of Aardryh-beschryuwgC: i &7

twee plaatzen, in deeze Kaarten, word gemeeten door een Schaal,die, volgens de verschelde-breedtens, na de Linie Equinoctiaalnaauwer toeloopt; dog men hééft een gelyke Schaal, als de Kaartgetekent h volgens de rondheid der Aarde ; maar dan zyn deCompas-streeken kromme lynen (r). Om de voortgang van ’tSchip te gissen , in een bepaalde tyd, zoo laaten zommige eenhoute Scheepje , daar Lood in is , met een lyn 'agteruit dryven ,terwyl door een Zandlooper , die schielyk uitloopt, de tyd afge-smeten word , in .dewelke de geheele lyn, of een bekend gedeeltedaar van, afgeloopen is. De Heer Saumarez van Geurnfey meenteen beter Werktuig uitgevonden te hebben (s) ■ maar het komtmy gantsch niet waarschynelyk te vooren , dat dit het gewenschteoogmerk zal voldoen.

’t Voornaamste, dat in het Befchouwelyke Deel der Konst van de waaringroote Zeevaart voorkomt, kan men in vier leden verdeelen : ne\ a n°

1. Om de tyd te berekenen , wanneer dat het hoog en laag Wa-deZee-ter is, in de Havens, die men uk en in zeilen moet ; ’t welk eerstdoor de Ondervinding, en verders door de Werking van de Zon,

en van de Maan, en door derzelver Joop bepaald word ; hoewelde Stierlieden maar alleen die van de Maan , als de voornaamste,in agt neemen, en dat nog uit den ruwen } reekenende de Maansouderdom door de Epacta.

2. Een Stuurman moet door de Middag-hoogte der Zon, ofSterren, als die in ’t Zuiden of Noorden zyn , de breedte van deplaats vinden daar hy is, op de manier, die hier vooren geleerd is:de hoogte van de Zon word in ’t gemeen genomen met een Graad-boog , Hoekboog , of Quadrant ; dog de Heer John Hadley heeftonlangs een Werktuig bedagt, daar men de Aftekening enBeschryving van vind in de Philosophische Transactie (Y; gelykmeede in de Uitgeleeze Filozoofische Verhandelingen {v) , daarde verbeteringen, die men naderhand aan ’t instrument gedaanheeft bygevoegd zyn : op order van de Lords der Admiraliteit, iningeland, zyn veel W aarneemingen met dit Werktuig, aan boord

T van

V) Atlas Maririmus & Commercialis.

yg fhilosoph. Transact-, Num. 591, pag. 41 ï , át Nuro. 394, pag, 69.G 425, van pag. *47 toe pag. 157. * b

\ v ) mie Deel,- van pag- 5 tot pag. 32, Amst. 1736.