro propiores velocius contor-quentur. Sol quippe spatio 17. dierum circa se gyrat: Mercu-rius fere intra qua tuor menses j Venus 9. mensium j terra vnius
Car testi ofi.nio demotustellar um, ta-citorum nu-mero.