14 L / ?> £ R

cum vniucrsi multitudo filiorum Israel ad Vesperam &c.& comedetis festinanter : esi enim 'Pha se , idefl transitusHomini ; & iterum : Primo mense, quarta decima dic men-sis ad vesperam comedetis agyma vsq; ad diem vigesimamprimam eiusdem mensis ad vesperam: Et Lcuitici 2;. M en-se primo , quarta decima die mensis ad vesperam Thase Ho-mini efl, & quinta decima die mensis huius folemnitas azy-morum Domini efl . Quod repetitur Numerorum ?•& -S.•sed c. 9. additur . Homo, qui fuerit immundus super animatfiuc in via procul ingente vefira factat Thase Domino inmense secundo , quarta decima die menjis advefperam ■ ali-quando enim non poterant, opportune peruenire Hieroso-Jymam, vel ad locum a Deoidid destinatum,ad qucmcon-uenirc debebant in tribus lolcmnitatibus anni omnes ma-sculi , nempe Paschatis, Pentecostes , & Tabernaculo-rum» leuSccnopegite, & reipsa quia Sacerdotes aliquandonon potuerunt lanctificari tempore suo, fecerunt PhascinMen/e fecundo , vt narratur 1. Paralip, c.jo. —— Alteraconditio exprimitur Exodi iz.n. 4. Hodie egredimini mensenouarum frugum . Hebraice est Abib, idest calami » &fpi-cd. & c.rz. n.i Septem diebus comedes agyma, sicutprre -cepi tibi tempore mensis nouortm, & c.3 4. n. 18. In temporetnenfis nouor um : Mense enim verni temporis egressus es deAegypto . Denique Dcutcronomij 1 6-obserua mensemuouarum frugum,& verni primum temporis, vt facias Tha jeDomino Deo tuo : quoniam in isto mense eduxit te DominusDeus tuus de Aegypto notte .

5. Cum autem ix vna parte vernum tempus non inci-piat nili ab Aequinoctio, nec ni/i post illud notia? frugesetiam in PaRstina spicas producant,quarum orner ,idest ma-nipulum afferre debebunt die z. Azymorum ex Lcuit. 24.n. io.cx altera vero parte I.unansmcn/isnon /it dierum ?o.sed 29 l . ciuilitcr, & dies men/ium „ computarentur non avero Nouilunio , sed a prima Luna: Phali,vt diximus num.2. & q. /j dies decima quarta ad velpcram completa , inci-dat ante Vernum Aequinoctium, ieu diem AequinoctioVerno ciuilitcr deputatum , etiam /i vnico tantum dic Iiocsuccedat nempe die decima quinta Lunte , patet maiorempartem mensis Lunaris ante Verni temporis initium cade-re , nec pertinere illam Lunationem ad Ver, led ad Hye-mem exeuntem. Igitur, vt maior pars men/is Lunaris /pe-ctet ad Ver potius quam ad Hybernam tempestatem,opor-tet , vt dies decima quarta Lunationis ciuilis incidat aut indiem Aequinoctij Verni,aut post illum; lic.n.crit ille Men-sis primus Verni temporis, Lc quanto plus post Aequino-ctium accidit, tanto securius idem Mensis nouarum frugumefl . Itaq; ego ex meris verbis Sacra? pagina?,ac ciuilis men-iis Limaris quantitate initioq; regulam Men/is idonei cele-brando Palchati deducendam duxi. Esto Calcndarijcx»politorcs, ad auctoritates alias se referant, quibus non nc-gaueiim hanc regulam vehementer confirmari; Dies 14.Mcnlis, appellatur,vt nunc communiter ,Luna decima quar-ta : in 1 . j.Esdra: C. i. Et fecit loftas Pascha in lerosolymisDomino, & immolauit Phase quarta decima Lun.i primimensis. & c. 7. Et egerunt filij Israel cum his, qui erant excaptiuitate , illud Plmse quarta decima Luna mensis primi .Philo autem 1 . q. devita Mo/is: Moses primum anni men-sem facit eum, qui in Vernum aqumoßmm incidit , & pau-lulo post. Eius Mensis die quarta decima sub ipsum tempusquo Luna suum orbem solet complere Lumine , celebraturpublica fefiiuitas migrationis, quam Chaldaici Pascha nomi-nant. loiephus quoq; I. 3. ludaicar. anriq.c. 17. MenseveroXanthico , qui apud nos Tfissn appellatur , & efl anuiprincipium, quartadecima Luna, Sole opposito in Ariete,quo Mense liberati fumus d feruitute Aegyptiorum , immo-lare nos annis singulis ( quod Pascha dicitur ) celebrare quepreccepit . Clarius ha?c apud Eusebiuml. 7. histor. Eccl.c. 2.9. Anatolius Alexandrinus Laodicea: in Syria Episco-pus, qui teste Tritthcmio de Scriptoribus Eccl. claruit an-no Domini 28$. fcripfitq; volumen egregium de Pafchatecum docuilsct, annum quoad Pascha celebrandum » abAequinoctio verno inchoandum esse» subdidit: Et ideonon pamum delinquere dicimus eos qui ante initium hoc nouianni , idest ante Vernum Aequinoßum Pajcha putant essecelebrandum . Sed nec d nobis primum exordium sumit h#cratio , fid ab antiquis ludteis fuiße comprobata demonstra-tur, CT ante aduentum CHRISTI obferuata , sicut audenterdocent Thilo ,& lofephus,sed & horum antiquiores Aga-

P % J M V S

tbobulus,&abeo eruditus Ariflobolus,cxTaneade,quivnusex illis LXX. Senioribus fuit qui missi fuerant d Pontificibusad Ptolommm Regem Aegypti ; Hebraorü libros interpre-tari in Gmcum sermone , quiqy multa ex traditionibus Mofisproponenti Regi per cunßantiq-, responderunt. Ipsi ergo , cumqu&A. Exodi exponerent dixerunt Pascha no priüs es] e immo-landum, quam Aequineßium vernale transiret. Ariftobu-Ius verd etiam hoc addidit; In dic Pasch# non folu obferuan-dum eße,vtSol Acquinoßium vernale transcendat, verii &luna, Cie verii duo sint aquinoBia Veris scilicet,& Autum-ni, & quartadecima mensu primi fit statuta folemnitas postvesperam quando Luna Soli i regione opposita depreheditur,(icat etiam oculis probare licet, innenitur vtique vernalisAequinoßif pai tem,Sol obtinens,Luna vero d contrario Au-tumnalis ., l.egi in eorum libris , & aliis multa de his vali-dissimis assertionibus exposita , qua: euidenter oflendunt Pa-sch# sdleninitatem omnino post Aequinoßium celebrandam .N 011 quod non liceat ip/o die Aequinoctij, sed quia quan-do cuiilc aquinoctium cadit in 14. Diem Lunar ccnleturfactam eo die multis ante Solis occasum horis, ideoquePhase celebratur post a?quinoctium, quia celebratur dic14. ad vesperam, seu ad occasum Solis, vt explicatur Deu-teronom. 1 6- n. 6. Immolabis Phase vespere ad Solis occa-sum, quando egressus es de Aegypto . Quod tempus Exodij z. N.6- mxta Hebraicam lectionem dicitur effe inter duasvesperas, nimium quia vespera: nomine venire solet tamtempus Serotinum ante occalum Solis, quam crepusculumpost occasum Solis.

6 . Hinc apparet ratio ob quam Hebr.xi Lunarem annumad Solarem , fcu Aequinoctialem dirigebant, & fi decimaquarta dies Lunae mcnlis duodecimo succedentis caderetcitra Aequinoctij verni diem, totus ille mentis, tanquam adHybernum tempus, maiori lui parte pertinens deberet in-tercalari, & addi anno prarccdcnti, qui pro inde Emboli.ma:us cuadcbat, & men/ium 14. Hunc vero mcnlcm ap-pellabant Ve-Adar, idest fecundum seu Posteriore m~jAdar. Qua? intercalatio modo tertio, modo secundo,quoq; anno', & lepties in anno magno Mctonico fieri sole-bat, & solet: Recte itaque Rabbi Maicmon C. 1. idusHachodes dixit. Menses anni sunt menses tun# &c. Annivero quibus computamus Solis sunt; ita enim diElum efl tobjeruamensem Ahb, fmesrugim maturescentium . Quo-niam vero fecunda conditio de,Menie verni temporis, duasconditiones partiales includit, nempe, vt factum fit Aequi-noctium , quod est veris initium , & vt (it mensis nouarumfrugum, ita tamen vt die altera post piimam azymorumnempe die 16> men/is pollet osten i manipulus /picarum, /inon frumenti, labem hordei, vt patet ex 24, Lcujticin. 10.

Ii quartadecima dies incideret aut in diem Aequinoctij, auttam cito poli ipsum., vt ita ferente temperie anni, frugesnomiumspicam complessent, intercalabant tamen mensemvnutn, & expectabant lcqucntem mensem tanquam ver-num quidem, icd & nouarum frugum, idoncumq; palcha-ti celebrando, & offerendo orner in die pradcrjpta ; quodeo libentius faciebant, quando propterniucs, Lc pontesruptos L-gre poterant aduena?, Lc proselyti peruenire icro-lolymam ad celebrandum Pascha nili dilatio illa facta ei-let, qua: etiam pra?bebat commoditatem furnos extruendi,in quibus omnes patres familias tudeeorum conucnicntcsIcrolblymam cx toto orbe/lcbebant affare agnum Palclia-lem; Quas duas, vel etiam tres causas intercalationi s im-plicite in Praecepto Diurno comprehensas attingunt AbenEzra in C, 12. Exodi dicens . Et fi tempus Ahb non fueritinuentum in medio mensis: faciemus Pascha mense sequen-te . Et in Gcmara Sanhcdrin fol. 10. dicitur : Ob tres cau-sas intercalant annum, propter Abib, & propter fru fius ar-borum, & propter Aequinoßium •, Si du# harum concur-rant , intercalant; fin vna tantum non intercalant. Qjtodfi Abib , fim tempus frugum maturescentium vna harumcausarum fuerit omnes satantur. Nempe quia intercedittempus commodiori itineri, Lc apparatui pro hospitibus.At quando dies 14. Luna: incidebat in aut post Aequino-ctium,& iam fruges matura? erant,non facile interca labant,vt aduertit R. Maicmon . Tspn intercalatur mensis vnusnisi neccife fit propter itinera, pontes, furnos agnorum Pa-schalium exules sedibus suis egressos, fi nondum advrbcmpemenennt. Innuit ,& aliam caulam R. Simcon filius il-lius Gamalielis, de quo in Actis Apostolos, dicens. Tfo-

tum

e

d

h

fe >

des

scis

fern

Aeq

ex

fcu

post

14.

tL

die

Phasi

Nilan

3*Apr

Anno

Martr

Lora

menia

pleni!

seu

est fu

Coi

».12

2uxta

Nilan

vnde

Neom

Hebi

ejuili

teris ey

Efiira

Quanq

»ibus,

Xfbib

?*odi

^ffai,

Ct =nsf

Petili

M

t 3,n

c, i 4