38 NATURALIS HISTORIAE LIB. XIII.
camus, chydxos appellavit Judaea, gens contumelia nu-minum iniignis. In totum arentes Thebaidis atque Ara-biae, macroque corpore exiles, & aiTiduo vapore torrentes,crustam verius, quam cutem, obducunt. In ipsa quidemAethiopia friatur (tanta est siccitas), & farinae modo spis-satur in panem. Gignitur autem in frutice ramis cubi-talibus, folio latiore, pomo rotundo, sed majore, quammali, amplitudine : coicas vocant. Triennio maturescunt:semperque frutici pomum est subnascente alio. Thebaidisfructus extemplo in cados conditur, cum fui ardoris anima :ni ita fiat, celeriter exspirat ; marcescitque non retostus fur-nis. Ex reliquo genere plebeiae videntur. Syri & Juba tra-gemata appellant. Nam in alia parte phoenices, cilicias-que, populari etiam nomine à nobis appellantur balani.Eorum quoque plura genera. Differunt figura rotunditatisaut proceritatis. Differunt & colore, nigriores ac rubentes.Nec pauciores fico traduntur colores. Maxime tamen pla-cent candidi. Distant & magnitudine : prout multi cubi-tum effecere. Quidam sunt non ampliores faba. Servantur
(60*) XvS'tiLioç , en Grec , signifie vul-gaire ; & même, en Hébreu , guda ougoda signifié le peuple , la multitude:mais il est évident que les Juifs con-noiíTcient auíli l’usage du mot Barbare& Celtoscythe, god ou goth , dansle sens de faux Dieu 5 c’est pourquoiils métamorphosèrent le nom de laReine dthaiie (qui signifie servantede Dieu ) en Gotholïe , qui signifie ser-vante du faux Dieu : & c’est ce derniernom ( Gotholia ) que lui donne l’His-Jtorien Joseph. Ces dattes gudées ouçhudées des Juifs signifioient doncfnoins dattes du peuple que dattes desGentils j ou dattes des Idolâtres. Re-
marquez qu’en Latin le mot gentes apareillement ce double sens de peu-ples , & d’adorateurs des faux Dieux,en un mot de Gentils. J’en conclus quec’est probablement mal-à-propos quePline fait ici cette rude sortie contreles Juifs.
(61) Pétrone , parle des dat-tes de la haute Egypte ou Thébaïde.
(óz)L’endroitdeThéophraste qui arapport à ceci, porte xvnuç. Mais , auliv, 1, chap. 16 , on lit kíïkoç. Hesy-chius écrit auíli houìç. Les manuscritsde Pline portent , pour la plupart ,(dicas ou coecas.
(6z) Theophraste, ffljl. 1 . z, ch. 8»