Buch 
Primus liber tabularum directionum. Discentibus prima elementa astronomiae necessarius & utilissimus : his insertus est canon fecundus ad singula scrupula quadrantis propagatus : item nova tabula climatum & parallelorum, item umbrarum : appendix canonum secundi libri directionum, qui in Regiomontani opere desiderantur / autore Erasmo Rheinholdo ...
Entstehung
JPEG-Download
 

ſtunt ſcrupula prima 34. reliquis rurſum particulis 8;3 50400. Quibus de-nuo in 60. multiplicatis, ac diſtributis in particulas gnomonis, euaduntſcrupu. 50. ſecunda, reliquis particulis 10*4000. Icach quarum gnomonadſumitur 60. partium, earum in hac data Solis altitudine umbra eſt par-tium 8 1. ſcr.;4.5 0.fere. 1 1In fine autem huius operis adiecta eſt tabula umbrarum ad ſinguſos De tabulagradus altitudinis, quam iuxta huius præcepti rationemcompoſitameſ- umbrarumſe ſciat ſtudioſus lector. Sln

47. PRAECEPT VM. Data proportione gnomonis& um- cta.8 bræ, inuenienda eſt altitudo solis.

Primum regulæ proximæ hicconuertendæ ſunt, nempe, Si umbra ma- e l-ior eſt gnomone, altitudo O minor eſt 45. gradibus circulo. Si æqualis eſt üv-umbra gnomoni, altitudo quoq; Solis æquat ſe 4 5. gradibus. Si minor præceden-deniq;, eadem ſuperat gradus 4,. Iam ſiumbra forte datur in particulis, tes conuerquarum gnomon eſt ¼0000000. quære umbræ magnitudinemarealiin ſæ.greſſu in fœcundo Canone.Extra enim& gradus& ſcrupulainueniesilli-us arcus, qui complementum exiſtit quæſitæ altitudinis Solis. Ad huncigitur modum patebit altitudo O, congruens datæ proportioni gnomo--nis& umbræ. Vr ſi quarum gnomon eſt ¼0000000. earundem umbra13 596764. ingreſſus in fœcundum Canonem cum umbryę numero, area-

li lege, excerpo ſimpliciter partes; 3. ſcr. 40. quarum comple mentum eſtpartium 36.200. Alcitudo igitur O quæſita eſt partium 36. ſcr. 20%.

Quòdd, ſi gnomon datur aliter, quam in particulis 1οοοοο. initio inijſ⸗ 2, Si umbradem umbræ magnitudo exploranda eſt iuxta uulgatiſſimam regulam qatur ali-proportionum Vmbræ enim numerum ſimulciplices per fururum nu- ter.merum gnomonis particularum ο0 ooo- atq; emergentem numerumpartiaris in datum numerum gnomonis, habebis umbræ numerum par-ticularuin ſimilium, quarum gnomon intelligitur 1000000. Si deniq;umbræ acq; gnomonis proportio datur in ſcrupulis aſtronomicis reſol-ue omnia in minimam ſpeciem, ac cætera perfice ſimiliter, ut modo di-ctumeſt. Horum utrunq; cognoſces ex hoc uno exemplo. Sit umbra par-tium g. ſcr. 34.5'o. quarum gnomon6õ0. Primum igitur gnomon re-ſolutus facit ſecunda ſcrupula 216000.Similicer umbræ partes ac ſcru-pula faciunt ſummatimſcr. 293600. Quorum igitur gnomon 2 r600. eo·rundem umbra 29 3690. lam ſi hæc umbræ ſcrupula, multiplicata per10000000. particulas, diuidas inſcr. gnomonis 216 30. parabisumbramparticularum 3 596759. quarum gnomon 1000 000. Ingreſſusigiturrurſus fœcundũ canonẽ, ut prius, colligo altitudinem O partium 36.20)*.

b 48.