DE ME^fS l’BFS, ET Atm IS. U

P

C A P V T XII.

De initio Mensum Hebraicorum a prima Lun<ePhaß, (g ’fde Luna Paschali > ordines ac no-mine Mensum apud eosdem .

CONCLVSIO XII.

Mensum initia,seu Neomenias Hebrai olim non exCyclis Lunisolaribus , aut Tabulis mediorum mo-tuum , quibus tamen non carebant,sed ex primaphafi Luna , quotiescumq; poterant > determina-bant ; ita tamen vt Neomenia Mensis Nisam seuPaschalis illa e fiet , cuius dies decima quarta inaut pofi Aequinoffium Vernum caderet, inter-calatione (fi opus e fiet) pramißa >■ reliquos veroMenses communiter ordine numerali a Nifianinito nominarcnt-.adiunclis aliquando nominibusChaldaicis, aut Syriacis .

k Rima dies Mensis Hebraice Rostades> idest Ca-put Mensis, Latine in vulgata lectione aliquan-do K alendarum nomine indigetatur , vt Nume-ror. 28. V. 11. Ezechielis 46. & E'saia: 1. v. 13-frequcntiüs tamen nominatur Neomenia , quot, non secusac Sabbathum quoduis,crat dies festus, iuxta illud Eiaia: 1.'h^eomeniam, & Sabbatbum, &festiuitates alias non feram&c.Kalendasveliras, & folemnitates veßras odiuit animamea. & Ezechielis 46. Tortaatriij &c. die Sabbatbi, 8 t indie Kalendarum aperietur. & Ps. g 0 . Buccinate in Neome-nia tuba , in insigni die folemnitatis veftra ; deniq; Eccle-siastici 4? . a Luna signum diei fefti. Sed vtrum Neome-niam Iudxi determinarim a Synodo, veraq;aut mcdia_jconjunctione Lunte cum Sole ex Tabulis praicognita , & invulgus anteeedenter edita, an potius a prima post SynodumPhasi controuersum est. Scaliger enim negat a Phasi, ScPaulus Foroscmpronienlis Episcopus parte 2. Summa: 1 .

8. laudans Cyclos Gamaltelis.Ratio Scaligcri est, quod obvetitam obseruationem stellarum» eorum cursum ignora-rent, quasi vero Deus, qui de stellis, Sc prscipue de Lumi-naribus dixerat: Et sint in signa , & tempora , & dies ,&annos vetuerit obseruari Aequinoctia,Solstitia, & Noui-lunia, & non potius superstitiosam Syderum obseruatio-nem , & cultum , seu Astrologia: iudiciarite vanitatem , vtconstat cx Deuteronomij 4. Addit Scaliger eos vsq; ad Ale-xandri Epochamvios este periodo Hipparchara, deinde_»Calippica, nullo idoneo auctore id confirmans, sed eo po-tissimum argumento, quod ob nubilum coelum, vel ob di-stantiam nimiam a Hierosolyma sepe multa millia ludteo-rum ignoralscnt diem Neomeni*, Obseruationem autemprima: Phasis dcscruitse ludictbus Synedri), vt prhvatimiiios Cyclos examinarent, non vt ex ca stati rn Neomeniaspopulo promulgarent, sed quomodo id ipsum erat illisconccffum, Ii vetita omnis obieruatio siderum ?

2. At ali) cx Phasi Luna: solitas determinari'Neome-nias censent cum eruditissimo Clcmente Alex-1. 6 . ström.Panuuinoin bastis ad Vrbis annum 786. Salmcrone tom.x. prolog. ?8. Heruarto c. 171. Pctauio 1. 2. de doctrina...temporum a 0.24, ad 30. & a cap. 43. ad 46. VuilclmoqucLangio L- i. de Annis Christi cap. 6. Lc 9. Non quod He-r*i antiquitus, ab Adamo, Abrahamo , & Moyfe non_.^ceperint quali p cr manus traditam sussicientcm cacle-*um, motuum doctrinam,aut liue Hipparchi postea, siuer ‘°tum Cyclos neglexerint, fed quia didicerant a maio-Us > a d euidcntiorcm vulgoque persuasibiliorem nor-pi potius quam medijs motibus, & i pia Lunaris

lo n° S "tpcctione Neomenias populo indicere, & calcu-b>inM tUUm vtl ptSEuiddndum diem , quo mittere debe-c ‘peculatores ad Luna: primam Phasim explorandam

qua dere conuenit inter Karrees , seu Scripturarios Rabbinos, quiicilicet scripturas traditionibus proderunt, & Tal-mudiflatstcu Traditionarios qui Traditiones scripturis. sicElias scripturarius apud i.angium dixit. Trueceptumbocfanftificandi Lunam fecundum pbafw , extabatfeculis anti-quijstmis , temporibus Noachi , A- „ ibrahami Vatris nostri,quibus päx . Addunt Rabbi Moles, & Rabbi MaicmonDeum Moysi ostend i (se speciem Lunx,prout appar et,quan-do fan&ificatur . Ieluida quoq; author Milna: Talmudicaeanno tere 100. post Christi Aicensionem , & Gemarx sa-pientes, vt patet cx codice Rofhaschana nullam ciuilcm, autsacram Neomeniam agnoscunt ,nisi quaex vil' u nonae Lu-na ccrtificata fuerit, adducitq; ich uda pro hoc epistolamGamalielisSynedrij principis ad cuius pedes eruditus fuitPaulus Apostolus, & c.2. Paragr. 8.a ddit : Imagines Tha-sium Lunarium erant ipsi Rabbi Gamaheli in men sa , <trj npariete in ccenaculo ipsius , quas ostendens idiotis rogabat ,vtrum hanc speciem vidisti , an illam ? Clemens quoqj Ale-xandrinus 1 . 6- Strom, refert Epistolam Petro Apostolo at-tributam , in qua dicitur : NfstMtna appareat neque neo-meniam agunt &c> Et Philo dum dicit, Nc° men ^ am e ^ e >qua; Synodo Lunari, feuNoudunio succedit , latis indicateam non a iugosted a Phasi qua coniuncttoni luccedu, de-terminari solitam etiam luo tempore hoc est Christi -3. Praxis ex Elia Scripturario, R. Mose, Gcmara Baby-lonica, & Milna Talmudita talis erat. Prauiso cx tabulisdic speranda phaleos, vel pcnultima dic mensis, feucrissi-mo scrutinio delectos duos (altem viros perspecta: integri-tatis destinabant in loca edita ad speculandam Luna pri-mam phasim. Si l unam conspexissent m sua vespera, idestnocte subscqucnti dicui 29. Mensis pratenti, mentem prte-tcritum canum sui sie autumabant, si vero nocte intercala-tionis fure, idest siibsequente diem trigesimam , plenum ; invtroq; autem casi, post examinatos speculatores pronuncia-bant : Sanßißcata est , sanßißcata est , & buccina Neome-niam promulgabant.Quod si toto dic 30. Confeffus iudicuexpectastet, nec testis vJlus de phafi Lunae aducnistet, diessequens idest 31.statuebatur pro Neomenia iuxtaTalmu-<jicos.*Na iuxta Karr.Tos si Luna dic j 1 .visa eiset du ab. trx—buliie horis ante Occasum Solis,dies antecedens habebaturpro Ncomcnia.Ia fi post aliquot dies liiperucnillent testesafferentes visam a lc Lunam tempore luo, idest nodte antediem 30. retinebant Neomeniam, diclq; numerabant al>ea phafi. Mittebantur autem nuncij, & cursores ad loca_,non plus distantiaIeroiblylmis , quam itinere dierum 10.fed quibus cito non fiebat notum decretum Synedri j, cele-brabant biduo Neomeniam. Eadem tamen determina-tio spectabat ad alia Syncdria, qua: Gabinius Pompei) le-gatus constituit in quinque Ciuitatibus Palxstins testoIoscpho 1 . x 4.C, 1 o.M ihi autem verosimilius est in vnaquaq;ciuitate fuiffe luos judices ad id deputatos, nccexSync-drioremotarum Vrbium missos nuncios,vt sciretur quidfaciendum esiet, sed quid alibi factum «stet, ad eruditio-nem , aut solarium, si diem in eandem confpirasscnt. Deregulis determinandi tempus inter verum Nouilunium»&primam phasim plura nos 1 .4. Almagcsti noiu & san-

guis supra, fed hic cx Rabbinis ,concluditq; fi Nouilunijveri momento addantur hora: 27. haberi tempus , circaquod Luna ncccffario visibilis fit; Ita oblcruatum dic abantiquo tempore Mosis, vsq; ad tempus, quo dclijt Sanhc-drin in terra Ilrael, nempe vsq; ad dilperfioncm Iud*o-rum; Postea e-nim non cx Phasi, led ex calculo neomeniascomputari solitas affirmat R. Maicmon C. 5. Eidus Ha-chodes. Posse tamen Luna primam phasim non contin-gere nisi 3» 2ut 4. die post verum Nouilunium offendimuslib. 4. Ahnagcsti cap. 3 . ,

D

De ^Heomenia Paschali •

Vas conditiones pro celebrando Paschale expressit— Dcus ' n S- Scriptura, nempe diem dccimamquar-tam primi mensis, & vernum tempus notiaio- feuees mncharactere primi mensis. Dc priori est illLd exodi 1°Mensts iste vobis primipium menjmm , primus erit in menti-bus anm&c. Decima dic mensts huius tollat vnufqmfseagnum per familias, & domos J Vas & fcrnabitis amVsq; ad quartam decimam diem tuenjh bmus : immolabitq;

eum