Z22 Qtjsmgen over den Staat
Het' woord Ende vond hy in ’t Oude Testament 35543 , en in ’t NieuweTestament io684maai; is te zaamen ^ózz^maai : in de Apocryphe Boekenvond hy 183 Capittels, 6081 Verssen, en 152185 woorden. Wat my aangaat,ik zal dit niet natellen , om te zien , of hy ook gemist heeft. Ik zoek hierniet meede te kennen te geeven , dat men ’t onderzoek na de Spéculativedingen t’eenemaal verwerpen moet. De Ouden hebben de eigenschap derKromme Lynen onderzogt , en wisten ’t zelve nergens tot eenig nut toe tepasten , schoon 'er tegenwoordig de groote nuttigheid van gezien word ; by-na in de geheele Hemelsloop , en in een groot deel der Natuurkunde , ko-men die te pas. Of schoon de Vraagstukken, die Diophantus ons heeft nage-laaten, en nog veel moeijelyker van die zoort, dewelke men onlangs bedagtheeft, van geheel weinig nuttigheid zyn , zoo doen dezelve ons evenwelzien, hoe ver dat het menlchelyk verstand in die dingen, met behulp vande Algebra, komen kan.
De° Reken-Konstenaars stellen voor, om in een Vierkant, ’t welkin andere kleine vierkanten verdeeld is , zoodanig , dat op ieder zydeevenveel vakken komen , alle de geheele getallen , van de Eenheidaf , vervolgens in ieder vak te schryven , zoodanig , dat als de Hori-zontaale , Verticaals , en Diagonaale reien opgeteld wórden , dat dande Zoramen altyd gelyk zyn ; dit noemt men een betooverd Vierkant :
Mofehopule (a) , /I grippa (b) , Bachet (c) , Frenicle (d),Armuld (e) , Prejiet (ƒ) , Poignard (g) , La Hire (h), enSauveur (2) hebben veel moeite aangewend, om de waarehoedanigheden daar van aan te wyzen. Mr. Frenicle heefteen Vierkant van 16 ruiten, als hier nevens te zien is, op882 manieren vertoond (k) ; maar ik heb gevonden, dathy op ver na het getal nog niet ontdekt heeft, zoo alsmen dit vierkant geduurig anders , en anders kan stellen.Verschelde nieuwe Uitvindingen over de betooverde of konstige Vierkan-ten heeft Pieter Karman , Burgermeester van de Ryp, gedaan ; hoe men de-zelve kan maaken door vouwen, verschuiven , en andere manieren; ook,hoe veelmaal de getallen in dezelve verplaatst kunnen worden , zoodanig,dat die evenwel de eigenschap behouden , daar hier vooren van gewag ge-maakt
(a) Als blykt uit een GriekCch Handschrift, dat bewaard word in de Bibliotheek van denKóning van Vranfcryk.
R) De Occult..Philosoph., lib. 2, cap. 22, van pae. 140 tot pa?. i<a.
(c) Probleui. Plais. 1624. *
(d) Ouvrag. de Mathem. & Physique, Par. 1593 > van pag. 423 tot pag. 5^7-
W Nieuwe beginzelen der Meetkonit, pag. 325, Amst. 1677.
(ƒ) Nouv. Eietn. der Mathem. , Par. 1694 , van pag. 417 tot pag- 4 z8 J OOk de laLoubere aeicript. du Royaume de Siara , van pag. 235 tot pag. 288*
(g) Traite des Quar. Sublirn. Brusel, 1704. (6) Memoir.’ de l’Acad.» 1705.
(1) Mcmoir. de l'Acad., 1720, van pag. 124 tot pag. 184.
{k) üsuvr. de Mathera., Par. 1(193, van pag. 484 tot pag. S©7-
71
n !
1 H
! 2
61
101
15 !
Í 3
121
8 1
1 i|
i iZ
9 1
5 1
4l
16