of Azrdryks-befchryvmge. Irz
Pool Cirkel is 't byna eveneens als te Parys (/) ; dog op de eene tydis die wel wat meerder als op de andere : door deeze Straalbuigingkan men begrypen, hoe dat het komt, dat men zomtyds de Zonen de Maan in ’t geheel te gelyk boven den Horizont ziet, daar deMaan evenwel reets voor een gedeelte verduisterd is ,, waarom datmen de Maan niet altyd geheel uit het gezigt verliest . al vervaltdie volkomen in de Aardkloots Schaduw ; zonder de StraalbuigingZouden de Straalen niet in de grond van ’t Oog verzamelen , zoodat Menschen en Beesten maar een verward Ligt zouden zien, engenoegzaam blind zyn.
4. Van de Wind.
De Wind is een beweeging in onze Dampkring, en van geen ge- 4 .vanâeringe noodzaakelykheid ; want, os schoon ’c Water, dat tot de winiRegen noodig is, uit de Zee oprees, zonder Wind zouden deWolken niet verspreiden, maar nagenoeg op de zelfde plaatswederom nederdaalen. Hoe zouden dan zoo veel Velden en Akkersbevogtigd worden, en ver van de Zee en hooge Bergen alles kun-nen groeijen ? ook zuivert dezelve dikwils de Lugt van quaadeDampen. Had men geen Wind , hoe zou men de groote Zeenkonnen doorkruisten, en in korten tyd de Aarde rond zeilen?
Een snelle Wind vorderde, volgens een genoomen Proefneeming,in één secunde tyd , 22^ voet (k) : de Zeevaart hangt t’eenemaaldaar van af, en men trekt nut uit dezelve door de MooJens. DeWind dient meede om ’t Zaad van veel Planten te verspreiden, opdat die op meer plaatzen kunnen groeijen, en niet t’eenemaal uit-geroeid worden. De Wind waait ook niet by geval, of zondereenig bestier, over de geheele Aarde: hoe worden de verzengdeLugtstreeken door duurzaame en friische Winden verkoeld ? warendie in de groote Zee of tuischen dfe Keerkringen zoo veranderlyk,als by ons, wat moeite zou men dikwils hebben om na Oostinaiente zeilen , en wederom daar uit te komen ? De ervaarentheid heeftà plaatzen doen kennen, daar men zomtyds groote stiltens vind,
â 2 om ■
(0 Mesure du Degré du Méridien au Circle Polaire, par M. de Maupertius>paS- ' 32 & pag. 145 , Paris 1 738. '
W ooerbaven Elem. Chyra.