CVM EPOCfiA CHRISTI COXXECTEWD/S .

Cmonieam, S: omni «parte bnrt, Wcft DwiniMm- i» poltmm vel Mc«ie,jel iemenio fui f

mrmrn , iitaS.M«Tt m «>>°»'» »j» a. - . HP« J»Ä| «I"*“'"'

Apolog. Iremcus aduerfus hxrcsesc. 24. Clemens Alex. i.

Strom. Epiphanias opufe. de panderib. Cyrillus Hieroso-lymis. catech. 4. Chrysostomus homil-4. incap. 1. Gene-

. i.l

iisj&hom. z. inc. /.Matthati, Eulebius I. 8- de Prxparat.Euangelica c. 1. Thcodorctus pracfat. in Psalmo»» Euthy-*nius ad illud Itaisr ? Lcce Virgo concipiet . Procopius Go-i«äus in principium Genesis; Theodoras Antioch. in c. 1.Sophoni*; ex Latinis autem Tertullianus c.18. Apologeti-c b Hilarius prolog. in psalmos ,& in ps. 2. Ambrosius z.Exaem. c. j. & in psalmos 45. ac 11S. Augustinus epist. 8.& lo.cj.idp.sepcr genesim 1. 2. Doctrina Christiana c. r s.8c 1.4. c. 7, & lib. 2. de consensu Evangelist, c.66 . & 1. 18.decitiit. e. 42. 854). Ruffinui in inuectiua contra Hiero-nymum alicubi visum detrahere interpretationi LXX. estoalibi illam magnifaciat, vt in praefatione ad Paralipome-num, £c in 2. Apologi, ,d Rufbnum . Ex Hebraeis autem,IPhilo, Iosephus, et Talmudistac eandem translationem re-ceperunt . Huc spectant, qui summam annorum a Mundiconditu ad Diluuium ex LXX. Interpretibus deduxerunt,Vtlulius Africanus qui annos 2242. Ioseph qui 2Zf6.ct Eu-lebius, Suidas,Iulianus Archiep.Toletanus S. Ilidorus,ctLucas Tudcnsis, qui omnes annos 2242. supputant; et Q.,lulius Hilarion qui 2237. et Clemens qui 2148. Demumpro prserogatiua LXX. Interpretum ridendi in primis Io.Marinus Blesentis Congregationis Qratorij Ieiii ChristiPresbyteri iu Prarfationc ad Graecam editionem LXX. In-terpretum Romatum IufluSixtiV. et IsaacVossias librode Septuaginta Interpretar, eorumq; Translatione, et in_Dissertatione de Mundi Assiate a cap. r. ad finem, ct Baro-Hius in notis ad Martyrologium d.25. Decembris.

6 Non est autem sensus horum Auctorum, proferen-dam esse LXx. Interpr. Translationem Hebraico illi tex-tui, ex quo ipii LXX. Interpr. transtulerunt: omnes enimaut fatentur, aut fateri debent hunc illi proferendum»tan-«juam fontem riuo,ctcumS. Augustino; Ei potius Un/uxcredendum, vndeest in aliam fa£ia translatio. Scdquii__,XXX. Interpretes habuerunt Codices Hebraicos incorru-ptos, et ex ijs fideliter, atq; vnanimiter transtulere in Gra?-cum sermonem totum pene vetus testamentum, idcoq; aha:tffx Hebraeo in Graecum translationes, quas ausi sunt edereAquila Ponticus, Thcodotion Ephesius, Symmachus Ebio-nita, ct duo ludaei anonymi inficxaplis, ct Octaplis Ori-genis iniere*, nullius auctoritatis fuere in Ecclesia Catho-lica, vtpotc vel infideliter, vel cx vitiatis lodaeorum codici-bus translatae. Translatio autem S. Hieronymi de HcbraroIn Latinum sermonem laudata quidam fuit a S. AugustinoL18. de Ciuit. c.43. et Epist. 8. sed ibidem anteposuit illiItalam, et Antiquam LXX. editionem, vetuitq, Latinam S.Hieronymi publice in Ecclcsijs luo Diceceieos legi, vt fa-tetur Epist- IS. ad lplum S. Hieronymum,quae tamen pau-latim ex aequo cum LXA". recepta est , vt colligitur cx S.Gregorio in lob , et Epistola ad Leandrum illi operi prae-missa. Ac licet semper tu Oriente prxualuerit translatioLXX. Interpr. in Occidcntc tamen xquiualuit, aut etiampr«ualuit Latina S.Hieronymi.iam i n( j e i temporib. S.Isi-

dori,vt patet legenti eum L* ' ^

O

rig. c. 3. ita tamen, vt

l.i. deDiumisOfficijs,ctlib. 6 .

Ecclelia Catholica in Brcuiarijs,

-w.iwu, 11» JUIVMI»!

Milsalibns, ac Ritualibus, plurimis in locis Ln. Interpre-tum editionem conteruarit, et nonnullos libros Sacros exLXX. potius, quam S. Hieronymi verftone publice vfur-parit. Ne autem de multis editionibus Lyx. Interpretumdubitari deinceps posset, qusenam pro legitima eiset ha-benda, Grcporius XIII. ct alij successores, ied potissimumMixtus V. doctissimis Cardinalibus,abjUy, vins vius,et con-quisitis vndecunq; diuersis voluminibus eam tandem pro^Zitima LXX. Interpretum editione recipiendam statuit,iuffit Rom« imprimi anno Domini 1186. Lc impres-sa tust postea Parilijs apud Simconcm Piget anno 1641.cum notis Elaminij Nobilij. Verba autem Decreti SixtiV.Limo i;86. sub die 8. Octobris editi notanda in rem no-stram sunt illa . Volumus , & Sancimus, ad Dei gloriam, &£ cc lefi&Ttilitatcm , vt Vetus Grtectm Testamentum iuxtaSeptuaginta itarccogniturn, & expolitum, ab omnibus reci-piatur, & retineatur , quo potissimum ad Latinat vulgatasditionis, & veterum SanBor. Vatrum intelligentem vtan-tur. Trobibentcs ne quis de hac notui Gr^caeditione audeat

247

Ham immuta -

- ^ . .i Decreto te-neantur alijs Latinis editionibus pr®ferre veterem Latinamvulgatam , qua: tot scculorum vsti i n Ecclesia probata fuiteius tamen mens non fuit excludere vetustissimam LXX. In-terpretum translationem, qua vsos nonnunquam Aposto-los testatur idem Sixtus V. in eodem decreto; imino vtilemcensuitad intclligendam melius vulgatam I.atinam , & vbidistensio fuerit, eam corrigendam ex altera, pro cuius cor-rectione steterint validiora argumenta , aut vehementioresconiectur«. Pr«scrtim cum multi Catholici fateantur exi-mium fuiffc opus Diuin« prouidenti£,vt multo ante Chri-sti aduentum Translatio ilIaL,XX Interpretum Gentibusc«mmunicarctur,& ita vulgaretur, vt non possent Iadxiinuiderc Gentibus, »ut vitiare vniucrsaliter Hebrscum tex-tum ijs in locis, qui pro Messia, & in laudem CHRISTISaluatoris nostri producendi erant ab Apostolis, virisqueApostolicis; Ergo ad eandem Frouidcntiam pertinuit, vtnon minus h«c Translatio, quam Hebraicus textus con-seruarctur. Dcniq; sicut in ipsa vulgata editione Latinanumeri discrepantes inter se, de facto aliquando reperiun-tur, idcoq; conciliandi inter sc sunt, aut alter eorum corri-gendus» cur non idem liceat,vbi Vulgata, Si LXX. dissident,a ut dissidere videntur? Quare scite lodocus Coccius 1. 6.Thesauri Catholici art.i/dixit Grarcam LXX. alijs Grjecis,Scart. 3, Latinam S. Hieronymi, alijs Latinis editionibuspr«ferendam.

Di conciliandis numeris Annorum Vulgata , cumnumeris LXX . Interpretum .

7 Ixi in Conclusione probabilius esse pratdictos an-1 ß norum numeros cociliandos esse interse se, quamdamnata editione LXX. pratferendam in hac numerationeVulgatam Latinam editione, & quia consistimus',intra ter-minos probabilitatis, neutros numeros certos esse. Con-cilium enim Tridcntinum Scfs. 4. in Decreto de ScripturisCanonicis vetuit quidem, ne Vulgata editio reijccrctur, sednon vetuit ne interpretaremur iliam. De modo autem in-terpretandi . Decreuit, vt nemo fu a 1 prudentiis , innixus , inrebus fidei, & morum ad aedificationem Doffrimc Christia-ne pertinentium, Sacram Scripturam ad suos sensus contor-quens , contra eum jenfum.quem tenuit,& tenet SanBa ma-ter Ecclesia , cuius oft indicare de vero sensu, & interpreta-tione Scripturarum S antiarum , aut etiam contra vnanimemconsensum Tatrum ipsam Scripturam Sacram interpretariaudeant. Sed nec Ecclcli« scnliu est, ncc vnanimis consen-sus Patrum annos Patriarcharum esse illos ipsos, qui exvulgata colliguntur, potius quam illos, qui cx LXX. vt pa-tet cx dictis num.f. & 6. & ex dicendis infra dc opinioneEcclesiarum in hac re magis patebit; Praeterea dubitariposset, an qu«stio de hoc annorum numero pertineat,adres fidei,& morum, & aedificationem Doctrin« Christianaepropter verba illa S. Augustini lib. 1 s- Ciuit. c. 1 ?. de hacipsa quaistionc disserentis. T^am etiam nunc voi numerinon faciunt intentum ad aliquid, quod facile possit intelligi ,vel quod appareat vtiliter disci ,& negligenter describun-tur, & negligentius emendantur . Qiiis enim existimet sibitßc discendum quot millia hominum tribus Israel smgillamihabere potuerint ? Idem S. Doctor eodem lib. 1 s. cap. 14*obscruat neminem ausum esse in Hebraico textu corrigereomnes, aut plurimas diuerfitates, qu* sunt in LXX. 'Hentaruen, inquit ,vacat quod Septuaginta Interpretet inplun-mis,qux diuersa dicere videntur ex Hebrxis Codicibus emen-dare ausus est nemo. r JS{on enim est illa diuerfitaspntatanien-dosttas : nec ego vllo medo mutandum cx>fi irn0 ‘ Sed vbi nonest Scriptoris error, aliquid eos diuino Spiritu, vbi sensusefient consentaneusveritati, & pradicans veritatem non in-terpretantium more, sed prophetantium Ubertate , aliter di-cere voluiste credendum est. & bb* 4* de Doctrina Chri-stiana cap! 7. diuersa ideo dixisse putat, s»* ad spiritalemsensum scrutandum rnagis admoneretur Lcfloris intentio »quare vtrumque, vt canonicum recipiens, si aliter conci-liari non possit in mystem conuert, lubet. Et (and BO « in-dustriam modo sed mytterium redolet tanta constantia ip .septemgcneratiouiuus (sexta excepta) addendi centenos

annos