Opera Posthuma. 4f
mingentem excrescit molem, & totus corporis habitus Contabescit.
Glandulosa hepatis natura in variis animalium generibus deprehensa solum Claris-simum Kerckringium contradictorem, vel saltem haesitantem invenit: Is enim in spi-cilcgio Anatom. Observ. 9;. haec exarat, loquens de microscopiis: Horum enim opesequidam tam lynceos faSlos putant, ut affirmare audeant totum hepar corpus ejfe glandu- staiuiam.lofum. Sed ne quid nimis , aut faltem ne pracipitanter nimis , queso tantisper reftfle.
Scisne centrum istius vtfionis ejfe mtnutijffimum : Scis colores ita variare, ita rebus hacvidendi ratione affundi, ut quis earum nativus, (st verus Jit , dijudicari nequeat ? Scisdenique ea, qua fic interpolatis visionibus percipiuntur , fieri pojfe, ut discreta appareant,vere unita (J continua, qua sunt ? non ut reprehendam, aut contrariam aflruam senten-tiam te revoco, sed me hoc vel rogare , vel admonere puta: vereor enim ne quod glandu-larum ope jam multa explicentur, qua antea jua obscuritate involuta latebant, nimis pronifiamus, ut omnia revocemus ad glandulas.
Primo itaque Clarissimo Viro gratias ago ob monitum, quo humaniter me, reli-quosque microscopiis utentes admonet, ne horum usu decipiamur; putat enim cen-trum visionis esse minutissimum, colorem microscopio variari, & objectum, quodinterpolatis vicibus lustratur, discretum, & sejunctum in partes apparere, quod re-vera continuum est. Si autem debita methodo microscopiis utamur, nulla pro- Jasone? re-*secto succedit deceptio : Primo enim exploranda sunt partes microscopio unius len- sponsio,tis minus acutas, qua amplior moles attingitur, & continuitas, & discessio distinguun-tur, deinde usurpanda est acutior, qua auctior redditur minima moles; haec autemsensim mota objecti partes oculis certo exhibet continuatas, vel solutas, ea scilicetratione qua motis pedetentim oculis literas legendo attingimus, vel latum objectumvariato solum situ, & continuato intuitu lustramus. Ita in hepatis examine insignisprimo latitudo apparet, in qua botri glandularum unico intuitu patent. His accedat,in quibusdam piscibus, in sue, & in aliis absque microscopio distinctas nudis oculisglandulas occurrere. Caeteriim dubium , quo Clarissimus Vir implicat, ne nimisproni fiamus, ut omnia ad glandulas revocemus, Natura abunde eluit : Cum anima-lium organicam molem vasis, fibris, & glandulis compaginari ostendat, unde glan-dularum prae reliquis ferax est proventus, quae usum & structuram sedulo indagantipatent.
Glandulosa hepatis structura Anatomicorum communi plausu recepta est : Illudtantum a quibusdam de primo inventore controversum est : Inter exteros enim Cla-rissimus Ptyerus & apud nos Dominus Minus Doctissimum Wepferum primum structurae objtctios«hepaticae detectorem voluere. Ita Peyerus in exercitatione octava ad EruditissimumHarderum haec habet: Quandoque (st Wepferus pridem, (J pofl eum Malpighius. Et duiofehepatis-alibi in epistola, cujus meminit Harderus Capite de humoribus, haec habet: Olim^^ 113 ^'Wepterus noster tn epistola luci edita, & aliquot annis post M. Malpighius Bononiensis,hepatis viscus demonstrarunt , innumera molecular am , seu acinorum glandulosorum congerieexiruBum. Ut autem quilibet sincer» de haere judicium ferre possit, DoctissimiWepsen verba de hepate hic exarabimus. Ita fatur in epistola ad PraeclarumD. jacobum Henricum Pauli Expendas euge hepar suillum cobium : invenies detratla-extima membrana, totam & vastam hanc molem, qua fi ex innumerisglandulis combinatam*
In aliis jecoribus fateor, nondum observavi: sed fraElo suillo bene collo vidiglandulas qua-drangulares, aliter que rationefigurce assellas. Perleftis Clanjfimi Nicolai Stenonis ob-servationibus cogitavi, quia (st hepar quafi glandula conglomerata est, an forte hepatisofficium foret lympham suo modo praparare ad usus corpori utiles , eamque juxta btltmfectmtre? Et primo quis non videt haesitantiam Domini Wepsen in assertione, uti- Novantur a-
F J ; tUr jefiiunci.