484 NATURALIS HISTORIA LIB. XVIII.
Sol coquae. Utilior sententia, quL non nisi temperatumsolum in medio vere arari jubet: quoniam in pingui statimsulcos occupant herbae ; gracili, insecuti aestus exsiccant :tum namque succum venturis seminibus auferunt. Taliaautumno melius arari certum est.
Cato verna opera sic desinit : Scrobes fieri, seminariapropagari : in locis crastis & humidis ulmos, sicos, poma ,oleas feri : prata stercorari Luna sidente , quae rigua nonerunt : ab afflatu Favonii defendi, purgari, herbas malasradicitus erui, ficus interpurgari, seminaria fieriLe veterafarciri, irixe antequam vinea florere incipiat. Itemque piraflorente arare incipiat macra arenosaque. Postea uti quaquegraviffima & aquosistima, ita postremo arato. Ergo hasc ara-tio has habebit notas, lentisci primum fructum ostendere-ris, ac piri florentis. Erit & tertia in bulborum fatu, scillae.Item in coronamentorum narcistr, namque & hase ter flo-rent, primoque flore primam arationem ostendunt, media
(48) Quand on commence à avoir desjours chauds , écrit Columelle, liv. 2 ,chap. 4.
(49) Pline se conforme ici à l’élé-gant précepte de Virgile, Géorg.l. 1 ,r- 69 :
lllic , officiant litis ne frugibus herbat :
Hic, sterilem exiguus ne deserat humor arenam-.
(50) Caton, de re rufi. chap. 40 ,p. 3 5 : Per ver huc fieri oportet. Sulcos& scrobes fieri seminariis : vitiariis lo-cum verti : In locis crajfis & humeclisulmos ,ficos j poma , oleas fieri oportet ,&c.
(51) C’est-à-dire est dans fion déclindepuis )e commencement de son der-nier quartier j'ufqu’à l’inrerlune inclu-
sivement, L’expresfion fidente luna donts’est servi Caton , restreint cette opé-ration à Pépoque de l’interlune. Plinecorrige cette expression trop stricte deCaton, & emploie celle de fitientelunâ au moyen de laquelle il accordeaux laboureurs quelques jours de pluspour les travaux dont il s’agit. j’aiéclairci toutes les obscurités qui coa-vroient ce passage, dans la note 45 duchap. 9 du dix-leptieme livre, p. 55& suivantes. Je prends la liberté d’yrenvoyer le Lecteur , me contentantde lui mettre ici fous les yeux le pastagede Caton que Pline a eu en vue. C estcelui-ci, de re ruft. chap. 5 °’P - 4 °' :Prata primo vereflercorato, lunafilentì 3qu& irrigua . non erunt. Vbi Favonius