isz Inleïdmg tot de algemeene Géographie ,vonden, dat op de hooge Bergen in Bohemen, en by Oud-Brizacsook, zoo men zegt, in Saxen , de miswyzing op de toppen derBergen 10, 20, 50, ja 90 graaden meer was, als aan de voet vandezelve (c) : of dit nu voortkomt door ’t Yzer, dat in eenige Ber-gen verborgen is, of door andere oorzaaken , is wel waardig omte onderzoeken. De tweede Linie, zonder miswyzing, gaat doorde Atlantische Zee 5 aan de Weilzyde heeft men Noordoostering.De derde Linie, daar men geen miswyzing heeft, is in de Zuidzee,bezuiden California • dog ’t kan zyn, dat deeze maar een deel vande voorgaande is, om dat, aan beide de zyden , de Lely, van ’twaare Noorden, na ’t Oosten afwykt : dat de Linie, zonder mis-wyzing, ook op Zuider Breedte in de groote Zuidzee gevonden is,blykt uit Willem Cornelifz Schouten , die in ’ t Jaar 161 6 , den zden April,op 1 ƒ graad. , 12 min., Zuider Breedte, dezelve paifeerde, eenweek voor dat hy aan ’t Honden Eiland quam {d)„ Door de Scheep-vaarden van Engeland na de Bay van Hudshon, tusschen de Jaaren1721 en 1725 gedaan , heb ik een Kaartje van de miswyzing op-gemaakt , om daar uit te zien, hoe veel dat dezelve in ruiminde 20 Jaaren verandert is; ziet de Vde Afbeelding, Fig. 6: als men^. Af " dit vergelykt met de Kaart van de Heer Halley , dan merkt men,ding, dat de kromme Linien der miswyzing niet alleen na ’t Oostenïig.c. loopen ; maar dat dezelve ook iets na ’t Zuiden daalen; want dekromme Linie van 20 graaden miswyzing, die in ’t Jaar 1701 totomtrent 48 graaden, Noorder Breedte, zig op ’t laagste uitstrekte,die is 20 jaaren daar na ver beneden de 50 graaden geweest se); deLinien der miswyzing, na de zyde van de Zuidpool, tekent Fre-zier als een zoort van een Spiraal, daar van de Pool is op ruim58 graaden Zuider Breedte , 50 graaden bewesten Parys. In 't al-gemeen fchynt aan de Zuidpool zoo veel verandering in de mis-wyzing niet voor te vallen als aan de Noordpool; dn ’t Jaar 1550had men te Parys 8 graaden Noordoostering ; in ’t Jaar 1580 was

die

(c) Mujscbenbroek .Dissertatie» de Magnete , Pag. 159, uit Mullet. Colleg.Experim. , pag. 237.

(d) In zyn Reis, pag. 81.

(e) De Heer Maupertuis vond, in’t Jaar 1737, de miswyzing te Torneo,In Lapland, 5 graad. ,, 5 min. ten Westen ; zoo dat dezelve daar iets fchynt teverminderen, en na de kusten van Africa nog iets toe te neemen.

/