De

Breedtete be-paalen.Vde Af-beeld.,Fig- l-

Het

daalenvan dezigtbaa-re Hori-wnt.

138 Inleiding tot de algemeene Géographie ,Tegenvoeters, om dat, als op beide de plaatzen Menfchen woon-den, zoo zouden die met de voeten malkander het naaste zyn, enmet het hoofd liet verste; alles hebben die het tegendeel : als het byde een Dag is, dan is het by de ander Nagt; en by de een Zomerzynde, dan is het by de ander Winter,

f. De Breedte van een Plaats te vinden .

De Breedte is net zoo veel als ’t Aspunt of de Pool boven den.waaren Zigteinder verheven is. Laat in de Vde Afbeelding,Lig, 1 , LADQde Aarde zyn ; als iemand in B staat, dan is Tzyn Toppunt, TN een vierdedeel van een Cirkel ; dan verbeeldON een lyn , die den waaren Horizont doorsnyd : als dan P dePool is, en getrokken door ’t middelpunt der Aarde, de lyn P.OQ_;dit is de Pool linie, en A een plaats op de Aarde, regt onder dePool : laat dan AL en A D ieder een vierdedeel van een Cirkelzyn , zoo verbeeld de Cirkel LD den Evenaar , en BL de breedtevan de plaats B ; de Boog P N is 't geen de Pool daar boven denwaaren Horizont is : als men mi van AL en BC, die íeder eenvierdendeel van een Rond zyn , afneemt de gemeene Boog AB,200 blyft daar de Boog LB gelyk aan de Boog AC, dewelke hetzelfde deel van de Cirkel is, als de Boog PN; om dan de Breedtevan een plaats te vinden , zoo meet door een Quadrant of Werk-tuig,, dat niet te klein is, de hoogte van een Ster, als 8 , wanneerdie op 't hoogst en op ’t laagst is ; maar om dat de Sterren hoogerichynen als die inderdaad zyn, van wegens de Straalbuiging; ookom dat die op alle plaatzen en tyden niet evenveel is , zoo dientmen die naukeurig te weeten, om de Waarneeming daar door teverbeteren, de helft van’t verschil, tusTchen de twee waargenomenHoogtens , geteld by de Sters hoogte , ' doe die op 't laagst was,de Zom is .de begeerde Breedte ; dog indien de Ster geichootenwierd met een Werktuig , daar men den Horizont van nooden had,gelyk als een Graadboog,, of iets anders, dan moet nog het volgendein agt genomen worden.

Als men op een plaats is, daar men de ruime Zee, by stil weer.ziet-, de Linie , die de Lugt van ’t Water schynt af te scheiden,noemt men de schynbaare of zigtbaare Horizont, die men onder-scheiden moet van de waare, of die uit de reden bestaat, dewelke

aan