of Aardryks-beschryü'mge. issy
5. Kort Begrip van de Konst der groote Zeevaart .
Ik ral hier niet spreeken van de plicht, die ieder te betragten DeKonstheeft, zoo wel die gebieden , als die gehoorzaam moeten zyn ;maar voornamentlyk, ’t geen een Stuurman behoorde te weeten.
In twee deelen kan men dit onderscheiden : eerst, in de Ondervin-ding , die hier noodzaakelyk is ; en ten tweeden , in de beschou-wing der Konst. Wat het eerste aangaat, hy moet de Passaat-winden, Moussons, Kust-winden en Stroomen kennen} ook goedegilling kunnen maaken van de wydte, die een Schip, in een zekerentyd, zeild , ’t zy dat de Wind veel of weinig is , en wat voorstrekking dat die ook heeft, ten opzigt van de weg, die men zeilt:nog dient hy kennis te hebben van de Gronden, van de Klippenen Ondieptens - van de opdoeningen der voornaame Kusten , om-trent de plaatzen daar hy moet aanlanden, of door toeval mogtin ’t gezigt krygen; hy moet het gebruik weeten van de Touwenen andere Werktuigen, die tot het zeilen van ’t Schip dienen; hymoet voorzien zyn van Compassen, Passers, een Boek en zyn toe-behooren, om ordentelyk Dag-register in te houden, een Graad-,Hoek-, of Spiegel-boog, of ander Werktuig, om de Zons ofStershoogte boven den Zigt-einder te vinden; maar vooral dient hy debeste Zee-kaarten te hebben ; want daar is een groot onderscheidin i veel Banken , Eilanden , Vaste Kusten en Volk-plantingen inverre Landen , daar langen tyd op gehandeld is, leggen , ten op-ligt van de lengte , maar als by de gis in de Kaart ; om dat deStuurlieden doorgaans zoo weinig kennis van de Hemelsloop hebben,en niet genoegzaam aangemoedigd worden, om de waare lengte enbreedte der plaatzen te onderzoeken, zoo blyven de Kaarten by devoorigé misstagen, waar door zomtyds de Scheepen komen teStranden , daar men dezelve gemakkelyk zou konnen verbeteren,om dat men , op het Land zynde, door verschelde manieren, dieniet moeielyk zyn, de Lengte en Breedte van een plaats kan vin-den. Zomtyds maakt men nieuwe Kaarten, die nog erger zyn alsde oude ; in ’t Jaar 17*8 is te London een Zee-Atlas gedrukt (o):
in
. 00 Atlas Maritimus & Commercialis. California is hier als een Eiland gesteld;in Mexico zouden wel ioqo Ziilverniynenzyn (de Schryver voege daar by, dac
0 Vi’