LIZEt PRlMVS

1 z

bebent, quia eius prima dies fecttlifuit. Ibidcmq; Rabamis:Mensemprimu voc.it y^tsan secunduHebraos, in quo crea-tum e fi calum,& terra,& Mundi extitit exordium . Ft Stra-bus ibi: Hic cft 'Qisan fecundum Hebneos ,in quo fa&us estMundus, cuius plenilunium post Aequinodium vernale fem-pcr est attendendum. Sed multo ante S. Ambrosius r. Hex.c.4. locum illum Exodi exponens dixerat. Inde Mundi capioportebat exordm,vbi erat opportuna omnibus verna tempe-ries : vt ergo oUenderet scriptura Heris tempora in confiitit-tione Mundi ait : Mensis hic vobis initmm mensium, pri-mus erit in mensibus anni . Sed tk Nicetas in 4z. Oratio-nem Nazianzeni ex arcana traditione Hebraeorum dixit;Apud Hebraeos Tgifan primus in mensibus introducitur , acprincipium mensium anni ,fortaße quia iam inde d principioprimus ordine erat : Arcanus enim hic apud Hebraossermoest, hoc tempus eße, quo Deus vniuerfam rerum molem con-didit . Idemq; ex Hebraeorum vetustiorum authoritate Le-das lib. de ratione temporum c. $4 .Annum autem ciuilem,idefi Solarent Hebrrei ab AcquinoBio verno incipiunt . Ergonon post Exodum tantum initium anni sacri in Nisan , addiscrimen anni ciuilis a Thisri, seu autumno, ineundi no-tia institutione collocatum est, neque id significat loiephuslib. 1 . Antiq- c.4- illis verbis : Moyses Tgisam, qui est Xan-ticus, mensemprimunß infestisordinauit, quod per hunc He-hr reos ex Aegypto eduxisset, eundem etiam omnium, qua adrem diuinam pertinent exordium fecit, alioquin quod adnundinas rerum venalium , reliquamq ; dispenjationcm anniattinet, nihil de pristino ritu innouauit, sed primum ordinemconseruau.it. Non enim de pristino in Mundi exordio , &ante descensum Patrum in /Egyptum loquitur, sed de con-suetudine in zEgypto recepta, dixerat enim, Mensem Mar-chcluam, qui nostro Octobri respondet, &quo Iosephusputauit diluuium incoepistcappellari secundum quarta?audi : *vto> yap Atyderrioi toV iviamov iiVeti» Sttima.ysnis,idclt: Sic enim Aegyptp annum ordinauermt, eodemquesensu capiendus Paraphrastes Chaldaeus i.Reg. c.8. vbidemense £7.1» , seu Ethanun , qui est idem, ac Thisri , ait:Quem antiqui vocabant primum, nunc aut.em vocatur se-ptimus ; antiqui scilicet Hebraei in Aegypto Aegyptiorum,& Orientalium more. Manet igitur subrutum alterum ad-uersarionim fundamentum iactum io illis verbis Exodi j z,Mensis iße&c.

4. Tertium porro fundamentum aduersariorum , &apud quosdam vel vnicum , vt Petauio , vel prxcipiuim,lum verba illa Exodi z). v. 16. vbi de solemnitate Taber-naculorum ieruanda mense septimo dicitur. Solemnitatemquoq; in exitu anni quando congregaueris omnes fruges tuasde agro , & Exodi 54. v. 11. & solemnitatem , quando re~duente anni tempore cunBa conduntur: 6c Lcuitici zz. v.9.&■ clanges buccina mense septimo , decima die mensis &c.sanBißcabifq^ annum qtnquagesimum ; Ergo menlc septi-mo, nempe Autumnali tempore anno vetere exunte, redi-bat annus nouus, & imbatur annus quinquagesimus - Ve-rum, vt in conclusione indicaui valent hxc, non dc initioanni ciuilis , & vulgo communiter in menfium numeratio-ne vsurpati; sed de anni Sabbathici initio y dc quo Exodix;. nu. 16. <k toto fere cap. zj. Lcuitici, qiiod conuenien-tissime mibatur ab eo tempore , quo iam collectae , & con-gregatae erant fruges omnes annis sequentibus seruiturae» &quo seminandum fu i flet, nili Deus agriculturam toto an-no sequenti vetuisset, vt terra requiesceret; sicut absolutoseptimo anno Sabbathico, conuenientissime incipiebat an-nus Jubilaeus, & tunc reuertebantur agri ad pristinum Do-minium , quando erat tempus feminandi in luo agro, eaq;colligenda erant ab eodem anno sequenti; alioquin vnusseminastet, alius collegisset. Tunc igitur erat exitus, seufinis anni non absolute, sed quoad agriculturam , & re*demptionem agrorum, ac nundinas, (eu finis anni merci-momalis. Sic Veneti js, Florentia?, & alibi mercatores nu-merant annos a Festo Incarnationis, s'eu Annuntiationis»etiam (i in reliquis actibus anni computentur a prima dielanuarij. Alioquin li a mundi exordio annus ciuilis ab Au-tumno mitium lumplilsct, & postea indidem iulsu Dei au-spicand s fuisset, oportebat hunc mensem in negotijs ciui-libus appellare primum , öi reliquos iuxta ordinem ab au-tumnali Menlc* inchoatum; At hunc Sacra Scriptura sem-per vocat septimum ; Mentem autem Nisan, scu Verni Ae-q u moctij , 'Primum reliquosq; iuxta successionem a primo

mense Verni temporis, idq; etiam in rebus mere ciuilibus,in quibus , vt obseriuuit Gcrardus Voffius in IsagogeChronol. diss, z.c .6. mcnli sTrimi fit in Sacra Scripturamentio quaterdecics ; Secundi octies ; Tertis quinquies;Quarti bis; Quinti iepties ; Sexti bis ; Septimi quinquies;OBaui ter; Tgoni septies; Decimi octies; Fndecimi ter; Duo-decimi decies. Ula ipsa Lectio legis Moyli, quae instaura-tur abHebraeisinitiomensis; septimi» & continuatur sep-tem diebus Scenopegiae, non est argumentum pro anni ca-pite ; eam enim introduxit Eldras hoc mense data tunc pri-mum opportunitate, vt liquet ex l.z.Eldrae c.8. vbi dicitur;Et venerat mensis septimus &c.& paulo post: Attulit er-go psdras Sacerdos legem &c. in die prima mensis septimi.

5. Contra ordinem itaque Sacrae Scriptura:, & contratraditionem vctultissimonim Hebraeorum, Tulmudistae, &Rabbi Eliczer sectatores, nulla de causa , nili in odiummensis Paschalis,quo Christum Crucifixerunt,vel ob amo-rem ad nundinas,contractus rerumq; temporalium com-mercia j Losch. Hasch ana , idest caput Anni in nouo Ka-lendario collocarunt ad Neomeniam Menlis Thisri, quaesit proxima Aequinoctio autumnali » fabulantes in libroGemara Abeda Lara cnp.i. Adamum,& Euam statim a fuicreatione vidisse dies decrescentes; Finxere praeterea Mun-dum conditum anno ante Christianam Epocham 5761.concurrente NeomeniaTisri cum Aequinoctio Autumna-li dic Octobris 7. feria z. vt habet Mulerus in KalendarioHebraico , vel vt vult Pctauius 1. 9. c. 6. anno ante ChristiEpocham 3983. Octobris z6. seria 1. in Plenilunio Ciuili.Mirandum sane,quomodo Recutiti illi in luam de Mundo,& Anno ciuili ab Autumno inito sententiam traxerint Ey-ranum, Abtilcnlcm, Ariam Montanum, sosephupi Scali-gerum, Mulerum, Origanum, Longomontanum,Vecchict-tum, Vbboncm Emmium,Tortnicllum,Picum Mirandtila-num,Serrarinm,ac propcmodtim Pcrcrium , & vt dixi, Pe-tauium. Spondano enim condonandum /y.niucwJv d/adßr-/xa , qui ad diem Mundi 6. nu. 31. concluserat Mundumprobabilius conditum, in Aequinoctio Verno, & tamen adannum Mundi 2444. nu. 11. & 1 z. antiquum Hebraeorumannum ad Autumnali Aequinoctio initinmtuetuT. Sunt'ta-men qui putant multo ante Talmud obsignatum, IudaeosKalendarj j fui ordinem immutasse, quando scilicet AeramAlexandrinam receperunt, equae initium sumpsit anno anteChristum 31 z. a Kalcndis Octobris feria x- vt habet iCnst-mannus in Calend. Hebraico , quae dicta est quoq; Aera.contraBuum , vnde libri Machabaeorum annos computant.Nihilominus ille Auctor Machab. Hebraicam Mensiumcomputationem retinens l.i. c.4. nu.5 z. dixit, Higefinia dieMensis noni,hic esi McnstsCasleu: est enim nonus a Nisan,sed tertius i Thisri, & c.i £>. v. 1 4. Mense vndecimo biceftMensis sabbath. qui non est vndccimus niliaT^/iz», cumsita Thisri quintus.

Quoad Mundi tamen initium Gcrardus Mercator in suaChronologia, & Keplerus in Rodulphinis probabile putantLstate conditum; Keplerus quia anno3993. ante CHRI-S rVM. Apogeum Solis, & Planctarum aspectus in Solsti-tio xstiuo erat valde congruens; Sed infra ostendetur Mun-dum multo antiquiorem esse . Audiamus Petrum Come-storem in Hist. Schol. ad c. s. Genesis. Quidam dicuntMundum vere suffium, quia viror illius temporis esi , alijquia legunt Lignum faciens fruBum, & heroamhabentemfemen saBum dicunt in Augusto sub Leone, sed in MartiosuBum dogmatizat Ecclesia ; Esto Aegypti) aliqui in exor-su Canieuhe .

CA-

1

ac

8 .

1.

Lan

W

fti

ali

Fl

lo