Buch 
Inleiding tot de algemeene Geographie benevens eenige Sterrekundige en andere Verhandelingen / door Nicolaas Struyck
Entstehung
Seite
17
JPEG-Download
 

ef Aafdryks-beschryvmge* 17

paald worden ; zelfs zyn de Sterrekundige over de Proportien vandie grootheden nog niet eens. Als de Zons middelyn op ioocogesteld word, zoo word de middelyn van Saturnus genomen op889; van Jupiter, 1077; de Aarde, 104 {q) : dan bestaat Jupiterruim i ïoomaal meer plaats als de Aarde. Flamfteed stelt Jupiter enSaturnus byna eveneens als hier boven gemeld is ; en de Zonsmiddelyn op 1000 neemendé , zoo is, by hem, de middelyn vanMars nagenoeg 6 , van de Aarde iOx , van Venus loj , en vanMercurius (s). Christiaan Huigens stelt de middelyn van Jupiter2omaal grooter als de middelyn van de Aarde {s)- t dog dit schyntmy veel te groot.

12. Dat de Planeet en duijlere Lichaamen z,yn , en om de Zon drayen.

Dat de Planeeten geen ligt uit zig zelfs hebben, maar dat van de D e pi a -Zon ontfangen, blykt vooreerst aan Saturnus, om dat men de scha* "ylfduuduw van den Ring op de Planeet zelfs ziet ; op Jupiter ziet men sterezomtyds de schaduw van de Omloopers, die hem omringen -, Marsvertoont zig in de quartier- standen gebult ;tligt van Vernis neemtals de AJaan toe en af: Ook heeft Jeremias Horroxim , intjaar1639, den 2.4. November, Oude Styl, deeze Planeet als een dui-stere plek op de Zon gezien (f). Mercurius heeft men, in de tydvan ico Jaaren, reets verlcheidenmaalen op de Zon gezien ; ennog de laacstemaal, intjaar 1736 , den n. November, NieuweStyl Qv').

Om dat men nu de twee laatstgemelde Planeeten over de Zon Deziet loopen, en dat dezelve noit in. tegenstand met de Zon komen;want Venus wykt op zyn verst omtrent 48 graaden ; en Mercurius 1^ kl,-omtrent 28 graaden van de Zon: zoo volgt, dat de weg van J le neelen -Planeeten , tulïchen de Zon en de Aardkloots-weg beüooten is.

Mars, Jupiter en Saturnus ziet men geduurigin tegenstand met deZon komen ; maar noit op de Zon : en daar uit blykt, dat hunkringen verder van de Zon zyn als de Aardkloots-kring.

C 13. Hoe

(q) Philofbph. Natural. Princip. Matheni., pag. 371, Atnst. 1714.

(r) Whifion, Prslection. Astron., pag. 85, Camab.

M De Autom., pag- 447 > Lugd. Batav. 1703 : ook in zyn Wereldbeschou-wer , pag. 19.

(0 Jerem. Horrox., Observ. Ccelest., pag. 393, Lond. 1678.

<v) Act. Erudit. Mens. Aug., Ao. 1737, pag. 371.